Pennod 83 - Awdl Eisteddfodol a Phroto-Nofel: Cawrdaf

About this episode

This episode discusses the life and literary contributions of William Ellis Jones, focusing on his eisteddfodic awdl and the potential significance of his work in Welsh literature.

Trafodwn William Ellis Jones (1795-1848) yn y bennod hon. Ac yntau’n frodor o Abererch, Eifionydd, cymerodd enw’r sant y mae’r eglwys leol wedi’i chysegru iddo – Cawrdaf – yn enw barddol. Gweithiai fel argraffydd ac arlunydd, ond canolbwyntiwn wrth reswm ar ei weithgareddau llenyddol. Cyfansoddai nifer o awdlau ar gyfer cystadlaethau eisteddfodol, gan gynnwys ‘Hiraeth Cymro am ei Wlad’. Er na lwyddodd i ennill gyda hi yn Eisteddfod Wrecsam yn 1820, aeth hi’n awdl boblogaidd iawn yn ystod y bedwaredd ganrif ar bymtheg. Craffwn ychydig ar yr enghraifft wych hon o awdl eisteddfodol. Rhaid crybwyll Cawrdaf yng nghyd-destun hanes rhyddiaith greadigol Gymraeg hefyd; trafodwn y gyfrol a gyhoeddodd yn 1830, Y Bardd neu’r Meudwy Cymreig, a gofyn a yw’n bosibl mai hi yw’r nofel Gymraeg gyntaf?! ** An Eisteddfodic Awdl and a Proto-Nofel: Cawrdaf In this episode we discuss William Ellis Jones (1795-1848). A native of Abererch in Eifionydd, he took the name of the saint to whom the local church is dedicated – Cawrdaf – as his bardic name. He worked as a printer and an illustrator, but we of course concentrate on his literary activities. He composed a number of awdlau for eisteddfodic…

Topics covered

• William Ellis Jones
• Eisteddfod
• Welsh literature
• Awdl
• Cawrdaf
• Proto-novel

Keywords

• William Ellis Jones
• Cawrdaf
• Eisteddfod
• Hiraeth Cymro am ei Wlad
• Welsh literature
• proto-novel
• Awdl

Mentioned in this episode

Books & works: Hiraeth Cymro am ei Wlad, Y Bardd neu’r Meudwy Cymreig

Places: Abererch, Eifionydd

More episodes of Yr Hen Iaith

• Pennod 89 - Gwilym Hiraethog · June 11, 2026 · 34 min
• Pennod 88 - ‘Chwaeth bresennol y Bobl’: Ceiriog · May 29, 2026 · 27 min
• Pennod 87 - ‘Pur fel y Dur’: Y Llyfrau Gleision a Llên Benywod · May 14, 2026 · 24 min
• Pennod 86 - R. J. Derfel a Brad y Llyfrau Gleision (neu ‘Ffeithiau Ffrwydrol am Landderfel’!) · April 30, 2026 · 37 min
• Pwnnod 85 - Rhannu ‘Trysorau Gwerthfawr’: Dechreuadau gwasg gyfnodol Gymraeg America · April 16, 2026 · 37 min
• Pennod 84 - Yr Hen Bersoniaid Llengar, Ieuan Glan Geirionydd ac Alun · April 2, 2026 · 30 min