De Balie

In 2023 schreef neurobiologe Brankele Frank, naar aanleiding van haar burn-outs, het succesvolle boek Over de Kop waarin zij de wisselwerking beschrijft tussen lichaam, geest en maatschappelijke druk. Nu komt zij met een nieuw boek: Het Grote Ontprikkelboek, waarin Frank onderzoekt wat overprikkeling echt betekent in onze moderne samenleving. Hoe overprikkeld zijn we daadwerkelijk en wat kunnen we daaraan doen?Brankele Frank (1987) is neurobioloog, schrijfster en podcastmaker. Samen met Malou Holshuijsen maakt zij de podcast Let’s go metal voor HUMAN. Frank is columnist voor onder andere Het Financieele Dagblad. In 2025 won zij De slimste mens.Plein Publiek is een reeks verdiepende interviews met toonaangevende makers, geselecteerd door onze eigen programmamakers. Verwacht intieme gesprekken met uitzonderlijke stemmen die je aan het denken zetten.Interview door: Irene van den BoschZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Europe – and the rest of the world – is currently undergoing profound change. The (geo)political landscape is shifting, raising questions about what Europe is. During the European Literature Night, we invite six authors from across the continent to reflect on what it means to transform.Europe will have to define its culture, its values and its future, a future that will hopefully be shaped and informed by taking into account as many voices as possible. It is the very reason the network of European national cultural organisations, EUNIC Netherlands, is inviting six authors from across Europe to De Balie in Amsterdam during Europe Day. In their work, these authors explore what transformation means, within literature, within society and within themselves.About the writers:Małgorzata Lebda (Nowy Sącz, Poland, 1985) is well-known as a poet, with six collections to her name. Among other major accolades, she won the prestigious Wisława Szymborska Award in 2022. Voracious, the winner of Empik’s Best Newcomer in Poland and shortlisted for the Conrad, and Angelus and NIKE Prize, is her debut novel. Małgorzata Lebda is also a photographer and marathon runner. She is at the European Literature Night at the invitation of Polish Culture NL. Carolina Pihelgas (Talinn, Estonia, 1986) is an Estonian writer, poet, translator, and editor. Her collection of prose poems Valgus kivi sees (The Light within the Stone, 2019) received the Estonian Cultural Endowment Award for the best poetry book of the year. In 2020, she was appointed Tartu’s City Writer Laureate. The author of seven collections of poetry published her first novel Vaadates ööd (Watching the Night) in 2022. The short novel The Cut Line is her second work of prose and her first work to be translated into English and published in February 2026. She is at the European Literature Night at the invitation of the Estonian Embassy in the Netherlands. Artem Chapeye (Kolomyia, Ukraine, 1981) is a Ukrainian writer, translator, reporter and traveller. As a translator of Mahatma Gandhi’s texts and believer in non-violent political change, he took up arms and now defends Ukraine. He is author of both creative non-fiction and popular fiction. Four of Chapeye’s books were shortlisted for the BBC Ukraine Book of the Year Award: Journey with “Mamayota in Search of Ukraine” in 2011, “The Red Zone” (his debut in fiction) in 2014, “Overrun” in 2015, and “The Ukraine” in 2018. He is at the European Literature Night at the invitation of the Ukrainian Embassy. Iulian Bocai (Oltenië, Romania, 1986) studied Comparative Literature at the University of Bucharest. He has a PhD in intellectual history. He has published five books and dabbles both in literature and nonfiction. His first novel, Ciudata și înduioșătoarea viață a lui Priță Barsacu (The Weird and Endearing Life of Priță Barsacu) won multiple national and international awards and came out in a Dutch translation in 2025 by Charlotte van Rooden. Before going into writing, he spent a decade translating