หลวงพ่อชานนท์ ชยนนฺโท

บรรยายธรรมและสอบอารมณ์ในวันที่ ๔ ของการอบรมผู้ปฏิบัติธรรม รุ่นที่ ๗๕ (วันจันทร์ที่ ๘ ธันวาคม ๒๕๖๘) โดย พระอาจารย์ชานนท์ ชยนันโท เนื้อหาในวันนี้เจาะลึกเทคนิคการ "ปิดประตูตีแมว" หรือการหยุดผัสสะที่เข้ามากระทบไม่ให้ไหลลงสู่ใจ พร้อมแยกแยะความแตกต่างระหว่าง "สมถะ" และ "วิปัสสนา" อย่างชัดเจนผ่านการวางสายตาของจิตประเด็นสำคัญในตอนนี้:หยุดกระแสที่ 'ผัสสะ' (Contact):พระอาจารย์เน้นย้ำเรื่องการรับมือกับสิ่งที่เข้ามากระทบทางตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ หากเรา "นิ่งรู้ อย่างสงบ" และวางใจเป็นกลาง สิ่งที่เข้ามากระทบ (เช่น เสียงดี/ไม่ดี รูปสวย/ไม่สวย) จะ "ดับ" ไปที่ฐานของมันเองโดยไม่ไหลเข้ามาปรุงแต่งที่ใจ, การวางใจเป็นกลางทำให้เราไม่เสพสุขและไม่เสพทุกข์ ซึ่งเป็นเกราะป้องกันใจให้เป็นปกติเทคนิค: สังเกต (Focus) vs. ชำเลือง (Glance):เป็นคีย์สำคัญของตอนนี้ พระอาจารย์แยก 2 วิธีการใชัจิต:1. การสังเกต (สมถะ): คือการเพ่งดูทีละจุด ทีละประตู เพื่อให้ได้ความนิ่งและความตั้งมั่นของสมาธิ,2. การชำเลือง (วิปัสสนา): เมื่อจิตมีกำลังแล้ว ให้ถอยออกมา "ชำเลืองรู้" ในมุมกว้าง การชำเลือง (มองเบลอๆ เบาๆ) จะทำให้เกิด "รู้เดียว" ที่ครอบคลุมทุกฐานพร้อมกัน (เห็นทั้งกายและความคิด) นี่คือการเจริญวิปัสสนาญาณที่ทำให้รู้ตื่นตัวและเป็นอิสระ,,มีดดาบแห่งปัญญา และภาระที่ต้องวาง:สติ สมาธิ และปัญญา เป็นเครื่องมือที่เราสร้างขึ้นมาเพื่อฆ่ากิเลส (ราคะ โทสะ โมหะ) เปรียบเหมือน "มีดที่ลับคม" (ปัญญา) โดยมีแรงฟัน (สมาธิ/สติ), แต่เมื่อใช้งานเสร็จแล้ว แม้แต่สติ สมาธิ ปัญญาก็ถือเป็น "ภาระ" ที่ต้องวางลงเช่นกัน เพื่อคืนสู่ธรรมชาติที่ว่างเปล่าทุกอย่างคืนสู่ความ 'ไม่มี':พระอาจารย์ยกตัวอย่างศาลาปฏิบัติธรรมและเรื่องงูเจ้าถิ่น เพื่อชี้ให้เห็นสัจธรรมว่า ทุกอย่างเดิมที "ไม่มีอะไร" ตั้งอยู่ชั่วคราว แล้วสุดท้ายก็กลับไปสู่ความ "ไม่มีอะไร" เหมือนเดิม การเห็นแบบนี้ทั้งอดีต ปัจจุบัน และอนาคต จะช่วยคลายความยึดมั่นถือมั่น,เสียงในหัว = คนบ้าคุยกัน:ในช่วงสอบอารมณ์ พระอาจารย์ชี้ให้เห็นธรรมชาติของ "ความคิด/เสียงในหัว" ว่ามันมักจะพูดเรื่องไร้สาระ พูดไม่ตรงกับภาพ หรือพูดวนไปวนมาเหมือนคนบ้า หรือเด็กบ่นพึมพำ, หน้าที่ของเราคือ "รู้ซื่อๆ" ว่ามันดังขึ้น แต่ไม่ต้องไปให้ค่าหรือหาความหมาย แล้วเราจะอยู่เหนือความคิดได้ไฮไลท์ช่วง Q&A:วิปัสสนา vs วิปัสสนึก: วิปัสสนาคือการเห็นความจริงที่ปรากฏเองโดยไม่ต้องคิด ส่วน "วิปัสสนึก" (วิปัสสนู) คือการจินตนาการหรือคิดเอาเองว่าเป็นอย่างนั้นอย่างนี้เป้าหมายคือ 'ใจปกติ': ผลของการปฏิบัติไม่ใช่การได้วิเศษวิโส แต่คือการที่ความกลัว ความทุกข์ ความกังวลหายไป เหลือเพียง "ใจที่ปกติ" ซึ่งเป็นสิ่งที่มีค่าที่สุด,---(อ้างอิงเนื้อหาจากการอบรมผู้ปฏิบัติธรรม รุ่นที่ ๗๕ วันที่ ๔ โดย พระอาจารย์ชานนท์ ชยนันโท วันที่ ๘ ธ.ค. ๒๕๖๘)Hashtags:พระอาจารย์ชานนท์ วัดป่าเจริญธรรม ชำเลืองรู้ วิปัสสนา หยุดผัสสะ เสียงในหัว รุ่น75 ใจปกติ สมาธิ วิปัสสนึก

