Jules Kleedt Uit - De Podcast

Ik kijk er mee in de spreekkamer op de EHBO. Een dame meldt zich nou dat ze te veel medicijnen heeft ingenomen met de uitspraak dat ze suïcidaal was. We bespreken hoe we zoiets moeten aanpakken en hoe relevant het is om eerst eens wat dingen na te trekken voordat we met de patiënt aan de gang gaan. Ook bespreken we dat het soms wel zinvol is om dit gelijk in actie te komen maar eerder wat te vertragen. En natuurlijk moeten ons nooit onder druk laten zetten.

We staan stil bij het fenomeen van uit de hand gelopen verzamelwoede. Huizen die helemaal vol staan en die zelfs tot gevaarlijke situaties en stank overlast kunnen leiden. Expert hierin is de psychiatrisch verpleegkundige Gerard Lohuis uit Groningen. Vanuit zijn jarenlange praktijkervaring vertelt hij wat het is en wat er misschien aan gedaan kan worden.

Hier moeten we benadrukken dat de cliënt te allen tijden gedreven moet worden tot leren. Zijn emotioneel onrustige hoofd moet en kan gestuurd worden door het verstandiger brein. Natuurlijk beginnen we met een biografie af te nemen om ook voor de cliënt begrip voor zijn eigen situatie te kweken en voor de behandelaar om zijn geschiedenis te leren kennen. We bespreken de twee grootste gevaar voor de psyche van de mens: isolement en passiviteit. Aan de slag, is het devies.

In deze uitzending, in het nieuwe seizoen, gaan we uitvoerig stilgestaan bij een veelbesproken probleem in de menselijke psychologie te weten narcisme eigenlijk heb het dan over onthechting zag het al eerder hebben besproken maar we gaan nu naar Robin. Narcisme is het meest kenmerkende gevolg van een gebrek aan aandacht liefde en waardering in de vroege jeugd. Dit heeft grote gevolgen voor iemands functioneren immers vanwege deze gebruiker opvoeding heeft hij een gat in zijn ziel. Hij voelt zich niet gehoord en gaat van weeromstuit zich laten gelden. Dit heeft gevolgen voor zijn functioneren. Om dit gebrek te verhelpen gaat hij zichzelf laten gelden. Dit kan zijn door hard te gaan werken dus erg druk op de voorgrond te plaatsen of doorzicht dringend op te dringen aan andere mensen. We bespreken de pijn van waaruit dit komt, ook dat dit positief gevolg kan hebben maar ook waarin mensen vast kunnen lopen.

De Biografie; hoe neem je die af en waarom eigenlijk? Deze aflevering staat een van de pilaren van het vak psychiatrie aan bod. Immers het beschrijft de levensloop van de client. Helaas is in de moderne tijd hier veel te weinig aandacht voor. Immers we willen graag denken dat het meest complexe orgaan van het lichaam, het brein, met richtlijnen en modules te behandelen is. Welk een misvatting! Een goede biografie geeft daadwerkelijk inzicht in de mens achter de klacht en maakt het werk zo veel meer boeiend. Daarnaast behoedt een goede biografie ons voor kortzichtig handelen zoals boven beschreven. En is daarom ook, in tegenstelling wat men denkt ook nog kosten efficiënt. Verder beschrijven we in een kort bestek hoe je snel een biografie afneemt. JULES KLEEDT UIT Presentatie: JULES TIELENS, met tafeldames Lieke & Pip Meer informatie en boekingen: www.juleskleedtuit.nl

Bipolaire stoornissen De bipolaire stoornis kenden we vroeger als de manisch depressieve stoornis. Een stemmingsstoornis die aangeboren is, tussen 25e en 45e jaar tot uiting komt en soms heftig uit de hand kan lopen. Zo erg zelfs dat iemand de realiteit uit het oog verliest en psychotisch wordt. We bespreken de eigenschappen van de depressie en de manie en ook hoe deze onderscheiden kan worden van de persoonlijkheidsstoornis die ook veel stemmingsstoornissen geeft: de borderline stoornis. Tenslotte welke adviezen we geven, welke medicatie zinvol, is en wanneer we soms zelfs gedwongen moeten ingrijpen. JULES KLEEDT UIT Presentatie: JULES TIELENS, met tafeldames Lieke & Pip Meer informatie en boekingen: www.juleskleedtuit.nl

