Sử Sinh Podcast

Đôi điều về chuyện vùng miền qua câu chuyện Ông tả quân.Mọi ý kiến đóng góp xin liên hệ Su.Sinh2022@gmail.comHãy ủng hộ cho podcast tại:https://www.buymeacoffee.com/su.sinhhoặc 1500215066145 (Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn)Link nhảy cóc đến các nội dung chính:(4:30) Có thật các nhân vật lịch sử người Nam bị 'dìm hàng' hơn người Bắc?(7:07) Người đầu tiên phá vỡ thế Trịnh-Nguyễn phân tranh(10:55) Xét lại công phá Thanh của Tây Sơn(13:34) Chúa Trịnh ngoại giao dẹp ngoại xâm(17:43) Lụi tàn theo sau đỉnh cao(22:44) Số phận công thần người Bắc của Nguyễn Ánh(24:04) Những ông quan to nhà Nguyễn đến từ đâu?(27:45) Khi người Bắc bị công khai miệt thị(30:42) Khi thủ đô cũ mất tên(33:22) Kết luận, lời nhắn nhủ của Sử SinhCác tài liệu tham khảo:Các bà vợ của Quang Trung - Nguyễn Huệ: https://ngotoc.vn/Nghien-cuu-Trao-doi/nhung-ba-vo-cua-vua-quang-trung-325.htmlHoàng Lê nhất thống chí - Hồi 5 ghi chuyện Nguyễn Huệ đùa cợt về gái Nam vs gái Bắc: https://cvdvn.net/wp-content/uploads/2018/03/hoang-le-nhat-thong-chi-ngo-gia-van-phai.pdfChúa Trịnh Sâm nam chinh chiếm kinh đô Phú Xuân của chúa Nguyễn, thu phục Tây Sơn. “Phủ biên tạp lục” (Lê Quý Đôn): https://minhtrietviet.net/lemontee/wp-content/uploads/2014/06/PHU-BIEN-TAP-LUC.pdf Người đầu tiên chạy hết 1 dặm Anh trong chưa đầy 4 phút: https://www.youtube.com/shorts/fLlI__X0-u4Chúa Trịnh đấu tranh ngoại giao với nhà Thanh để đòi lại các đất vùng biên giới Lạng Sơn, Tuyên Quang. “Khâm định Việt sử thông giám cương mục.”: https://cvdvn.net/wp-content/uploads/2018/03/khc3a2mc491e1bb8bnhvie1bb87tse1bbadthc3b4nggic3a1mcc6b0c6a1ngme1bba5c.pdfThân thế các đại công thần của Gia Long được chép trong “Đại Nam liệt truyện”: https://vietsu.org/?s=%C4%91%E1%BA%A1i+nam+li%E1%BB%87t+truy%E1%BB%87n

