روز پرچم در تقویم ایران و جایگاه خدشه‌ناپذیر نماد شیر و خورشید در قلب آن

About this episode

این اپیزود به بررسی نماد شیر و خورشید و جایگاه آن در تاریخ و فرهنگ ایران می‌پردازد.

پرچم شیر و خورشید که نزد ایرانیان ملی‌گرا نماد آزادگی، شجاعت و ایستادگی است، حافظه تاریخی ملتی را نمایندگی می‌کند که پیشینه‌اش به هزاران سال پیش در فلات ایران بازمی‌گردد.ایرانیان باستان خورشید را مظهر فروغ ایزدی و شیر را به‌سبب دلاوری، قرینه‌ زمینی آن می‌دانستند. به گواهی اسناد، «شیر و خورشید» ریشه در جهان‌بینی تمدن‌های باستانی دارد و نشانه‌ای از جایگاه خورشید در صورت فلکی شیر است.بر مبنای این دیدگاه، خورشید به‌عنوان منبع نور و حیات در صورت فلکی اسد (شیر) خانه دارد. این پیوند حامل معنایی نمادین است؛ خورشید در برج شیر در بالاترین نقطه اقتدار تابستانی خود قرار می‌گیرد. بنابراین، تصویر خورشید در پشت شیر، قدرت، پیروزی نور و نظم را نمایندگی می‌کند.پروفسور تورج دریایی، پژوهشگر تاریخ و استاد تاریخ، مطالعات و فرهنگ ایرانی در دانشگاه کالیفرنیا، زمستان ۱۴۰۱ در گفت‌وگو با کاملیا انتخابی‌فرد، سردبیر ایندیپندنت فارسی تایید کرد که نماد شیر و خورشید در دوره‌های مختلف تاریخی تغییراتی کرد و پس از برداشت مذهبی، در کنار آن شمشیر یا همان «ذوالفقار» منسوب به امام اول شیعیان به آن افزوده شد. خورشید خیلی مهم است، چون سمبل فَر است و در بیرق‌ها و نشان‌های هخامنشی وجود دارد. شیر و خورشید در کنار هم به دوره سلجوقی باز می‌گردد و به دوره صفوی که می‌رسیم شمشیر ذوالفقار نیز به آن افزوده می‌شود.

People in this episode

Host: کاملیا انتخابی‌فرد

Guest: پروفسور تورج دریایی

Topics covered

• پرچم شیر و خورشید
• نماد ملی
• تاریخ ایران
• فرهنگ ایرانی
• شجاعت و ایستادگی

Keywords

• پرچم
• شیر و خورشید
• تاریخ
• ایران
• فرهنگ
• شجاعت
• نماد ملی

Mentioned in this episode

Organizations: ایندیپندنت فارسی

Places: ایران

More episodes of رادیو جامعه (پادکست اجتماعی)

• پرویز قلیچ‌خانی؛ اسطوره‌ای که فوتبال ایران را به قله آسیا رساند · May 24, 2026 · 7 min
• صدو‌سی‌امین سال ترور قبله عالم، ناصرالدین شاه قاجار و تاثیر آن بر وقایع سیاسی ایران · May 17, 2026 · 8 min
• از ایده استقلال نفتی شاه تا جدایی امارات؛ داستان ۶۰ ساله اوپک · May 2, 2026 · 9 min
• شعر فارسی سرود ملی پاکستان؛ سیطره تمدن ایرانی فراتر از مرزهای سیاسی مدرن · April 11, 2026 · 7 min
• ایران در دوران پارینه‌سنگی چگونه بود؟ · April 4, 2026 · 7 min
• چگونه اصفهان نصف جهان نام گرفت؟ · March 29, 2026 · 8 min