Shortcut ปรัชญา

ชมวิดีโอ EP นี้ใน YouTube เพื่อประสบการณ์การรับชมที่ดีที่สุด https://youtu.be/LkkhnkaKIW8 ชีวิตคืออะไร? ในมุมชีววิทยา นอกเหนือจากเรื่องการสืบพันธุ์ยังมีมุมอื่นอีกไหม แล้วในมุมปรัชญามองเรื่องนี้แบบไหน Shortcut ปรัชญา เอพิโสดสุดท้ายของซีซันนี้ ชวนคุยถึงคำถามสำคัญที่ทั้งนักวิทยาศาสตร์และนักปรัชญาอยากทำความเข้าใจ ชีวิตคืออะไร เราเป็นแค่พาหนะของยีนจริงไหม เราเป็นอย่างอื่นนอกเหนือจากสิ่งที่ยีนกำหนดได้หรือเปล่า บทสนทนาอันเข้มข้นนี้จะนำเราไปสู่การทำความเข้าใจชีวิตทั้งในเชิงวิทยาศาสตร์และสังคมอย่างไร ชวนคิดชวนถามกับ แทนไท ประเสริฐกุล, ภาคิน นิมมานนรวงศ์ และ ฟาง-รัฐโรจน์ จิตรพนา

ชมวิดีโอ EP นี้ใน YouTube เพื่อประสบการณ์การรับชมที่ดีที่สุด https://youtu.be/tjOTvLZg5Kw “ทำดีเพราะอยากขึ้นสวรรค์ ไม่ทำชั่วเพราะกลัวตกนรก” ดูแล้วก็เหมือนเป็นแนวคิดที่ดี เพราะผลลัพธ์คือทุกคนอยากทำดี และไม่มีใครอยากทำชั่ว แต่ อิมมานูเอล คานต์ นักปรัชญาผู้เชื่อมั่นในแนวคิดแบบ ‘หน้าที่นิยม’ หรือ ‘Deontology’ ขอค้านหัวชนฝา เพราะเขาเชื่อว่าการทำดีต้องมาจาก ‘เจตนาดี’ ที่ไม่หวังผลเท่านั้น! Shortcut ปรัชญา เอพิโสดนี้พาไปลงลึกคำว่า ‘เจตนาดี’ ทำไมจึงต่างจากคำว่า ‘ปรารถนาดี’ ทำไมคานต์จึงเชื่อว่าแนวคิดนี้จะทำให้มนุษย์เป็นอิสระ ตรงข้ามกับแนวคิดเชิงศาสนาที่สร้างเงื่อนไขให้คนทำดี คนจึงตกเป็นทาสของเงื่อนไขนั้นแทน แต่แนวคิดของคานต์ก็มีจุดน่าเอ๊ะเช่นกัน แล้วจุดนั้นคืออะไร? ชวนคิดชวนถามกับ ภาคิน นิมมานนรวงศ์ และ ฟาง-รัฐโรจน์ จิตรพนา

ชมวิดีโอ EP นี้ใน YouTube เพื่อประสบการณ์การรับชมที่ดีที่สุด https://youtu.be/3Lh6iFYPAU4 ทำไมการบอกว่าอะไรดีหรือไม่ดีจึงยาก แล้วเราควรเลือกทางไหนดี? Shortcut ปรัชญา เอพิโสดนี้ ชวนคุยเรื่อง Trolley Problem หรือปัญหารถราง การทดลองทางความคิดเชิงปรัชญา ที่มีสถานการณ์สมมติว่า หากเราเป็นคนขับรถรางแล้วเห็นว่าข้างหน้ามีคน 5 คนอยู่บนราง แต่เราสามารถสับรางเพื่อเปลี่ยนไปอีกเส้นทาง แต่จะทับคน 1 คนแทน เราจะเลือกทางไหน? จากสถานการณ์สมมตินี้นำมาสู่คำถามสำคัญทางปรัชญาว่า สรุปแล้วความดีคืออะไร เรามีมาตรวัดความดีที่เป็นสากลไหม การกระทำหนึ่งๆ ดีเพราะตัวการกระทำ หรือดีเพราะผลลัพธ์กันแน่ แล้วในชีวิตจริงล่ะ หลักการไหนถึงจะเป็นทางเลือกที่ดีและถูกต้อง? ชวนคิดชวนถามกับ ภาคิน นิมมานนรวงศ์ และ ฟาง-รัฐโรจน์ จิตรพนา

“ไม่เป็นไรนะ” “คุณดีพอแล้ว” “ไม่ต้องพิสูจน์ตัวเองกับใครอีก” Shortcut ปรัชญา เอพิโสดนี้ ขอปลอบโยนทุกคนด้วยปรัชญาวะบิ ซะบิ และคินสึงิ หนทางรับมือกับการเป็น Perfectionist ด้วยมุมมองที่บอกว่าความไม่สมบูรณ์คือธรรมชาติของชีวิต และชีวิตมีคุณค่าและความงามได้ต่อให้มันไม่สมบูรณ์ พร้อมชวนมองต่อว่าเราจะนำแนวคิดนี้มาปรับใช้กับตัวเองและสังคมได้อย่างไรบ้าง ชวนคิดชวนถามกับ ภาคิน นิมมานนรวงศ์ และ ฟาง-รัฐโรจน์ จิตรพนา

