خداحافظ آفریقا

​در این اپیزود از پادکست "خداحافظ آفریقا"، با دکتر حامد وحدتی‌نسب، انسان‌ دیرین-شناس همراه می‌شویم تا به سوی سرزمینی که مهد پیدایش انسان‌ نامیده می‌شود، سفر کنیم، اتیوپی. نگاهی خواهیم داشت به اهمیت اتیوپی به عنوان گهواره بشریت و یافته‌های کلیدی که درک ما از اجدادمان را تغییر داده‌اند.​در این سفر شنوای روایت‌های دست اول دکتر وحدتی‌نسب از رویارویی با این سرزمین پررمز و راز و زندگی میان قبایل بدوی خواهیم بود. ​این اپیزود، صرفاً یک سفرنامه نیست؛ بلکه دعوتی است برای قدم گذاشتن در مسیر هزاران ساله تکامل، در سرزمینی که تاریخ از آنجا آغاز شد. تهيه كننده  سياوش صفاريان‌پورتدوین مروا کاظم‌زادهگرافیک خورشید آزادیSee omnystudio.com/listener for privacy information.

در نیمه مهرماه ۱۴۰۴ خبر رازگشایی از جمجمه گونه‌ای از انسان در مجله ساینس منتشر شد که گویا تحولی اساسی در شناخت از مسیر طی ما دارد! آیا جمجمه یک میلیون ساله «یونیژیان۲» حلقه گمشده جدایی گونه‌های انسان هوشمند از انسان دنیسوا و انسان نئاندرتال است؟ دکتر حامد وحدتی‌نسب دیرین انسان ‌شناس در این اپیزود ویژه پادکست «خداحافظ آفریقا» به ابعاد مهم و جذاب این کشف می‌پردازد.   تهیه کننده سیاوش صفاریان‌پور تدوین مروا کاظم‌زاده طراح نشانه خورشید آزادیSee omnystudio.com/listener for privacy information.

«روباه گفت: تو اگر مرا اهلی کنی زندگی من همچون خورشید روشن خواهد شد. من با صدای پایی آشنا خواهم شد که با صدای پاهای دیگر فرق خواهد داشت!» اگزوپری در کتاب مشهور «شازده کوچولو» مفصل درباره «اهلی کردن» سخن می‌گوید. اما اهلی کردن برای انسان شناسان مفهوم مشخص و متفاوتی دارد. رفتاری از انسان که‌ سرنوشت و بقای این موجود بر سیاره زمین را دگرگون کرد. دکتر حامد وحدتی‌نسب متخصص انسان دیرین‌شناسی در اپیزود شماره بیست‌وسه پادکست خداحافظ آفریقا به پدیده اهلی سازی جانوران و اثرات آن می‌پردازد.   تهیه کننده سیاوش صفاریان‌پور تدوین مروا کاظم‌زاده گرافیک خورشید آزادیSee omnystudio.com/listener for privacy information.

در فصل دو پادکست «خداحافظ‌آفریقا» به دوران نوسنگی می‌رسیم و انسانی که از شکارچی گرداوری، دست‌به‌کار کشاورزی می‌شود. آنها دشواری یکجانشینی را برای یافتن چیزی بیشتر پذیرفتند! در فرایند یکجانشینی نقش‌های جدیدی پیش ‌آمد. اهلی سازی و توسعه دامداری، انسان را وادار به تجربه زیست تازه و متفاوت کرد. از پیدایش چرخ‌های سفال‌گری تا تثبیت نقش شمن‌ها به عنوان رابطان جهان‌های دیگر و از همه مهم‌تر خانه‌نشین شدن زنان، دورانی تازه از حضور انسان بر کره‌زمین پدید آورد. دکتر حامد وحدتی‌نسب، انسان دیرین‌شناس در اپیزود شماره بیست و یک پادکست خداحافظ آفریقا پرده‌ای دیگر از داستان کوچ انسان هوشمند هوشمند را کنار می‌زند.   تهیه‌کننده سیاوش صفاریان‌پور تدوین مروا کاظم‌زاده طراح نشانه خورشید آزادیSee omnystudio.com/listener for privacy information.

