Pennod 91 - Cranogwen

Pennod 91 - Cranogwen

July 9, 2026 · 43 min

About this episode

This episode focuses on the life and contributions of Sarah Jane Rees, known as Cranogwen, highlighting her achievements in poetry and her role in challenging societal norms in 19th century Wales.

Mae’r bennod hon yn canolbwyntio ar Sarah Jane Rees (1839-1916), y fenyw amryddawn o Langrannog a fabwysiadodd yr enw Cranogwen. Trafodwn ychydig o’i hanes rhyfeddol, gan gynnwys ei hymwneud â diwydiant morwrol Cymru, a’r ffaith iddi herio a goresgyn rhagfarn yn sawl maes mewn cymdeithas a oedd yn rhywiaethol iawn. Edrychwn ar ddetholiad o’i cherddi, gan ddechrau â’r bryddest ‘Y Fodrwy Briodoasol’ a ddaeth yn fuddugol yn Eisteddfod Genedlaethol Aberystwyth yn 1865, a hithau wedi curo dau o feirdd gwrywaidd enwocaf y cyfnod, Ceiriog ac Islwyn. Ystyriwn ei chyfraniad pwysig fel golygydd Y Frythones a chawn gyfle i grybwyll hanes ei thaith lwyddiannus i’r Unol Daleithiau. Dyma gyfle i ystyried pwysigrwydd Dirwest yng Nghymru’r cyfnod hefyd . . . a chlywed am dueddiadau Piwritanaidd Richard Wyn Jones. * Cranogwen This episode focuses on (1839-1916), the multi-talented woman from Llangrannog who adopted the name Cranogwen. We discuss some of her amazing history, including her work in the Welsh maritime industry, and the fact that she challenged and overcame discrimination in several areas in a society which was extremely sexist. We look at a selection of her poems, beginning with the…

More episodes of Yr Hen Iaith

Explore listener stats, chart rankings, contacts and more on the Yr Hen Iaith podcast page.