Grasduinen

De gemeente Groningen staat voor een gigantische opgave: de komende jaren steekt ze miljoenen in de ver- en nieuwbouw van scholen. Een prachtige kans om een hoofdstuk toe te voegen aan de rijke Groninger scholenbouwtraditie die, laten we eerlijk zijn, de laatste decennia wat is weggezakt. Maar hoe doe je dat goed? Voor de manifestatie Schoolvoorbeeld organiseert GRAS drie gesprekken waarin inspirerende sprekers drie verschillende invalshoeken belichten. Het derde gesprek gaat over de invloed van de school op kansen(on)gelijkheid.Meer dan een schoolDe gemeente Groningen kampt met grote verschillen tussen arm en rijk. Een kloof die kansenongelijkheid in de hand werkt. En dat zie je terug in de inrichting van de stad. De verschillen tussen Groninger wijken zijn namelijk ook groot. Kan onderwijs ingezet worden om tot meer kansengelijkheid te komen? En wat betekent dit voor onze onderwijsgebouwen? Begint kansengelijkheid op school? Moet de school helpen in de opvoeding of juist niet? Wat hebben de Vensterscholen ons opgeleverd? Helpen ze ons anders naar een school te kijken? Welke rol heeft het schoolplein in de wijk? En waarom verschuiven steeds meer scholen naar de randen van de stad of wijk? Voor wie is er plek in het centrum? Gespreksleider en docent Jelte Posthumus legt al deze vragen, en meer, voor aan drie inspirerende gasten. Om te beginnen schuift Carine Bloemhoff aan, wethouder onderwijs in de gemeente Groningen. Ook Jochen Mierau is te gast, wetenschappelijk directeur bij Lifelines, de grootste data- en biobank van Nederland. Als hoogleraar Gezondheidseconomie is hij vooral geïnteresseerd in de oorzaken van gezondheidsverschillen. De derde gast is Sanne Visser, onderwijskundige en demograaf, gespecialiseerd in intergenerationele aspecten van ongelijkheid. Als onderzoekscoördinator is ze betrokken bij Tijd voor Toekomst, een netwerkorganisatie die middels een verrijkte schooldag werkt aan gelijke kansen voor kinderen in de provincie Groningen.

De gemeente Groningen staat voor een gigantische opgave: de komende jaren steekt ze miljoenen in de ver- en nieuwbouw van scholen. Een prachtige kans om een hoofdstuk toe te voegen aan de rijke Groninger scholenbouwtraditie die, laten we eerlijk zijn, de laatste decennia wat is weggezakt. Maar hoe doe je dat goed? Voor de manifestatie Schoolvoorbeeld organiseert GRAS drie gesprekken waarin inspirerende sprekers drie verschillende invalshoeken belichten. Aflevering 1: De plek van de schoolGroningen gaat de komende jaren heel veel nieuwe scholen bouwen en verbouwen. Maar hoe doe je dat? Waar bouwen we die scholen? Voor wie? Hoe moet een school er tegenwoordig eigenlijk uitzien? Het eerste gesprek gaat over de rol die scholen spelen in de wijk, buurt, stadsontwikkeling en in het leven van bewoners. Met architectuurhistoricus Marieke van der Heide gaan we door de geschiedenis van de Groninger scholen. Wat vertellen ze ons over het denken over het onderwijs? Ook hebben we het met stadsbouwmeester Michiel Van Driessche en architect Jan Nauta over de school van de toekomst en de relatie met de omgeving. Planeconoom David Inden zorgt voor de kritische noot, want die gewilde plek is duur en welke keuzes maak je dan? De gespreksleider is Wouter Marchand. Als onderzoeker en projectleider heeft hij zich gespecialiseerd in brede welvaart, oftewel: ons welzijn.

Dit is Groninger Grond. Een verhaal over de grond onder onze voeten. Over natuurverbondenheid en leven in het donker. Wat vertelt onze voedingsbodem ons? Jelte Posthumus duikt er samen met marien bioloog Renske de Jonge in.In deze podcast volgen we de totstandkoming van het project Sounding Soil, waarbij je letterlijk kunt luisteren naar verschillende soorten grond. Samen met marien bioloog Renske de Jonge, hoofd van Science LinX (onderdeel van de Rijksuniversiteit Groningen) en curator bij het Werelderfgoedcentrum Waddenzee, luistert Jelte Posthumus naar de Groninger Grond tussen Stad en Wad. Waar is het stil en waar bruist het van het leven? De Jonge maakt met haar werk (bèta)wetenschap toegankelijk en betrekt een zo breed mogelijke doelgroep bij die wetenschap. Sounding Soil is een wetenschappelijk project langs de Waddenkust waaraan iedereen mee kan doen. Graag zelfs! En omdat Sounding Soil niet alleen een brede doelgroep betrekt bij wetenschap, maar ook bij onze omgeving, volgt GRAS De Jonge op de voet.Sounding Soil is een van origine Zwitsers project waarbij je middels supergevoelige microfoons naar de aarde kan luisteren. Voor iedereen die weleens heeft gedoken of gesnorkeld, en toen een wereld voor zich open zag gaan: die sensatie lijkt op de gewaarwording van al dat leven onder onze voeten. Er gaat een hele wereld schuil in de donkerte van die aarde. Wat doet dat besef met ons?Met wetenschappers, boeren, kunstenaars, kinderen en iedereen die we onderweg tegenkomen, luisteren we naar de grond tussen Stad en Wad. Zo krijgen we een beeld van het leven onder de grond. Hoe meer leven, hoe gezonder de grond . En hoe meer mensen meedoen, hoe meer mensen zich bewust worden van die grond! De Groninger grond, in dit geval.Voor deze eerste aflevering leggen we ons oor te luister in Haren. Op het kinderfestival in de Hortus Botanicus steken we samen met de jonge bezoekers de microfoons in de grond en horen we... ja, wat eigenlijk?