De toekomst van de GGZ met Jim van Os. Wat is er in godsnaam aan de hand? We bespreken met prof. Jim van Os, tijdgenoot en gewaardeerd collega van Jules, de toestand waar de hedendaagse psychiatrie in verkeert. Het lijkt niet goede kant op te gaan. Eigenlijk lijken we de mens steeds meer te willen reduceren tot een groep wetenschappelijk te onderzoeken factoren, de diagnostiek van de patiënt wordt versimpeld tot het invullen van een aantal verschijnselen in het hier en nu en het uitvoeren van zorg doen we met protocollen. Tegelijkertijd wordt de zorg steeds duurder en schreeuwt men steeds meer om verandering. De zorgmedewerkers lijken weg te lopen en de wachtlijsten worden steeds langer. Wij maken een analyse van de inhoud, het onderwijs in de organisaties van de GGZ alsmede het mankerende toezicht. En beloven elkaar aan het eind om een uitzending te maken over hoe het dan wel zou moeten. Al met al een ‘Incovenient Truth’. JULES KLEEDT UIT Presentatie: JULES TIELENS, met tafeldames Lieke & Pip Meer informatie en boekingen: www.juleskleedtuit.nl

Opnieuw hebben we te maken met een term die door iedereen en zo vaak gebruikt wordt dat ze echt niet meer precies weten wat nou het verschil is tussen depressie, burn-out of gewoon ongelukkig zijn. In deze aflevering bespreken we allereerst de vitale depressie. Eigenlijk de echte psychiatrische depressie waarbij het hoofd zeer ernstig disfunctioneert niet meer kan voelen, voortdurend ongelukkig is en niet meer kan denken. Haast dement. Een zeer belangrijke psychiatrische stoornis die we op tijd moeten ontdekken en die onze maximale inzet, met zeker ook antidepressiva, nodig heeft. Echte ondertussen zitten we in Nederland met 1,2 miljoen mensen die antidepressiva gebruiken en daarbij, als we de NVVP mogen geloven, het eind nog niet in zicht is. Hoe kan dit nu? En deze aflevering bespreken dat een combinatie van misleidend farmacologisch onderzoek in het verleden, het verwaarlozen van zaken als biografie en ontstaansgeschiedenis van een mens in het ontstaan van een depressie en tenslotte ook gemakzucht en wensdenken tot deze zorgelijke ontwikkeling heeft geleid. Bespreken hoe we de vitale depressie van ongelukkig zijn kunnen onderscheiden en welke consequenties dit voor de behandeling heeft. In ieder geval is de conclusie dat wanneer iemand een depressie heeft meegemaakt, of gewoon ongelukkig is, dringend aan zelfonderzoek moet doen en dat dit een pittige maar uiteindelijk belonende zoektocht is. JULES KLEEDT UIT Presentatie: JULES TIELENS, met tafeldames Lieke & Pip Meer informatie en boekingen: www.juleskleedtuit.nl