شصت‌وهفت سال قبل درست در چنین روزی اولین دست‌ساخته بشر به فضا فرستاده شد و عصر فضا برای انسان‌هوشمند‌هوشمند با «اسپوتنیک‌۱» آغاز شد. ما در هجده اپیزود گذشته مسیر سفر چند ده هزار ساله انسان را دنبال کردیم و امروز به پایان این اودیسه انسانی میپرسیم. همراه با دکتر حامد وحدتی‌نسب آخرین قسمت را تقدیم شما می‌کنیم. اپیزود بیستم، به‌زودی در قالب اجرای زنده برگزار می‌شود و پرونده این سفر بسته خواهد شد. سپاسگزار حمایت و تشویق و بازنشر‌های شما شنوندگان ارجمند هستیم. تهیه کننده: سیاوش صفاریان‌پور تدوین: مروا کاظم‌زاده طراح نشانه: خورشید آزادی Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information. Hosted by Simplecast, an AdsWizz company. See pcm.adswizz.com for information about our collection and use of personal data for advertising.See omnystudio.com/listener for privacy information.

در اپیزود شماره هفتده خداحافظ آفریقا به هزاران سال قبل از سفر کریستوف کلمپ به قاره آمریکا و حضور انسان هوشمند هوشمند می‌رسیم. مسیر پراکنده شدن انسان در این قاره پهناور را دنبال می‌کنیم و همراه با دکتر حامد وحدتی نسب از منقرض کردن حیوانات توسط این گروه انسان تا انطباق با شرایط اقلیمی متفاوت برای زیست در این قاره می‌گوییم. تهیه کننده: سیاوش صفاریان پورتدوین: مروا کاظم زادهگرافیک: خورشید آزادی با سپاس از احسان مهرجو Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information. Hosted by Simplecast, an AdsWizz company. See pcm.adswizz.com for information about our collection and use of personal data for advertising.See omnystudio.com/listener for privacy information.

سابقه حضور انسان در جغرافی ایران به حدود یک میلیون ‌و هشتصد هزار سال قبل باز می‌گردد. در اپیزود قبلی پادکست خداحافظ آفریقا رد انسان هایدلبرگ را دنبال کردیم. همچنان پرسش‌های زیادی وجود دارد اما دست کم این را می‌دانیم که فلات ایران پل عبور گروه‌های مختلف انسان در دوره‌های مختلف بوده است. در این اپیزود دکتر حامد وحدتی‌نسب به جزییات بیشتر از مسیر مکاشفه باستان‌شناسان و انسان دیرین شناسان در ایران می‌پردازد و برای ما خواهد گفت چرا هنوز سنگواره‌ای از اسکلت کامل و قابل استناد از انسان نئاندرتال در ایران نیافتیم. چرا در غارها به دنبال رد پای انسان می‌گردیم؟تهیه کننده سیاوش صفاریان‌پور تدوین مروا کاظم‌زاده طراح نشانه خورشید آزادی با سپاس از احسان مهرجو Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information. Hosted by Simplecast, an AdsWizz company. See pcm.adswizz.com for information about our collection and use of personal data for advertising.See omnystudio.com/listener for privacy information.

