स्वरक्षणं स्वयमेव करणीयम्

About this episode

The episode narrates a story about a hare who learns the importance of self-reliance when faced with danger.

कस्मिंश्चित् अरण्ये उषितवतः कस्यचन शशस्य विश्वासः आसीत् यत् सर्वे प्राणिनः मम सुहृदः इति । यश्च विश्वासः परावलम्बनं द्योतयति स्म । एकदा क्रीडाङ्गणे खेलता शशकेन दूरात् शुनकानां भषणं श्रुतम् । शशः ततः न अधावत् । तस्य चिन्तनम् आसीत् कश्चन सुहृद् मम साहाय्यं करिष्यति इति । ततः सः अश्वं गर्दभं मेषं च उपसर्प्य स्वं रक्षितुं प्रार्थयते । किन्तु ते सर्वे किञ्चन कारणम् उक्त्वा सहकर्तुं निराकुर्वन्ति । एतावता अनतिदूरे एव शुनकानां भषणं श्रुत्वा 'आत्मनि विश्वस्य अधुना मया धावनीयम् अस्ति' इति विचिन्त्य शशः स्वरक्षणाय ततः अधावत् । (“केन्द्रीयसंस्कृतविश्वविद्यालयस्य अष्टादशीयोजनान्तर्गततया एतासां कथानां ध्वनिप्रक्षेपणं क्रियते”) In a forest lived a hare who believed that all creatures were his friends, showing his dependence on others. One day, while playing, he heard dogs barking in the distance. Trusting that some friend would help, he did not run. He approached a horse, a donkey, and a sheep, asking for protection, but each gave excuses and refused. As the barking grew nearer, the hare realized: “Now I must rely on myself,” and ran to save his own life.

People in this episode

Host: सम्भाषणसन्देशः

Topics covered

• self-reliance
• friendship
• dependence
• caution
• animals
• forest

Keywords

• hare
• self-protection
• forest
• friends
• dogs
• dependence
• caution

Mentioned in this episode

Organizations: केन्द्रीयसंस्कृतविश्वविद्यालय

Books & works: बालमोदिनी

More episodes of बालमोदिनी

• अप्रतिमशूरः बघेलसिंहः · June 13, 2026 · 4 min
• धीरः रघुपतिसिंहः · June 12, 2026 · 4 min
• शूरा रत्नावली · June 11, 2026 · 3 min
• उदारम् आचरणम् · June 10, 2026 · 3 min
• जितेन्द्रियता · June 9, 2026 · 3 min
• कः आरोग्यसम्पन्नः ? · June 8, 2026 · 3 min