Episode นี้ หลวงพ่อชานนท์ ชยนันโท อธิบายวันที่ 30 พฤศจิกายน 2568 (09:30-11:30) ณ บ้านธรรมวารี มูลนิธิจิตตานุเคราะห์ เพื่อเป็นแนวทางการฝึกปฏิบัติธรรมที่เน้นการสร้างความเข้มแข็งของ "ผู้รู้" (รู้) ให้สามารถอยู่กับความจริงปัจจุบันและก้าวข้ามความทุกข์ได้ โดยมีหลักการสำคัญคือ อานาปานุสติ (สติกำหนดลมหายใจเข้าออก) และการรักษาความรู้สึกตัวทั่วพร้อมการฝึกปฏิบัติตามธรรมชาติ (นิ่งรู้ อย่างสงบ)ผู้ปฏิบัติควรนั่งในท่าที่สบาย ปล่อยกายและใจให้เป็นธรรมชาติ โดยเน้นการวาง "ผู้รู้" ให้เบา รู้ที่เบา จะเป็นรู้ที่มีกำลัง ในทางตรงกันข้าม ถ้ารู้สึกว่า "รู้" หนัก แสดงว่ากำลังสะสมความอ่อนแอ ในเบื้องต้น ให้สังเกต กายที่กำลังพองยุบอย่างเป็นธรรมชาติขณะหายใจเข้าออก โดยไม่ต้องลงรายละเอียดไปที่กายหรือลมหายใจมากนัก การหายใจควรเป็นไปอย่างอ่อนโยน นุ่มนวล และรู้ตัวทั่วพร้อม (ระลึกรู้ตัวทั่วพร้อม) ที่ผิวหนังเบา ๆ การฝึกนี้มีเป้าหมายเพื่อให้เกิดความตั้งมั่นและความสงบแก่ผู้รู้การฝึกอานาปานุสติอย่างต่อเนื่องช่วยให้รู้มีกำลังเบาสบาย และหยุดคิด หยุดจำได้ เมื่อผู้รู้มีความสงบและเป็นกลางแล้ว ให้ขยายความรู้สึกไปที่กลางอกที่ว่างเปล่า และใช้พลังงานจากลมหายใจ (ซึ่งคือพลังงานของจิต) เพื่อแผ่เมตตาการแผ่เมตตาด้วยอานาปานุสติการแผ่เมตตาเป็นการขยายกระแสจิตออกไปโดยเริ่มจากกลางอกที่ว่าง ขยายวงกว้างออกไปปกคลุมสถานที่ที่ปฏิบัติอยู่, กรุงเทพมหานคร, ประเทศไทย, ผืนโลกใบนี้, สวรรค์ทุกชั้น, พรหมโลกทุกชั้น, และย้อนกลับไปถึงนรกทุกขุม (รวมถึงอเวจี) เป็นการแผ่เมตตาไปยังสัตว์และดวงจิตใน 3 โลกธาตุ (นรก มนุษย์ สวรรค์ พรหมโลก) เพื่อให้พ้นจากความทุกข์และมีความสุขยิ่งขึ้น หลังจากนั้น ให้ย้อนกลับมาฟอกกาย ฟอกใจของตนเองด้วยลมหายใจเข้าออกปัญญาเพื่อการพ้นทุกข์ (ภาวนามยปัญญา)การปฏิบัติธรรมมุ่งหมายเพื่อให้เกิดปัญญา ปัญญามี 3 ระดับ ได้แก่: สุตตมยปัญญา (ปัญญาเกิดจากการฟัง) และ จินตามยปัญญา (ปัญญาเกิดจากการใคร่ครวญ) ซึ่งทั้งสองนี้ยังไม่สามารถทำให้พ้นทุกข์ได้ ปัญญาที่ทำใหัพ้นทุกข์คือ ภาวนามยปัญญา ซึ่งหมายถึงการฝึกฝนผู้รู้ให้มีกำลังและอยู่กับความจริง โดยความจริงคือสิ่งที่มีอยู่แล้วและปรากฏอยู่กับกายและใจของเราการฝึกผู้รู้ให้อยู่เหนือสิ่งถูกรู้ผู้ปฏิบัติจะต้องปรับวิธีการปฏิบัติใหม่ โดยการ นิ่งและรู้ อย่างสงบ สังเกตธรรมชาติของสิ่งที่มีอยู่เป็นอยู่ โดยเฉพาะจังหวะพองยุบของกาย ไม่ต้องสร้างจังหวะหรืออาการใด ๆ เพราะอาการและจังหวะมีอยู่แล้วโดยธรรมชาติผู้รู้ต้องได้รับการฝึกฝนให้อยู่กับฐานของการรับรู้ เช่น ตา หู จมูก ลิ้น และกาย เห็นว่า รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส (ผัสสะ) และอารมณ์ทางใจ ล้วนเกิดขึ้น ตั้งอยู่ และดับไป แต่ผู้รู้และกายยังคงอยู่ การให้ความสำคัญและหลงกับสิ่งที่มาปรุงแต่ง เช่น ความรู้สึก (เวทนา) หรือกิเลส (ราคะ โทสะ) คือต้นเหตุของความเดือดร้อนการรับมือกับกิเลสและความรู้สึกเมื่อเกิดความพอใจหรือไม่พอใจ (กิเลส) หรือความรู้สึก (เวทนา) ขึ้นทางกายหรือใจ ไม่ต้องไปแก้ไขหรือทำลาย เพียงแค่นิ่งรู้ อย่างสงบ อยู่กับอาการเหล่านั้น และอยู่กับอานาปานุสติ กำลังของอานาปานุสติที่เป็นกำลังของความว่าง (ความไม่คิด ไม่จำ) จะมีมากกว่า ทำให้กิเลสและสภาวะต่าง ๆ อ่อนกำลังลงและดับไปได้เอง ต้นเหตุของกิเลสคือ สัญญา (ความจำได้หมายรู้)หนทางสู่ความเป็นวิมุตติหนทางสู่การพ้นทุกข์คือการเข้าสู่ความเป็น วิมุตติ (ความหลุดพ้น) โดยการทำลายกำแพงของความจำและความคิด ฝึกให้ "รู้" ไปเลยโดยไม่ต้องใช้ความจำ หรือไม่ต้องให้ความหมาย รู้ที่ว่างจากความคิดและความจำคือ รู้โดยวิมุตติการปฏิบัติจึงเหลือเพียงการ "นิ่งรู้ อย่างสงบ ว่าง ๆ" และอยู่กับความจริงของอานาปานุสติ ไม่ให้ความสำคัญต่อสิ่งที่รู้ แต่ให้ความสำคัญต่อผู้รู้ เพราะเมื่อเราไม่ให้ความสำคัญต่อสิ่งใด สิ่งนั้นจะไม่มีและไม่เป็นไปตามที่เราหมายไว้ การฝึกนี้จะทำให้ผู้รู้มีพลังเข้มแข็งจนแยกตัวออกจากอาการของสิ่งถูกรู้ได้ในที่สุด

