Column Corné van Zeijl | BNR

Langzaam beginnen obligatiebeleggers zenuwachtig te worden. In de Verenigde Staten wordt het U$ 40.000 miljard schulden niveau steeds zichtbaarder. De obligatierente bereikte een gevaarlijk niveau. Er is het gezegde dat obligatiehandelaren kunnen stoppen met paniekeren, als de Fed in paniek raakt. Deze week raakte de minister van Financiën in paniek. Hij besloot om Amerikaanse staatobligaties op te kopen om de koersen te steunen en dus de rente te drukken. Dat hielp, even. Maar op lange termijn is het natuurlijk geen oplossing. Met deze enorme overheidstekorten moet de US meer schuldpapier uitgeven. Opkopen van datzelfde papier heeft geen zin. We kunnen wel met een beetje schadenfreude naar Amerika zitten kijken maar in Europa hebben zelf schuldenproblemen genoeg. Frankrijk bijvoorbeeld lijkt langzaam maar zeker op de financiële afgrond af te sturen. En er is geen enkel signaal dat ze bereid zijn om het stuur om te gooien. In het verleden waren er wel meer Europese probleemgevallen. Weet u de PIIGS landen nog? Portugal, Ierland, Italie, Griekenland en Spanje. Met hulp van de overige EU landen en een streng fiscaal beleid hebben deze landen het gered. Griekenland kondigde zelfs een vervroegde aflossing van eur 13 miljard van hun staatschuld af. Daarmee komt de staatschuld in percentage van de economie op 137%. Onder dat van Italië. Wie had dat ooit gedacht tijdens de eurocrisis van 2012. Maar we zijn wel 14 jaar verder,14 jaar  met pijnlijke bezuinigingen. Politiek gezien is en blijft dat erg moeilijk. Kiezers vinden bezuinigingen niet leuk en zien vaak het nut niet. Met grote zorg zie ik de komende Franse presidentsverkiezingen tegemoet. De kans is groot op een extreem rechtse of een extreem linkse kandidaat. En allebei willen ze leuke dingen voor de mensen. De enige oplossing die ze lijken te aanvaarden is hogere belastingen voor bedrijven en rijken. Maar de belastingen in Frankrijk zijn al zo hoog, dat nog meer belasten alleen maar minder oplevert. Bedrijven zullen niet meer investeren en vertrekken. Hetzelfde geldt voor de vermogenden. Waarschijnlijk wordt het zo lang mogelijk pappen en nathouden. Maar daar gaat het probleem niet mee weg. Hoe langer je de pijnlijke bezuiniging uitstelt, hoe groter het probleem wordt. De rentelasten groeien harder en harder en voor je het weet zit je in een schuldenspiraal. Net zoals de man met te veel schulden die de brieven van de deurwaarder maar niet meer opent. Intussen tikt de klok verder. 18 april 2027 zijn de Franse presidentsverkiezingen. Dat is nog maar 240 dagen. Ligt daar de rand van de afgrond? Als Frankrijk gaat, gaan wij mee. Frankrijk is te groot om te redden. Wat te doen? Nederland is te klein om de boel te kunnen redden. Misschien moet we de schulden ratio dan ook maar op het Franse niveau brengen en dat geld teruggeven aan de Nederlandse belastingbetaler. Dat betekent dat iedere belastingbetaler eur 90.000 terugkrijgt. Dat is natuurlijk een belachelijk idee. We gaan dan een explosie in te betaalde rente en aflossingen zien net zoals Frankrijk nu. Maar is het minder belachelijk dan het Franse beleid om maar de kop in het zand te steken? Over Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij Cardano en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Trump lijkt er alles aan te doen om de rente omlaag te praten, maar tegelijkertijd zorgt vrijwel alles wat hij doet of zegt juist voor een hogere rente. Zo is daar de geldverslindende oorlog met Iran. Volgens de Minister van Oorlog Pete Hegseth liggen de kosten tot op heden op U$ 37 miljard. Marktschattingen liggen boven de U$ 100 miljard. Bovendien zorgt de oorlog voor een hoge benzineprijs en dus een hogere inflatie, waardoor de Fed de rente wel moet verhogen. De markt prijst inmiddels minimaal één renteverhoging in. Voor de oorlog ging men nog uit van drie renteverlagingen. Daarboven op komen Trump’s belasting verlagingen. De One Big Beautful Bill kost een bescheiden U$ 4000 miljard in de komende 10 jaar. Dat komt allemaal bij het begrotingstekort. Kredietbureau Fitch denkt dat het financieringstekort dit jaar op maar liefst 7,9% uitkomt.   Kortom de Amerikaanse staatschuld zal waarschijnlijk ergens in de komende maanden de U$ 40.000 miljard mijlpaal bereiken. U$ 40.000.000.000.000! Dat is U$ 115.000 voor iedere Amerikaan. Even ter vergelijking in Nederland ligt dat cijfer op eur 21.000 per inwoner en (in) Italië op eur 61.000. De rente wordt niet alleen bepaald door de geldvraag van de overheid, maar ook van de private sector. De enorme geldhonger van Big Tech doet ook nog een duit in het zakje. Die U$ 752 miljard die Big Tech alleen al dit jaar investeert moet wel ergens mee gefinancierd worden. Uit de cashflow lukt dat niet meer. Hoe meer vraag naar geld, hoe hoger de prijs. De prijs van geld heet rente. Door al die factoren bij elkaar staat de rente op Duitse staatsobligaties bijna op het hoogste niveau sinds 2011 en die van de Verenigde Staten