mainly novels and children books from English, French and German into Romanian and has seen literature from both sides of the fence, working both as a writer and editor/translator. He likes writing better. He is at the European Literature Night at the invitation of the Romanian Cultural Institute for the Benelux. Amanda Michalopoulou (Athens, Greece, 1966) is the author of eight novels, three short story collections, a theater play and a novella. She has been a contributing editor at Kathimerini in Greece and Tagesspiegel in Berlin. She is a winner of the Revmata Award (1994), the Diavazo Award for her novel Jantes (1996) and the Academy of Athens Prize for her short story collection “Bright Day” (2013). The American translation of her book I’d Like won the International Literature Prize by NEA in the US (2008) and the Liberis Liber Prize of the Independent Catalan Publishers (2012). Her stories and essays have been translated into twenty languages. Her novels Why I killed my best friend and God’s Wife, were short-listed for the ALTA National Translation Award in the US. Her short story Mesopotamia was selected for Best European Fiction 2018 (Dalkey Archive). She is at the European Literature Night at the invitation of the Greek Embassy in the Netherlands. Dmitrij Kapitelman (Kiev, Ukraine, 1986) came to Germany with his family at the age of eight as a “contingent refugee”. He studied political science at Leipzig University and graduated from the German School of Journalism in Munich. He works as a freelance journalist. He is at the European Literature Night at the invitation of the Goethe Institute. In collaboration with: EUNIC NetherlandsProgramme editor: Veronica BaasModerator: Viola Karsten and Veronica BaasZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Wat het betekent om je land te ontvluchten, en om niet terug te kunnen keren Die vraag onderzoekt journalist Mina Etemad, dertig jaar geleden met haar familie gevlucht uit Iran, in haar literaire memoir De zangvogel.Mina Etemad is journalist, podcastmaker en theater- en dansrecensent voor de Volkskrant. Wat we van het verleden bij ons dragen en hoe we daarmee het heden vormgeven is een terugkerend thema in haar verhalen. Ook verdiept ze zich in dierenrechten en analyseert ze mens-dierrelaties in de kunst, media en maatschappij, onder andere in haar substack Dier en Perspectief. Haar memoir De zangvogel is een verhaal over familie, over de druk van verwachtingen, over zingeving – en over rust en voldoening vinden in het zorgen voor dieren.Interview: Senna FeliusZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Met schrijver en regisseur Harmen van Liemt, zanger Jeangu Macrooy, dj, schrijver en team Sexyland Joost van Bellen, Europarlementarier Kim van Sparrentak en dramaturg, schrijver en curator Selm Wenselaers. Ooit stond Nederland bekend als gidsland, maar op het gebied van lhbtiq+-beleid is er de afgelopen jaren weinig wetgeving door de Tweede Kamer aangenomen. Ondertussen stagneert de acceptatie van lhbtiq+’ers. Welke invloed heeft de politiek op het dagelijks leven van queer mensen in Nederland?Van de allereerste Nederlandse homodemonstratie in 1971, de pragmatische aanpak van de aidscrisis in de jaren 80 tot het openstellen van het huwelijk voor gelijke geslachten: de queer emancipatiegeschiedenis wordt graag voorgesteld als een van gestage vooruitgang – en uiteindelijk: voltooiing. Maar hoe eenduidig is dat verhaal? Tijdens dit programma nemen we het idee van Nederland als gidsland onder de loep. Hoe hebben lhbtiq+’ers de afgelopen decennia hun plek in de samenleving opgeëist? Welke rol heeft de politiek daarin gespeeld? En waar staan we nu? De emancipatiegeschiedenis is geen voltooid verleden tijd. Nederland daalt al jaren op ranglijsten wat betreft de rechten van lhbtiq+’ers (op de toonaangevende Europese Rainbow Ranking neemt Nederland plek 13 in). Wat betreft wetgeving is er vooral sprake van stilstand, zo illustreerde de vorig jaar afgeschoten en veelbesproken Transgenderwet nog maar eens. Welke invloed heeft dat op het dagelijks leven van queer mensen?Programmamaker: Rosalie DielesenZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