229 อาการที่เบาและใส เป็นแค่กิริยา ลวงใจ 13012563-3 โดย หลวงพ่อชานนท์ ชยนันโท วัดป่าเจริญธรรม ชลบุรี

228 ใช้ตัวรู้แบบตอนเด็ก ๆเป็นการฝึกฝน 12012563-1-3 โดย หลวงพ่อชานนท์ ชยนันโท วัดป่าเจริญธรรม ชลบุรี

226 แค่แตะเบาๆ ส่งผลให้เบาได้จริง 12012563-1-1 โดย หลวงพ่อชานนท์ ชยนันโท วัดป่าเจริญธรรม ชลบุรี

225 ได้รู้มาอย่างนี้ว่า ทุกข์เป็นผล สมุทัยเป็นเหตุ 11012563-3-2 โดย หลวงพ่อชานนท์ ชยนันโท วัดป่าเจริญธรรม ชลบุรี

223 ถ้ารู้แจ้งแล้ว ยังไงก็วางเอง โดย หลวงพ่อชานนท์ ชยนันโท วัดป่าเจริญธรรม ชลบุรี

จะเกิดอะไรขึ้น ถ้าธาตุรู้เข้าถึงมรรค 11012563-2-1 โดย หลวงพ่อชานนท์ ชยนันโท วัดป่าเจริญธรรม ชลบุรี

[อบรมกรรมฐาน] วันที่ 7/7 รุ่นที่ ๗๓ | ๑๙ กันยายน ๒๕๖๘ โดย หลวงพ่อชานนท์ ชยนันโท วัดป่าเจริญธรรม จังหวัดชลบุรี