Hallo Hannah

In aflevering 6 is het bijna tot op de dag 4 jaar geleden dat we van start gingen met de podcast. Een mooi moment om terug te blikken. We zijn daarvoor in gesprek gegaan met Jessica Vuijk, werkzaam bij het programma Dialoog & Ethiek en met Eva Heijblom, directeur-generaal van het directoraat-generaal digitalisering en overheidsorganisatie. Jessica voert talloze gesprekken over morele vragen in de rijksdienst, en Eva heeft als hoogste ambtenaar de hele overheidsorganisatie in haar portefeuille. We vragen hen bijblijft van de afleveringen tot nu toe, wat ze zelf zien, horen en meemaken in de rijksdienst en wat er moet gebeuren om open gesprekken gemakkelijker te voeren. Is er iets veranderd in die vier jaar? Shownotes aflevering 6: Wil je met collega’s in gesprek gaan over deze podcast? Handvatten voor een gesprek vind je hier: Podcast Hallo Hannah | Dialoog en ethiek Deze podcast werd gemaakt in opdracht van het Hannah Arendt Podium van de rijksoverheid, een vrijplaats om het te hebben over de dingen die je in je werk niet altijd zomaar bespreekt. Meer informatie over het Hannah Arendt Podium vind je hier: Hannah Arendt Podium. Je kunt, als je rijksambtenaar bent, ook zelf onderwerpen agenderen, dus laat vooral van je horen! Zoek je een gespreksleider voor een ethisch gesprek zoals een moreel beraad? Of ben je rijksambtenaar en wil je ethische gesprekken (leren) begeleiden? Check de webpagina van Dialoog & Ethiek. Deze podcast wordt gemaakt door Firma MES, een theatercollectief gespecialiseerd in documentair en audiotheater. Het onderzoek van het Ethiek Instituut (Universiteit Utrecht) waar Jessica tijdens de aflevering aan refereert staat op de website van Dialoog & Ethiek. Het vervolgonderzoek, ook van het Ethiek Instituut, staat inmiddels ook online en gaat in op hoe opvattingen van de democratie de rol van de ambtenaar beïnvloeden, de legitimiteit van publieke ambtelijke beleidskritiek en de verankering van ethiek in de rijksdienst. In het Praktijkboek Macht en Moed vind je een praktijkwijzer Tegenspraaktechnieken met oefeningen en gespreksvormen, vanaf pagina 199. In het boek vind je ook vele andere oefeningen en gespreksvormen om morele reflectie te doen. Het boek is ook in fysieke versie te verkrijgen via de boekhandel. De ruimte die een ambtenaar heeft om zich publiekelijk uit te spreken staat beschreven in artikel 10 van de Ambtenarenwet. Een verdere toelichting op deze wet wordt gegeven in de Vaststellingsregeling Aanwijzingen externe contacten rijksambtenaren, specifiek in aanwijzing 12, 13 en 14. Het onderwerp tegenspraak valt als thema binnen de programmadirectie Ambtelijk Vakmanschap. Onder andere het programma Dialoog & Ethiek en Ambtelijk Vakmanschap houden zich hiermee bezig. Dat is nodig omdat het in de praktijk nog niet zo gemakkelijk is om tegen te spreken of om tegenspraak te ontvangen. Lees hier meer over het programma en de verschillende onderdelen daarvan.