In de zomer van 2023 verhuisde Bram Esser, filosoof en ontdekkingsreiziger van het alledaagse, voor drie maanden met zijn gezin van Groningen naar Lanzarote. Zijn vriend Alexander Weeber bleef achter. Om het gemis enigszins op te vullen, belden ze met elkaar over wat Bram zoal ontdekte op het Canarische eiland – en over hoe de plaatselijke pensionado's op het gezin Esser reageerden. Het leverde de driedelige podcastserie Lessen van Lanzarote op.Dit is aflevering 2.

In deel 1 van de podcast Nieuw uit Nood maakte je kennis met Klaasje Pen. Ze vertelde over het oude huis in Overschild waar ze dik twintig jaar geleden verliefd op werd, en dat ze in 2018 moest laten slopen. Je hoorde ook hoe ze met architect Sjoerd Tasseron begon na te denken over hoe het nieuwe huis dat ervoor in de plaats kwam eruit moest gaan zien. Een nieuwbouwhuis dat ze helemaal niet wilde.In deel 2 nemen we je mee in het ontwerpproces. Je loopt samen met Klaasje en Sjoerd door het nieuwe huis. Lukte het om in die woning het gevoel van het oude huis terug te laten komen? En hoe kijken architect en opdrachtgever terug op alles wat er gebeurd is?In twee delen vertellen we het verhaal van een nachtmerrie die moest eindigen in een droomhuis.NIEUW PERSPECTIEFOver Overschild is de laatste jaren al veel geschreven en gemaakt, ook door ons. Vaak gingen die verhalen over het dorp als geheel, over wat de bewoners er meemaken, of specifiek over de rol van architectencollectief De Toeverlaat. Maar in deze podcast speelt één huis de hoofdrol. Of nou ja, twee huizen.Kun je een fijne woning terugkrijgen als het droomhuis dat je al had van je afgepakt wordt? Hoe zorg je dat je je op die plek opnieuw thuis gaat voelen? En hoe gaat een architect te werk als hij moet ontwerpen voor mensen die opdrachtgevers tegen wil en dank zijn?Nieuw uit Nood is een productie van GRAS, in samenwerking met Tom Tieman. De muziek is van Bert Hadders, Audiogijs deed de nabewerking. Illustratie: Anne Caesar van Wieren.

De coronapandemie houdt de wereld in haar greep. Ze legt meer dan eens de noodzaak bloot dat een goed doordachte fysieke leefomgeving kan bijdragen aan een gezondere stad. Dat wisten we al, zou je zeggen. Is corona slechts een bevestiging van die wetenschap of betekent de pandemie meer? Nadenken over hoe we gezondere leefomgevingen maken is niet nieuw. Gezondheid speelt al heel lang een belangrijke rol in hoe we steden ontwerpen en inrichten. Zo moesten er in het verleden oplossingen gevonden worden voor vervuild drinkwater, slechte luchtkwaliteit en slechte woonomstandigheden. Allemaal stedenbouwkundige ingrepen die hebben bijgedragen aan een gezondere stad. Ook in Groningen zie je die terug. Arcadis bracht vorig jaar De Gezonde Stad Index 2020 naar buiten. Gebaseerd op het onderzoek dat het RIVM in 2016 naar de gezonde stad deed, keek het hoe de fysieke omgeving in de praktijk bijdraagt aan onze gezondheid. Groningen daarbij in positieve zin bovendrijven als gezondste stad van Nederland. Hoe zien we dat Groningen zo gezond is? In welk opzicht verschilt de stad met de rest van Nederland? Waar liggen de uitdagingen? Bram Douwes desinfecteerde zijn handen, schoof zijn stoel nog een stukje verder opzij en praatte er in Grasduinen aan Tafel over met Frederic van Kleef, architectuur- en stedenbouwhistoricus en directeur van Aletta Jacobs School of Public Health en Cor Wagenaar, bijzonder hoogleraar Ruimte en Gezondheid aan de Rijksuniversiteit Groningen en universitair hoofddocent Architectuur- en Stedenbouwgeschiedenis aan de TU Delft.

In de eerste aflevering van Grasduinen aan Tafel praat Bram Douwes met architecten Rob Hendriks en Paul van Bussel. Samen met een aantal andere ontwerpers richtten ze De Toeverlaat op. Als collectief proberen ze mensen in het Groninger bevingsgebied te helpen en ondertussen de kwaliteit van de dorpen in het het gebied te waarborgen. Hoe een groep architecten tussen alle ellende in een rampgebied iets moois probeert te creëren.Grasduinen is een productie van GRAS, platform voor architectuur en stedenbouw in Groningen. Deze podcast wordt mogelijk gemaakt door het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie. Meer? www.platformgras.nl