#291 Mit pańszczyzny – szlachta też miała wobec chłopów obowiązki | prof. Mateusz Wyżga

About this episode

The episode discusses the obligations of the nobility towards peasants in historical Poland, featuring insights from historian prof. Mateusz Wyżga.

– W księgach metrykalnych widać taki ruch ludzki, że to jest nie do ogarnięcia – mówi w Radiu Naukowym prof. Mateusz Wyżga, historyk z Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej, autor m. in. wydanej niedawno książki „Polska sarmacka. Historia zwykłych ludzi”. I właśnie tę historię zwykłych chłopów, mieszczan i niezbyt bogatej szlachty – staramy się opowiedzieć w odcinku nr 291. *** 💛 https://patronite.pl/radionaukowe 💸 https://suppi.pl/radionaukowe 📖 https://wydawnictworn.pl/ *** A więc ruch. Ludzie w Rzeczpospolitej wędrowali dużo częściej niż byśmy się tego spodziewali, przyzwyczajeni do określenia o przypisaniu chłopów do ziemi. Owszem, mniej więcej połowa mieszkańców przeciętnej wsi to byli poddani, pozostali to ludzie najemni. Formalnie wolni, ale też pozbawieni opieki pana. – Jak jestem wolny, to kiedy mnie ktoś krzywdzi, nie mam za sobą patrona mafijnego – porównuje ówczesny system historyk. – Jeżeli mam swoich poddanych, to odpowiadam za nich, ale również za ich łobuzerkę odpowiadam – podkreśla. Bywało na przykład, że gdy poddani szli dorobić do sąsiedniej wsi, a tamtejszy dziedzic im nie zapłacił, wstawiał się za nimi w sądzie ich pan. Podobnych historii w rozmowie…

People in this episode

Host: Karolina Głowacka

Guest: prof. Mateusz Wyżga

Topics covered

• history
• serfdom
• social structure
• Polish nobility
• peasant life

Keywords

• serfdom
• nobility
• peasants
• Poland
• history
• social obligations
• migration

Mentioned in this episode

Organizations: Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej

Books & works: Polska sarmacka. Historia zwykłych ludzi

More episodes of Radio Naukowe

• #306 Co żyje na przemysłowej pustyni? | prof. Edyta Sierka · June 11, 2026 · 60 min
• #305 Jak się żyło w ostatnich latach PRL? | dr Michał Przeperski · June 4, 2026 · 1h 16m
• #304 Dlaczago ciągle się usprawiedliwiamy? | prof. Mariola Paruzel-Czachura · May 28, 2026 · 1h 4m
• #303 Na czym opiera się wartość pieniędzy? | dr Piotr Dąbrowski · May 21, 2026 · 1h 20m
• #302 Dlaczego polskie rzeki wysychają? | Piotr Bednarek · May 14, 2026 · 1h 11m
• #301 Wynik II Wojny Światowej – kto zyskał na niej najwięcej? | Norbert Bączyk · May 9, 2026 · 1h 5m