In aflevering 4 spreken we met ambtenaren over hoe het is om te werken in een organisatie die zo sterk hiërarchisch is als de rijksoverheid, waar bovendien een groot verschil bestaat tussen politieke en ambtelijke macht. Hoe ga je daarmee om als ambtenaar? Wat betekent het als je heel hoog in de hiërarchie zit, of juist heel laag? Ziet je wereld er dan anders uit; moet je je werk dan bijvoorbeeld anders doen? Wat als je te maken krijgt met een leidinggevende die het niet zo met je op heeft? Of als je leiding geeft maar mensen namens jou gaan denken dat je ergens ‘wel geen tijd voor zal hebben’? De podcast wil uitnodigen tot het bespreekbaar maken van de verschillende kanten aan hiërarchie. Door in gesprek te blijven over wat we belangrijk vinden in het werk van de overheid en haar ambtenaren kunnen we steeds beter met elkaar bepalen wat het goede is om te doen.Shownotes aflevering 4: Wil je met collega’s in gesprek gaan over deze podcast? Handvatten voor een gesprek vind je hier: Podcast Hallo Hannah | Dialoog en ethiek Deze podcast werd gemaakt in opdracht van het Hannah Arendt Podium van de rijksoverheid, een vrijplaats om het te hebben over de dingen die je in je werk niet altijd zomaar bespreekt. Meer informatie over het Hannah Arendt Podium vind je hier: Hannah Arendt Podium. Je kunt, als je rijksambtenaar bent, ook zelf onderwerpen agenderen, dus laat vooral van je horen! Zoek je een gespreksleider voor een ethisch gesprek? Of ben je rijksambtenaar en wil je ethische gesprekken (leren) begeleiden? Check de webpagina van Dialoog & Ethiek. Deze podcast wordt gemaakt door Firma MES, een theatercollectief gespecialiseerd in documentair en audiotheater.In het Praktijkboek Macht en Moed vind je een werkpakket Ethiek en Integriteit, vanaf pagina 63, met context, werkvormen en oefeningen. Het boek is ook in fysieke versie te verkrijgen via de boekhandel.Een vertrouwenspersoon is een collega die is opgeleid om je te helpen als je ergens tegenaan loopt rond en met iemand wilt praten. Een vertrouwenspersoon doet dat naast het normale werk. Een vertrouwensper¬soon luistert naar je en helpt jou de kwestie te ontrafelen door het bijvoorbeeld van meerdere kanten te belichten. En als het nodig is stuurt een vertrouwenspersoon je door naar iemand die je verder helpt. Preventie ongewenst gedrag:De Arbeidsomstandinghedenwet verplicht de werkgever om een arbobeleid te voeren dat zo veel mogelijk gericht is op optimale arbeidsomstandigheden. Om een goed arbobeleid vorm te kunnen geven moet de werkgever een overzicht opstellen van alle risico’s die in het bedrijf kunnen voorkomen. Op basis van deze inventarisatie maakt de werkgever een plan van aanpak met maatregelen die hij neemt om de risico’s aan te pakken. Pesten en ongewenst gedrag moeten deel uit maken van deze inventarisatie en het plan van aanpak. Vraag als medewerker daarnaar om te weten welke maatregelen jouw organisatie heeft genomen en gaat nemen. Je kunt deze vraag ook altijd stellen aan de medezeggenschap aangezien zij dient in te stemmen met het plan van aanpak. Ook kun je de preventiemedewerker benaderen.

In de tweede aflevering van Hallo Hannah komen vijf ambtenaren aan het woord die vertellen over momenten waarop zij moed nodig hadden om hun eigen grenzen te bewaken. In alle grote organisaties waar mensen samenwerken ontstaan er wel eens spanningen. Er is sprake van pestgedrag, uitsluiting, discriminatie of racisme. Als rijksoverheid willen we een voorbeeldfunctie hebben. Bovendien willen we niet dat bepaald gedrag, zoals racisme, zou kunnen doorwerken in beleid of uitvoering. Daarom tillen we bij de overheid extra zwaar aan een open, veilige werkcultuur. Om die veiligheid te kunnen bereiken moeten we eerst iets doen wat heel onveilig kan voelen. Iets waar we moed voor nodig hebben: we moeten ons uitspreken. Daartoe wil de podcast uitnodigen.Shownotes aflevering 2: Wil je met collega’s in gesprek gaan over deze podcast? Handvatten voor een gesprek vind je hier: Podcast Hallo Hannah | Dialoog en ethiek | Grenzeloos Samenwerken. Zoek je een gespreksleider voor een ethisch gesprek? Of ben je rijksambtenaar en wil je ethische gesprekken (leren begeleiden?) Check de webpagina van Dialoog & Ethiek: Dialoog en ethiek | Grenzeloos Samenwerken Voor het onderzoek van I&O Research zie Rapport Morele vragen van rijksambtenaren | Nieuwsbericht | Grenzeloos Samenwerken. De directe link naar het rapport staat hier: Rapport Morele vragen van rijksambtenaren | Rapport | Grenzeloos Samenwerken Het programma Dialoog & Ethiek wil ethische reflectie en dialoog vaste praktijk maken in de hele rijksoverheid. Het programmaplan Maak_Ruimte vind je hier: Programmaplan Dialoog & Ethiek voor 2022 / 2023 | Brochure | Grenzeloos Samenwerken Voor ondersteuning bij gesprekken over racisme en discriminatie kunnen rijksambtenaren ook terecht bij "Rijk voor Iedereen". Rijk voor Iedereen staat voor een aanpak tegen discriminatie en racisme. Zij zetten zich in op het bestrijden van vooroordelen, discriminatie en racisme door inzet van trainingen, workshops, masterclasses en diverse activiteiten om bewustwording te creëren en weerbaarheid te vergroten.

Een podcast voor rijksambtenaren om reflectie en dialoog over morele vragen in het werk op gang te brengen en te ondersteunen. Een initiatief van het Hannah Arendt Podium, onderdeel van het rijksbrede programma Dialoog & Ethiek.