In haar nieuwste roman De Butler van God wendt Ellen de Bruin zich tot de kunstwereld en weet deze goed te tarten.Programmamaker Veronica Baas gaat met Ellen de Bruin in gesprek over botsende perspectieven die toch overlappen, familiestructuren en de wereld van Gen Z-ers. De Bruin gelooft in simpliciteit, en dat verhalen vaak sterker zijn dan feiten. Maar hoe breng je als maker alle puzzelstukjes bij elkaar terwijl je de spanning erin houdt? Een gesprek over vrolijk schrijven, geld en de kunstwereld, en waarom het fijn is als al je vragen beantwoord worden.Over Ellen de BruinEllen de Bruin (1970) is redacteur wetenschap bij NRC en schrijver. Met haar debuutroman Onder het ijs won ze de Anton Wachterprijs. De opvolger Kraaien in het paradijs leverde haar onder meer vergelijkingen op met John Steinbeck en Gabriel García Márquez. Haar nieuwste roman De Butler van God kwam in februari uit.Plein Publiek is een reeks verdiepende interviews met toonaangevende makers, geselecteerd door onze eigen programmamakers. Verwacht intieme gesprekken met uitzonderlijke stemmen die je aan het denken zetten.Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Wat drijft de mens om te ontdekken? Naar aanleiding van Dear Professor, de nieuwe voorstelling van het Nederlands Kamerkoor, gaan we in gesprek over de ontmoeting tussen wetenschap en muziek.Via personages als Charles Darwin, Marie Curie en Albert Einstein neemt componist Mathilde Wantenaar (1993) ons mee op een ontdekkingstocht door de tijd. Waartoe heeft de onbedwinbare menselijke nieuwsgierigheid geleid – ten goede en ten kwade?We luisteren naar het stuk Einstein en gaan in gesprek over de thema’s die erin verklankt worden.Sprekers: Classica en voormalig president KNAW Ineke Sluiter, Componist Foto: Karen van Gilst Mathilde Wantenaar, Universiteitshoogleraar Wetenschap en maatschappij in internationaal perspectief aan de UvA Robbert Dijkgraaf.Programmamaker: Eloïse KasiusModerator: Yoeri AlbrechtIn samenwerking met: Nederlands KamerkoorZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

RIGHTABOUTNOW INC. presenteert de RAN INC. Legacy Podcast Baanbrekers: een serie over onderbelichte pioniers uit het culturele veld die de weg vrijmaakten voor een nieuwe generatie makers. In deze aflevering is dansmaker en urban danspionier Nita Liem te gast. Nita studeerde dans aan de Theaterschool in Amsterdam en ontwikkelde zich vanaf de jaren ’90, fysiek theatermaker op het snijvlak van dans, performance en storytelling. Zij richtte Don’t Hit Mama op, waarmee ze een invloedrijk oeuvre creëerde rond clubcultuur, identiteit en de relatie tussen underground en theater.Nita Liem 1962, studeerde dans aan de Theaterschool in Amsterdam. Vanaf 1986 raakte ze geïntrigeerd door hip hop dansers en volgde ze de ontwikkeling van deze stroming van dichtbij. Vanaf begin jaren negentig ontwikkelde Liem zich, in nauwe samenwerking met de Britse theatermaker David Greaves, tot een fysiek ingestelde theatermaker met gebruik van dans.In 2000 startte Liem haar eigen danstheater instelling Don’t Hit Mama, samen met theaterjournalist en dramaturg Bart Deuss. Nita Liem maakt altijd in samenwerking met de spelers/dansers de meeste van de danstheater voorstellingen van Don’t Hit Mama en nam ook deel aan internationale training en uitwisselingsprogramma’s. Ze deed diepgaand onderzoek naar de underground club dance scene in New York en werkte onder meer in Amerika, Zuid-Afrika en Senegal.Meer over Nita Liem:In 2010 volgde ze een exclusieve training in de techniek Acogny,in Senegal bij Germaine Acogny, ze wordt ook wel de moeder van de moderne afrikaanse dans genoemd. Dit zorgde ervoor dat ze terug in Nederland begon met het uitvoeren en vormgeven van haar eigen verhaal als performer. Waarin ze zich tot de