Wat is het focus bij schizofrenie? Realiseer je de dat de werkelijkheid van de schizofrene client levenslang blijvend kan zijn. Of zoals prof. Xavier Amador zegt: ziektebesef komt vaak helemaal nooit. Focus bij behandeling is dus niet de werkelijkheidsproblemen van de cliënt; maar ga op zoek naar het lijden en richt je behandeling hierop. En het loont deze extra tijd erin te steken in het begin van de behandeling; later heb je veel minder vertrouwensproblemen met als gevolg veel minder crises. En dat bespaart pas echt tijd. In onderzoek met Jim van Os over de effectiviteit van deze behandelmodule heeft Jules dit aan kunnen tonen. Betere zorg en voor minder geld. Stress verlaging dus. Dat begint bij een aangename behandelomgeving. Die er goed uit ziet, verwelkomend, een volwassen uitstraling heeft en tot activiteiten aanmoedigt. Een behandelsetting waar zorg en werk, sociale activiteiten en behandeling op dezelfde plek plaats vindt geeft evident betere behandeling. In de ervaring van Jules bij het Rehabteam, de Brouwerij en de zorgboerderij Bij Bram was dit boven twijfel duidelijk. (Daar moeten we zeker nog eens een aparte podcast aan wijden!). Voor de hulpverleners en hun organisaties: zorg dat de hulpverleners langdurig op dezelfde plek (dus bij de cliënt) kunnen blijven. Iedere cliënt een eigen vaste hulpverlener. Jarenlang. Biedt echte therapieën aan zoals cognitieve gedragstherapie zoals Gedachten Uitpluizen, goede psychoeducatie, systeembehandeling (zoals Open Dialogue) en EMDR. Denk eens aan yoga, meditatie, sport, muziektherapie. Tuurlijk ook medicatie. De uitleg is cruciaal; antipsychotica zijn niets anders dan stress verlagers, je wordt minder gevoelig voor prikkels van binnen of buitenaf. Niet meer, niet minder. En je krijgt er zeker geen nieuwe werkelijkheid van en je identiteit verandert er niet door. De grote angst van menig client. Leg uit dat ieder medicijn anders valt bij iedere client; dus ga samen experimenteren. En hoed je voor hoge doses in het begin van de behandeling. Een intoxicatie: de client heeft er geen zin meer in. Het belang van close monitoring bij start van het medicijn. We bespreken verder een aantal meest gebruikte antipsychotica. Bovenal: shared decision making! Betrekt je client overvloedig is alle pro’s en contra’s van de medicijnen. JULES KLEEDT UIT Presentatie: JULES TIELENS, met tafeldames Lieke & Pip Meer informatie en boekingen: www.juleskleedtuit.nl

Bij schizofrenie werkt het medisch model meestal niet. Binnen het normale medisch denken snapt de cliënt en de dokter elkaar snel over wat er aan de hand is. Schizofrenie is de unieke uitzondering op dit denken. De client beziet de werkelijk namelijk geheel anders. Dus moeten we anders acteren als dokter. De sleutel ligt in het begrijpen van die bizar andere wereld van iemand met schizofrenie. Hoe het voelt om schizofrenie te hebben. Iemand met een psychose heeft namelijk totaal andere belevingen dan dat wij dat hebben. We leren veel van de ontwikkeling in de psychiatrie die fenomenologie heet. Kennis die al 50 jaar oud is maar geheel vergeten lijkt te zijn. Met name bij psychose geeft fenomenologie verbluffende inzichten. Als we de patiënt met een psychose begrijpen vanuit zijn gezichtspunt kunnen we makkelijker contact maken en houden. In deze podcast maken we veel gebruik van het werk van Wouter Kusters, ervaringsdeskundige, grootmeester fenomenologie bij psychose en vooral: filosoof. Deze podcast gaat over deconstructie van betekenisgeving, over de vanzelfsprekende reconstructie daarvan en dus het ontstaan van wanen. Over vervreemding, het verdwijnen van grenzen (intrusie) en fragmentatie. Over het omkeren van intentionaliteit. Hoe de client het centrum van alle aandacht wordt. Vandaar zijn paranoïdie (negatief geladen centrum) en grootheid (positief geladen centrum) de meest voorkomende wanen. Dit proces verklaart waarom de client met schizofrenie vooral angst en burn-out als belangrijkste klacht benoemt. En waarom antipsychotica dan werken. Deze medicatie is namelijk een sterke stress-verlager. Tenslotte een paar vergeten kanten van schizofrenie: een anders verlopende tijdbeleving, magische getallen en dat een psychose ook een aangename kant kan hebben. Leestips: De filosofie van de Waanzin van Wouter Kusters In gesprek met psychose deel 2: Jules Tielens onder redactie van Wouter Kusters. JULES KLEEDT UIT Presentatie: JULES TIELENS, met tafeldames Lieke & Pip Meer informatie en boekingen: www.juleskleedtuit.nl