از انسان هوشمند‌هوشمند پیکرک‌های مادینه (ونوس‌ها) ودست‌ساخته‌های شگفت‌انگیز دیگری بدست آمده است که سرنخ‌هایی از نگرش و رفتار آنها به ما می‌دهد. مخصوصا پیکرک‌های تلفیقی که نشان می‌دهد این گروه انسان‌ها به مرزی از توانایی رسیدند که چیزهایی بسازند که هرگز وجود نداشته است! بنابراین ما با موجودی رو‌به‌رو هستیم که میتواند تجسم کند و آن خیال را به شکل مجسمه‌هایی بسازد و یا نقاشی کند. پیکرک‌ «شیر‌مرد اشتادِل»، یکی از این نمونه‌ها است. اما عصر پارینه سنگی جدید اتفاقات مهم دیگری هم دارد. به‌غیر از توان ساختن تیر‌ و کمان و نیزه‌‌های تیز و نافذ، انسان‌های هوشمندِ هوشمند چيزى برای موفقیت در شكار يافتند كه دسترسی غذایی آنها را کمی آسان‌ کرد. این اتفاق بزرگ را انقلاب سَم می‌دانیم! آنها به تدریج دریافتند چه چیزهایی در طبیعت سمی و کشنده است. بدین ترتیب سم ساخته شد، و سرنیزه‌های آغشته به سم شانس از پا در آوردن شکار را به مراتب امکان‌پذیرتر کرد. باافزایش نرخ شکار، تغذیه انسان‌های هوشمند‌هوشمند بهتر شد و در ادامه مسیر به زادآوری بیشتر و افزایش جمعت آنها انجامید. اما اتفاق مهم دیگر در تغییر عملکرد مغز چیزی به اسم «جهش بزرگ رو به جلو» است. در این جهش چه رخ داد؟ گرگ خاکستری در این تغییرات بنیادی زیست انسان چه نقشی داشت؟ چرا بجای گرگ [سگ]، همزیستی موجودات دیگر مثل خرس یا گربه‌سانان در کنار انسان جور نشد؟ در اپیزود شماره سیزده پادکست «خداحافظ آفریقا» همراه با دکتر حامد وحدتی‌نسب به این پرسش‌ها می‌پردازیم. تهیه‌کننده: سیاوش صفاریان‌پورتدوین: مروا کاظم‌زادهگرافیک: خورشید آزادی Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information. Hosted by Simplecast, an AdsWizz company. See pcm.adswizz.com for information about our collection and use of personal data for advertising.See omnystudio.com/listener for privacy information.

اگر همه ما از آفریقا سر برآورده‌ایم چرا چهره‌ و ظاهر متفاوتی داریم؟ چه شد که انسان هوشمند‌هوشمند تنها حکمران نسل انسان در این سیاره شد؟ آیا اجداد ما ساپینس‌ها، نئاندرتال‌ها منقرض کرده‌اند؟ مرور ردپای انسان و روند پراکنش آن در قاره‌های مختلف چه حقیقتی را روشن می‌کند؟ و پرسش مهمتر، چه چیز برتری نژادی در میان انسان‌ها را سبب می‌شود؟ آیا انسان‌شناسان تاکنون نشانی از نژاد برتر یافته‌اند؟ در اپیزود شماره یازده پادکست خداحافظ آفریقا دکتر حامد وحدتی نسب این پرسشها را بررسی می‌کند. تهیه کننده : سیاوش صفاریان‌پور تدوین : احسان مهرجو گرافیک : خورشید آزادی Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information. Hosted by Simplecast, an AdsWizz company. See pcm.adswizz.com for information about our collection and use of personal data for advertising.See omnystudio.com/listener for privacy information.