dag van vandaag laat begeleiden door Sonja Bloem, javaanse hofdans beoefenaar.Het werk met Don’t Hit Mama is gestopt in 2021. Tegenwoordig is ze actief met het Living Archive, de onderzoeks ruimte rondom bagage van 20 jaar Don’t Hit Mama. Ze verdiept haar werk als performer, artist/researcher en educator en zoekt manieren om haar werk overdraagbaar te maken.In 2023 ontving ze van de Nederlandse Dansdagen de Dansspeld, voor met name haar rol als pionier binnen de ontwikkeling die hiphopdans maakte van de straat naar het theater in NederlandZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Tachtig jaar na de bevrijding bewaakt de koninklijke marechaussee de ingangen van Joodse scholen. De laatste ooggetuigen verdwijnen. En de Holocaust wordt steeds vaker ingezet als argument in een politieke strijd die niets met de Holocaust te maken heeft. Hoe houd je herdenken levend, zonder het te verliezen aan de polarisatie?Aan de vooravond van de Nationale Dodenherdenking gaan Adriaan van Dis, David Wertheim, Frida Boeke en Willem Wagenaar met elkaar in gesprek over wat het betekent te gedenken in een verdeelde samenleving, en welke eisen dat stelt aan onderwijs, literatuur en burgerschap.Adriaan van Dis hield onlangs de eerste Loe de Jong-lezing. Hij pleit voor wat hij ‘verplaatsingskunde’ noemt: het vermogen je te verplaatsen in het verhaal van de ander, ook als dat verhaal botst met het jouwe.Over Gesprek Voor de DamElk jaar organiseert De Balie in samenwerking met Theater Na de Dam Gesprek Voor de Dam. In aanloop naar de Nationale Dodenherdenking op 4 mei gaan we met gasten en publiek in gesprek over wat de herdenking in deze tijd betekent en waar het nog te weinig over gaat.In samenwerking met: Theater na de DamModerator: Lennart BooijZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

How is nostalgia used as a political weapon? The acclaimed Bulgarian writer Georgi Gospodinov (Time Shelter, The Death and the Gardener) explores the relationship between collective memory and identity in contemporary Europe.Populist politicians are merchants of nostalgia. But what happens when the desire to preserve the past overtakes the will to shape the future? Georgi Gospodinov explores how collective memory is shaped, used, and misused. Having lived through a communist dictatorship, Gospodinov warns for grand stories and favors the small, the personal and the particular.Georgi Gospodinov won in 2023 the International Booker Prize with Time Shelter, in which he tells the story of a ‘clinic of the past’ offering Alzheimer’s patients spaces recreating different decades of the twentieth century. Soon the clinic attracts healthy people seeking refuge from an uncertain present. Gospodinov’s most recent book, The Death and the Gardener (2025), is about a son who mourns his father and, in doing so, looks back on the communist past.Georgi Gospodinov (1968) is a Bulgarian writer, poet, and playwright. His debut, Natural Novel (1999), was an international success, followed by The Physics of Sorrow (2011) and Time Shelter (2020), which won the 2023 International Booker Prize. His work has been translated into more than 35 languages and is known for its unique blend of history, philosophy, and sharp social observation on Europe’s past and present anxieties. Gospodinov’s writing frequently explores themes of memory, nostalgia, and the way history repeats itself.Programme editor: Ianthe MosselmanZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Can obsession turn an impossible dream into reality? In conversation with the master of modern surrealism Mircea Cărtărescu about Theodoros, a novel about the rise of an unlikely emperor.Theodoros is set in the nineteenth century and follows the extraordinary life of the otherwise ordinary Teodor, the son of two servants of a Romanian aristocrat. Raised on stories of Alexander the Great told by his Greek mother, he becomes obsessed with the idea that he too is destined for greatness — and everything