KHI PHẢN THẦN LẬP CÔNGTừ một sự trớ trêu của lịch sử, nhờ “công” của một kẻ phản thần thế kỷ 13 mà chúng ta ngày nay mới có được bức tranh đầy đủ hơn về ông cha ta ngày trước, đặc biệt là thời đại nhà Trần. Tuy “An Nam chí lược”/安南志略 của Lê Trắc được viết trên quan điểm của phong kiến Trung Hoa nhưng nếu chúng ta biết gạn lọc cũng sẽ tìm thấy những chi tiết minh chứng cho tài ngoại giao khéo léo và bản lĩnh của ông cha ta thời Trần, đặc biệt là đức Trần Nhân Tông.Mọi ý kiến đóng góp xin liên hệ Su.Sinh2022@gmail.comHãy ủng hộ cho podcast tại:https://www.buymeacoffee.com/su.sinhhoặc 1500215066145 (Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn)Các tài liệu tham khảo:1. An Nam chí lược - Lê Trắc. Bản dịch mới của dịch giả Mặc Sinh Lê Huy Hoàng. Đây là bản dịch công phu được dịch giả tham khảo nhiều nguồn. Dịch giả cũng rất thẳng thắn khi có chỉ ra những chỗ còn chưa rõ nghĩa. https://tiki.vn/an-nam-chi-luoc-le-trac-mac-sinh-le-huy-hoang-dich-tao-dan-nxb-hoi-nha-van-p276924191.html2. Quyển 190 Nguyên sử ghi chuyện Trần Phu đi sứ An Nam 1293:https://zh.wikisource.org/wiki/%E5%85%83%E5%8F%B2/%E5%8D%B71903. Quyển 178 Nguyên sử ghi chuyện Lương Tằng đi sứ An Nam 1293:十七年，朝廷以安南世子陳日烜不就徵，選曾使其國。召見，賜三珠金虎符、貂裘一襲，進兵部尚書，與禮部尚書柴椿偕行。至安南，語秘不傳。明年，日烜遣其叔遺愛，奉表從曾入獻方物。帝封遺愛為安南國王，賜幣帛，遣歸。二十一年，除曾湖南宣慰司副使。居三年，以疾去。二十九年，改淮西宣慰司副使，復以親老辭。召至京師，入見內殿，有旨令曾再使安南，授吏部尚書，賜三珠金虎符、襲衣、乘馬、弓矢、器幣，以禮部郎中陳孚為副。十二月，改授淮安路總管而行。三十年正月，至安南。其國有三門：中曰陽明，左曰日新，右曰雲會，陪臣郊迎，將由日新門入。曾大怒曰：「奉詔不由中門，是我辱君命也。」即回館，既而請開雲會門入，曾复執不可，始自陽明門迎詔入。又責日燇親出迎詔，且講新朝尚右之禮。以書往復者三次，具宣布天子威德，而風其君入朝。世子陳日燇大感服，三月，令其國相陶子奇等從曾詣闕請罪，並上萬壽頌、金冊表章、方物，而以黃金器幣奇物遺曾為贐，曾不受，以還諸陶子奇。八月，還京師，入見，進所與陳日燇往復議事書。帝大悅，解衣賜之，且令坐地上，右丞阿里意不然，帝怒曰：「梁曾兩使外國，以口舌息兵戈，爾何敢爾！」是日，有親王至自和林，帝命酌酒，先賜曾，謂親王曰：「汝所辦者汝事，梁曾所辦，吾與汝之事，汝勿以為後也。」復於便殿賜酒饌，留宿禁中，語安南事，至二鼓方出。明日，陶子奇等見詔，陳其方物象、鸚鵡於庭，而命曾引所獻象。曾以袖引之，象隨曾轉，如素馴者，復命引他像，亦然。帝以曾為福人，且問曰：「汝亦懼否？」對曰：「雖懼，君命不敢違。」帝稱善。或讒曾受安南賂者，帝以問曾，曾對曰：「安南以黃金器幣奇物遺臣，臣不受，以屬陶子奇矣。」帝曰：「苟受之，何不可也！」尋賜白金一錠、金幣二；敕中書以使安南三珠金虎符與之。仍乘傳之任淮安。到官，興學校，厲風俗，河南行省事有疑者，皆委曾議之。