در اين اپيزود خداحافظ آفريقا به «مرد اژدها» میرسیم! یکی از کامل ترین جمجمه های انسان که در سال ۱۹۳۳ در چین پیدا شد ولی خیلی توجه کاشفان را جلب نکرد. در این جمجمه ۱۴۶ هزار ساله یک دندان آسیاب، معادلات را به هم زد. این دندان خیلی شبیه دندان انسان "دنیسووا" بود، در حالی که جمعمه و پیشانی آن به نئاندرتال‌ها نزدیک بود و حجم مغزی‌اش از حد معمول بزرگتر بود، تقریبا به اندازه مغز انسان هوشمند‌هوشمند! آیا با گونه تازه‌ای رو‌به‌رو هستیم؟ چینی‌ها آن را "هومو لونگی" اسم گذاشتند. اما باید ببینیم ادامه این رازگشایی ما را به کجا میرساند! شاید به انسان "نِشِر راملا!" در این اپیزود دکتر حامد وحدتی نسب در ادامه این داستان هیجان انگیز از پشت پرده کار دیرین‌انسان شناسان برای ما بیشتر می‌گوید! او برای ما خواهد گفت چگونه دانشمندان با «بازسنجی» که بخش مهمی از روش‌علمی است پیوسته دانسته های ما را پیش میبرند. #Dragon_man#Nesher_ramlaتهیه‌کننده: سیاوش صفاریان‌پور تدوین: احسان مهرجو Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information. Hosted by Simplecast, an AdsWizz company. See pcm.adswizz.com for information about our collection and use of personal data for advertising.See omnystudio.com/listener for privacy information.

نئاندرتال‌ها چگونه منقرض شدند؟آیا انسان هوشمندِ هوشمند آنها را از زمین حذف کرد یا عاملی دیگر سبب انقراض‌شان شد؟آمیزش انسان هوشمندِ هوشمند و انسان نئاندرتال ساختار ژنتیکی ما را چگونه دگرگون کرد؟پاسخ این پرسش‌ها و پرسش‌های دیگر درباره ما و نئاندرتال‌ها در اپیزود شماره هفت پادکست «خداحافظ آفریقا» بررسی می‌شود.با حضور دکتر حامد وحدتی‌نسب، انسان‌دیرین‌شناستهیه‌کننده: سیاوش صفاریان‌پورتدوین: احسان مهرجوگرافیک: خورشید آزادی Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information. Hosted by Simplecast, an AdsWizz company. See pcm.adswizz.com for information about our collection and use of personal data for advertising.See omnystudio.com/listener for privacy information.

در مسیر سفر انسان از آفریقا و پراکنده شدن در فراسوی این قاره به نئاندرتال‌ها می‌رسیم و داستان #داروین که چهره به چهره با این گونه‌ی انسان شد ولی پی نبرد که این جمجمه‌ی منحصربفرد متعلق به یک #نئاندرتال است.اسماعیل میرفخرایی در گفت‌وگو با دکتر حامد وحدتی‌نسب قدم به قدم این مسیر را روایت می‌کنند.تهیه‌کننده: سیاوش صفاریان‌پورتدوین: احسان مهرجوگفتار تیتراژ آغاز: نرگس فیض‌بخشگرافیک: خورشید آزادی Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information. Hosted by Simplecast, an AdsWizz company. See pcm.adswizz.com for information about our collection and use of personal data for advertising.See omnystudio.com/listener for privacy information.

در اپیزود‌ شماره سه خداحافظ آفریقا به هومو ارگاستر و هومو ارکتوس میرسیم و ماجرای کشف تاریخ‌ساز اوژن دوبوآ ! او ادعا کرد حلقه مفقود بین میمون و انسان امروزی را پیدا کرده است. گرچه دوبوا ابتدا با مخالفت جامعه علمی زمان خود رو‌به‌رو شد اما مطالعات او دروازه مکاشفات بعدی را گشود. در مسیر خروج انسان از آفریقا، از اندونزی به غار اژدها در چین میرسیم و جمجمه‌ مرد ‌پکنی که در میانه جنگ جهانی ناپدید شد. ولی آن هم پرده‌ای دیگر از مسیر انسان راست قامت کنار زد!   اسماعیل میرفخرایی، ژورنالیست پرسابقه رادیو و تلویزیون و حامد وحدتی‌نسب، دانشمند دیرینه انسان‌شناس قدم به قدم ما را در مسیر خروج انسان از آفریقا پیش می‌برند.   تهیه کننده: سیاوش صفاریان‌پور تدوین: احسان مهرجو گرافیک: خورشید آزادی  See omnystudio.com/listener for privacy information.