else must give way to it. His improbable life path eventually leads him to Ethiopia, where he ascends the throne as Emperor Tewodros II. Theodoros is a surreal epic, written in rich, distinctive prose.About the speakersMircea Cărtărescu (Bucharest, 1956) is considered one of the most important voices in contemporary European literature. His novels and poetry have been widely translated and awarded, and his acclaimed novel Solenoid was hailed by the European press as a masterpiece.Jan Willem Bos (1954) translated more than twenty-five novels, short-story collections, and poetry collections from Romanian. He has also published numerous articles and written several nonfiction books about Romania.Remo Verdickt (1992) is a literary scholar and specialised in Mircea Cărtărescu’s work. He wrote several articles about him, including in De Standaard and Los Angeles Review of Books. He is currently a postdoctoral researcher in literature at KU Leuven. Programme editor: Ianthe MosselmanModerator: Remo VerdicktIn collaboration with: Roemeens Cultureel Instituut BrusselZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

The Anthropic-case shows how interlinked tech companies and intelligence agencies are. With national security journalist Shane Harris we explore mass surveillance, cyberwarfare and the shifting balance of power in a changing world order. Tech company Anthropic (known for chatbot Claude) made headlines because they refuse to allow their AI models to be used by the Pentagon for mass surveillance of American citizens and autonomous weapons systems. OpenAI, led by Sam Altman, has no problem with that and is supplying the technology to the U.S. government that Anthropic (for now) refused. Meanwhile Anthropic has been sanctioned by Donald Trump.Tech moguls have become essential partners in national security. With American journalist Shane Harris, we ask what role technology companies play in the modern security apparatus. How is cyberwarfare reshaping the global balance of power? And what are the implications for privacy, civil rights and democratic governance in the years ahead?About Shane HarrisShane Harris is a staff writer at The Atlantic. He has written about intelligence, security, and foreign policy for more than two decades. Previously, he was a staff writer for The Washington Post, where he was part of the team that won the 2022 Pulitzer Prize for Public Service for coverage of the January 6 attack on the U.S. Capitol. For his work as a writer, podcaster, and filmmaker, he has received the James Beard Media Award, the Gerald R. Ford Prize, the George Polk Award, and an Emmy nomination. He is the author of two books, The Watchers and @War.Programme editor: Senna FeliusModerator: Yoeri AlbrechtMade possible by: VfondsZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Tolerantie is een van de belangrijkste voorwaarden voor democratie. Maar ze is niet zonder prijs. Want is intolerantie tolereren niet zagen aan de poten van de democratie zelf?Dat is de tolerantie-paradox die Karl Popper formuleerde en die we steeds vaker werkelijkheid zien worden. Democratisch verkozen leiders die de spelregels van de democratie gebruiken om haar van binnenuit uit te hollen. Hoe bescherm je tolerantie tegen haar vijanden? Maar ook: hoe kan tolerantie juist helpen om politieke vijandschap om te zetten in democratische vriendschap?Over deze vragen rond tolerantie en ons democratisch samenleven spreken we met burgemeester Femke Halsema, rechtsfilosoof en hoogleraar Bastiaan Rijpkema, moraalfilosoof en hoogleraar Patrick Loobuyck, filosoof en Trouw-recensent Marthe Kerkwijk en tolerantie-onderzoeker Bart Schreuders. Aanleiding is het boek Tolerantiedenkers: inspiratie voor democratisch samenleven dat in de Maand van de Filosofie verschijnt, waaraan onder anderen Rijpkema, Loobuyck en Kerkwijk een bijdrage leverden.Programmamaker: Dirk StruikModerator: Yoeri AlbrechtZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.