Psychose. In de volksmond vaak gelijkgesteld met verwardheid. Verwardheid: een begrip waar ook weer heel veel verwarring over is. Wat is nu eigenlijk een psychose en welke vormen en oorzaken kennen we? Hoe kan je deze verschillen zien of beluisteren bij een patiënt. Wat maakt iemand die een psychose heeft eigenlijk mee? In ieder geval moeten we af van het woord verwardheid; de term creëert eigenlijk vooral verwarring. Niet iedereen die onbegrepen gedrag vertoont heeft een psychose. Soms zijn mensen gewoon erg boos, gefrustreerd etc. En dat onderscheid is cruciaal in ons vak. Want het betekent een totaal, maar dan ook totaal ander beleid. Het belang van nauwgezet (reflectief) luisteren. Ondertussen de eerste ideeën over waar een geslaagde behandeling uit moet bestaan. JULES KLEEDT UIT Presentatie: JULES TIELENS, met tafeldames Lieke & Pip Meer informatie en boekingen: www.juleskleedtuit.nl

We gaan het hebben wat psychiatrie nu eigenlijk is. Wat is normaal en wanneer moet je naar de psychiater gaan? Zijn we met z’n allen ziek geworden zoals het veel geciteerde Nemesis onderzoek stelt? Dat onderzoek stelt dat een kwart van de Nederlanders een psychiatrische ziekte heeft. Dat soort onderzoek helpt niet, vakwerk van de psychiater wel. Wat een psychiater kan betekenen in het spanningsveld van normale stress tot het punt van uitval bespreken we. Tenslotte een pleidooi om veel meer energie te steken in het leren van de mens hoe met tegenslag om te gaan. Voor ouders, scholen maar zeker een maatschappelijk discussie daarover. Het ontwikkelen van weerbaarheid en hoe kan je leven met lijden. JULES KLEEDT UIT Presentatie: JULES TIELENS, met tafeldames Lieke & Pip Meer informatie en boekingen: www.juleskleedtuit.nl

Een derde van alle mensen blijkt op een of andere manier tekort te zijn gekomen in zijn jeugd en heeft onthechte kenmerken. Geen aandacht en veiligheid, of erger: misbruik en geweld, beschadigt het denken en voelen. In serieuze gevallen spreekt men van borderline, narcistische, antisociale of theatrale persoonlijkheden. Ook wel de cluster B stoornissen genoemd in de DSM-diagnostiek. Dit zijn de onthechte persoonlijkheden. Veel hulpverleners vinden deze problematiek knap lastig. Het goede bericht is dat je er veel over kan leren. Om er een stuk makkelijker mee om te gaan. Laten we bij het begin beginnen. De mens is een sociaal wezen. Zonder omgeving is hij niets. Onthechte mensen hebben in hun jeugd een verstoring in hun vertrouwen in de wereld. Dat vertrouwen moeten de opvoeders cultiveren. Indien dat, veiligheid, liefde en consequentie, de eerste jaren niet geleverd wordt dat geeft dat een grote verstoring in de vaardigheid van de mens de ander te vertrouwen. En dus zich adequaat sociaal te gedragen. Hoewel; ze zijn ook charmant, soms best succesvol in het bedrijfsleven (of de criminaliteit), theaterwereld en ja; ook psychiaters! In ieder geval hebben alle onthechten een emotioneel gat in hun ziel. Met vaak als gevolg een verslaving. Een werk- of succes-verslaving, drank of drugsverslaving, seks of aandachtsverslaving. Hoe je het ook wendt of keert: de onthechte moet veel meer moeite doen om zijn portie geluk binnen te krijgen dan de gehechte mens. Uitingen: een hoofd wat voortdurend ‘aan’ staat, snelle stemmingswisselingen bij het minst of geringste, verhoogd wantrouwen naar de wereld, onvermogen relaties langdurig aan te gaan en impulsief gedrag of kicks. Men houdt slecht rekening met anderen en kan manipuleren of liegen. De wereld wordt ingedeeld in de goeden en de slechten. Zwart/wit. En dat is in de echte wereld natuurlijk niet het geval. Er is snel veel drama en een hoog appel op de ander of de hulpverlener. ‘De wereld deugt niet en ik ben het slachtoffer’. Luistertip: podcasts van Martin Appelo, zijn Ted-conference in Groningen en diverse boeken van deze auteur op dit gebied. De podcast van Paul Verhaeghe bij Het Uur. Het werk van Otto Kernberg en Marsha Linehan. JULES KLEEDT UIT Presentatie: JULES TIELENS, met tafeldames Lieke & Pip Meer informatie en boekingen: www.juleskleedtuit.nl