MỸ CÓ CẦN NÉM 2 QUẢ BOM NGUYÊN TỬ KHÔNG?Đã hơn 80 năm kể từ khi 2 quả bom nguyên tử đầu tiên được ném xuống hai thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản trong hai ngày 6 và 9 tháng 8 năm 1945. Đó là những lần đầu tiên và duy nhất cho đến nay vũ khí nguyên tử được loài người sử dụng. Các tranh cãi về sự cần thiết và nguyên nhân cho việc Mỹ “hạ độc thủ” với Nhật Bản vẫn chưa chấm dứt. Hôm nay Sử Sinh sẽ cố gắng mang đến cho các bạn thính giả một cách nhìn toàn diện hơn về sự kiện này.Mọi ý kiến đóng góp xin liên hệ Su.Sinh2022@gmail.comHãy ủng hộ cho podcast tại:https://www.buymeacoffee.com/su.sinh***Các khái niệm, nhân vật đáng chú ý*** Nuclear fission: phản ứng phân hạch. Nguyên lý được ứng dụng để chế ra 2 quả bom nguyên tử thả xuống Nhật Bản.Nuclear fusion: phản ứng tụ hạch. Đây là nguyên lý mà mặt trời sản sinh ra năng lượng, cũng là nguyên lý được ứng dụng để chế ra bom nhiệt hạch, có sức công phá gấp nhiều ngàn lần bom nguyên tử.Harry Truman (1884-1972): Tổng thống thứ 33 của Mỹ, cầm quyền từ 1945 đến 1953. Truman là phó tổng thống của Roosevelt cho đến khi Roosevelt qua đời vì bệnh tháng 04/1945. Hirohito/裕仁 (1901-1989): Thiên hoàng Nhật Bản, cháu nội hoàng đế Minh Trị, người đóng vai trò quyết định trong việc thuyết phục chính quyền Nhật đầu hàng đồng minh.Korechika Anami/阿南 惟幾 (1887-1945): Bộ trưởng chiến tranh Nhật Bản, nhân vật hiếu chiến nhất trong nhóm bộ 6 tối cao ở Nhật, kẻ kêu gọi chiến đấu đến cùng. Anami mổ bụng tự sát ngày 15/08/1945 sau khi Nhật đầu hàng. Kokutai (国体): Quốc thể, chế độ ở Nhật Bản trong đó Thiên hoàng đóng vai trò ngự trị (reign) tuy không trực tiếp cai trị (rule).Julius Robert Oppenheimer (1904-1967): Nhà vật lý lý thuyết có vai trò to lớn trong việc quản lý dự án Manhattan chế tạo thành công bom nguyên tử.Yosuke Matsuoka/松岡 洋右 (1880-1946): Ngoại trưởng Nhật từ 1940 đến 1941, người đã ký “Nhật-Xô trung lập điều ước” với ngoại trưởng Liên Xô Molotov ở Moscow tháng 04/1941.Joseph Stalin (1878-1953): Lãnh đạo tối cao của Liên Xô. Tổng bí thư ĐCS Liên Xô từ 1922 đến 1952.Molotov (1890-1986): Ngoại trưởng Liên Xô từ 1939 đến 1949.Klaus Fuchs (1911-1988): Nhà vật lý người Anh gốc Đức, làm việc cho dự án Manhattan và gián điệp của Liên Xô, người đã tuồn những thông tin tối mật về dự án bom nguyên tử cho tình báo Xô-viết. Douglas MacArthur (1880-1964): Tướng Mỹ đứng đầu lực lượng quân đồng minh chiếm đóng Nhật Bản sau chiến tranh từ 1945 đến 1951. MacArthur đã có quyết định sáng suốt tôn trọng Quốc thể của Nhật để vỗ yên người dân sau chiến tranh.CÁC TÀI LIỆU THAM KHẢO:1. Số liệu về các nạn nhân của phát-xít Nhật trong thế chiến II: https://www.hawaii.edu/powerkills/SOD.CHAP3.HTM2. Bài phát biểu của tổng thống Harry Truman sau khi quả bom nguyên tử đầu tiên được thả xuống Hiroshima ngày 06/08/1945: https://m.youtube.com/watch?v=n_A8LPtuX5c3. Bài báo phản bác cuốn sách của sử gia Hasegawa về nguyên chính cho việc Mỹ ném bom nguyên tử: https://www.bu.edu/historic/hs/kort.html4. Bài phỏng vấn sử gia Hasegawa trong đó Hasegawa lý luận rằng Mỹ ném bom nguyên tử Nhật Bản với mục đích trả thù:https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/25751654.2019.1625112#abstract5. Cuốn sách đoạt giải Pulitzer của sử gia Mỹ John Toland về đế chế Nhật Bản qua góc nhìn của người Nhật: https://www.amazon.com.au/Rising-Sun-John-Toland/dp/08129685816. Tiểu sử Oppenheimer: https://www.amazon.com.au/Inside-Centre-Life-Robert-Oppenheimer-ebook/dp/B00A4B99GG

BỌN HỌ CÓ BIẾT KHÔNG?Tiếp tục mạch kỷ niệm 50 năm kể từ khi cuộc chiến ở Việt Nam của người Mỹ kết thúc, chúng ta hãy thử cùng nhau trả lời câu hỏi: liệu có phải giới cầm quyền Mỹ đã không biết mình đang dấn thân vào cái gì khi can dự vào Việt Nam?Mọi ý kiến đóng góp xin liên hệ Su.Sinh2022@gmail.comHãy ủng hộ cho podcast tại:https://www.buymeacoffee.com/su.sinhTài liệu tham khảo:1. “Tôi không ra được, tôi không thể là kiến trúc sư của cuộc đầu hàng”: https://www.newyorker.com/culture/podcast-dept/lbjs-war-lets-us-eavesdrop-on-a-presidents-mighty-fall https://lbjtapes.org/conversation/architect-surrender2. "Một mớ bòng bong lớn nhất mà tôi từng thấy":https://lbjtapes.org/conversation/biggest-damn-mess-i-ever-saw3. Kennedy muốn rút khỏi VN. Bộ trưởng quốc phòng Robert McNamara đã biết từ năm 1963 rằng đây là một cuộc chiến không thể thắng: https://www.bostonreview.net/articles/galbraith-exit-strategy-vietnam/4. McNamara cho thấy cuộc chiến đang tiến triển tệ hại:https://alphahistory.com/coldwar/mcnamara-johnson-discuss-situation-vietnam-1964/5. Bài nói chuyện của sử gia Frederick Logevall, tác giả cuốn sách “Embers of War”: https://m.youtube.com/watch?v=TYRsahM-GqQ&t=2429s

15 NĂM XA XỨ VỚI 10 BÀI HỌC LỚN CHO BẢN THÂN Mọi ý kiến đóng góp xin liên hệ Su.Sinh2022@gmail.comHãy ủng hộ cho podcast tại:https://www.buymeacoffee.com/su.sinh