bijna op het hoogste punt sinds 2007. Door de sussende woorden van Scott Bessent, dat de Iranoorlog nu echt bijna is afgelopen (nee, nu echt) is de obligatie rente de afgelopen paar dagen een beetje afgekoeld. Maar het blijft een risico factor. Het doet me een beetje aan 1987 denken. Ook toen was de obligatie rente flink aan het stijgen. En ook toen negeerden aandelen beleggers de rentestijging. Totdat zwarte maandag kwam natuurlijk en toen was opeens Leiden in last. Michael Burry, bekend van het voorspellen van de kredietcrisis van 2008, maakt die vergelijking ook al. Voordat u gelijk op de rode verkoopknop drukt, wil ik wel even wat kanttekeningen plaatsen. De rente op Amerikaanse staatsobligaties steeg in 1987 in een halfjaar tijd van iets boven de 7% naar boven de 10%. Dat is wel even een andere orde van grootte dan de huidige 4,6%. En voor wat Michael Burry betreft, de afgelopen acht waarschuwingen sinds 2021 zijn allemaal (nog) niet uit gekomen. In het verleden bleek duidelijk dat stijgende rente niet goed is voor aandelen. Het alternatief voor aandelen wordt simpelweg aantrekkelijker en dus schuift er geld van aandelen naar obligaties. Vooral het 5% niveau lijkt daarbij een breekpunt te zijn. Maar goed, zover zijn we nog niet. Tot die tijd lijkt de markt zich vast te houden aan de wijsheid van mijn tante; “je moet geen zorgen maken over ongelegde eieren”. Tot die tijd kunt u rustig slapen, maar ik zou wel de wekker op 5% zetten. Over Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij Cardano en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het regent winstcijfers en de verwachtingen zijn torenhoog. Analisten rekenen op een winstgroei van 22% voor de gehele S&P 500. Extreem hoog, maar minder dan de 27% van het eerste kwartaal, al werd dat vertekend door boekhoudkundige aanpassingen door de herwaardering van belangen in AI-bedrijven. Ook in het tweede kwartaal spelen die effecten een belangrijke rol. Alphabet meldde dat zijn aandelenbelangen vorig kwartaal $99 mrd meer waard zijn geworden. Dat wordt geteld als winst, maar is natuurlijk boekhoudkundig geneuzel. De werkelijke waarde wordt pas duidelijk als de aandelenmarkt er een waardering aan plakt. En juist daar zie je de eerste scheurtjes. De beursintroductie van SpaceX was een goed voorbeeld. De koers staat nu ruim 15% onder de introductieprijs van $135. Intussen werpt het succes van het Chinese AI-model Kimi K3 een ongemakkelijke vraag op. Als dergelijke modellen goedkoper en efficiënter dezelfde taken kunnen uitvoeren, hoeveel pricing power hebben de grote AI-spelers dan eigenlijk nog? Steeds meer cfo’s klagen over de exploderende AI-budgetten en gaan selectiever inkopen. Voor simpele taken volstaat een eenvoudig model. Dat betekent dus minder omzet per gebruiker. Denk, voordat u in paniek uw aandelen verkoopt, wel even terug aan de periode dat DeepSeek werd geïntroduceerd. Toen bleek dat gebruikers hun data niet aan een Chinees model toevertrouwen. Maar de gedachte dat het veel goedkoper kan, verdwijnt niet meer. Dit cijferseizoen staan de mooiste winsten in de resultatenrekening, maar zijn de grootste risico’s in de voetnoten te vindenDaarbij is er steeds meer aandacht voor de schuldpositie van techbedrijven. Leuk dat de sector dit jaar $752 mrd in AI investeert, maar dat geld moet wel ergens vandaan komen, wat steeds vaker buiten de balans om gaat. Dat wil zeggen dat je niet zelf investeert, maar via bijvoorbeeld leaseconstructies, special purpose vehicles (SPV’s) of afnamegaranties. Dan heb je alsnog de verplichting, maar staat het niet als schuld op de balans. Onderzoeksjournalisten van Nikkei Asia becijferden dat de grote techbedrijven al $1650 mrd aan dergelijke verplichtingen in de voetnoten hadden verstopt. Het mag dan geen ‘echte’ schuld zijn, je hebt wel de verplichting. Op zich niet eens zo’n probleem. Meestal worden de nettoschulden ten opzichte van het bedrijfsresultaat afgemeten. Voor wie op de volgende buurtbarbecue slim wil overkomen: noem het net debt/ebitda, zo heet het in analistenjargon. Die ratio ziet er in de meeste gevallen nog oké uit. Zelfs als je de verborgen schulden meeneemt, stijgt hij van ongeveer nul naar 1,2. Nog altijd ruim binnen de grenzen van wat banken acceptabel vinden. Maar binnen het techspectrum zijn er wel een paar uitzonderingen. CoreWeave en Oracle willen net als de grote jongens fors investeren, maar beschikken niet over de kasstromen die bedrijven als Microsoft, Meta en Alphabet wel hebben. Ze zitten daardoor tot over hun oren in de schulden en hun winst moet erg hard groeien willen die nog een beetje behapbaar blijven. Dit cijferseizoen staan de mooiste winsten dus in de resultatenrekening, maar zijn de grootste risico’s in de voetnoten te vinden. Over Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij Cardano en belegt ook privé. Reageer via [email protected]. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD.See omnystudio.com/listener for privacy information.