ชมวิดีโอ EP นี้ใน YouTube เพื่อประสบการณ์การรับชมที่ดีที่สุด https://youtu.be/ZIIf9Huk36U หลังชวนทำความรู้จักกับแนวคิดแบบ Nihilism และ Existentialism กันไปแล้ว Shortcut ปรัชญา เอพิโสดนี้อยากแนะนำ ‘Absurdism’ อีกหนึ่งแนวคิดทางปรัชญาที่บอกเราว่า ‘ชีวิตมันเฮงซวย ไร้ความหมาย และฉันจะไม่พยายามหาความหมายอะไรให้มันหรอก’ ผ่านเรื่องราวของซิซีฟัส ชายผู้ถูกเทพเจ้าสาปให้ต้องเข็นหินขึ้นภูเขาทุกวัน ทำไมซิซีฟัสถึงกลายเป็นผู้ที่ขบถที่สุดในสายตาของ อัลแบร์ต กามูส์ นักคิดนักเขียนเจ้าของรางวัลโนเบล ทำไมซิซีฟัสจึงกลายเป็น ‘Absurd Hero’ และทำไมการใช้ชีวิตแบบซิซีฟัสถึงเป็นการใช้ชีวิตที่มีคุณค่า? ชวนคิดชวนถามกับ ภาคิน นิมมานนรวงศ์ และ ฟาง-รัฐโรจน์ จิตรพนา

ชมวิดีโอ EP นี้ใน YouTube เพื่อประสบการณ์การรับชมที่ดีที่สุด https://youtu.be/LEOw96ve_AE ตอนเด็กๆ เราอาจคุ้นกับคำถามว่า “โตขึ้นฝันอยากเป็นอะไร” โตขึ้นอีกหน่อยส่วนใหญ่เราอาจถูกบอกให้เลือกเส้นทาง เลือกเป้าหมาย สอบเข้าโรงเรียนนี้ เรียนต่อคณะนั้น ทำอาชีพนี้ เก็บเงินให้ได้เท่านี้ แล้วเราก็จะพยายามไปให้ถึง เพื่อสุดท้ายแล้วเราจะมี ‘ชีวิตที่ดี’ แต่มันเป็นแบบนั้นจริงไหม ชีวิตที่ดีต้องเป็นชีวิตที่มีความฝันหรือเป้าหมายเท่านั้นจริงไหม? Shortcut ปรัชญา เอพิโสดนี้ ชวนคุยเรื่องความฝัน เป้าหมาย และความหมายของชีวิต ผ่าน 2 แนวคิดหลักคือ Essentialism และ Nihilism ทำไมท้ายสุดแล้วเราต้องยอมรับว่าชีวิตนั้นไร้ความหมาย และถ้าชีวิตไร้ความหมายจริง แล้วเราจะใช้ชีวิตแบบไหนกันต่อไป? ชวนคิดชวนถามกับ ภาคิน นิมมานนรวงศ์ และ ฟาง-รัฐโรจน์ จิตรพนา

ชมวิดีโอ EP นี้ใน YouTube เพื่อประสบการณ์การรับชมที่ดีที่สุด https://youtu.be/sUTrebsM47A จากเอพิโสดก่อนเราทิ้งท้ายไว้ว่า การมีชีวิตที่ดีอาจไม่ใช่แค่เรื่องการทำงานให้หนัก แต่ไปไกลถึงประเภทของงาน นโยบายของรัฐ และเศรษฐกิจของโลก เอพิโสดนี้ เพื่อให้เห็นภาพชัดขึ้น เราอยากชวนมาสำรวจภาพรวมเศรษฐกิจและนโยบายรัฐแบบคร่าวๆ สักนิด เพิ่มความกระจ่างว่า อ๋อ แบบนี้นี่เอง ทำงานหนักแล้วถึงยังไม่รวยสักที และถ้าเป็นแบบนั้น อย่างน้อยเราจะหาความหมายจากงานที่ทำได้ไหมนะ งานแบบไหนที่จะทำให้ชีวิตเรามีความหมาย และงานแบบไหนที่นอกจากไม่ช่วยให้ชีวิตดีขึ้น อาจจะยิ่งทำให้เราโง่ลงและมีความเป็นมนุษย์น้อยลงด้วย? ชวนคิดชวนถามกับ ภาคิน นิมมานนรวงศ์ และ ฟาง-รัฐโรจน์ จิตรพนา

ชมวิดีโอ EP นี้ใน YouTube เพื่อประสบการณ์การรับชมที่ดีที่สุด https://youtu.be/kBNQ0mxE8oM FOMO (Fear of Missing Out) คือการกลัวตกกระแส กลัวพลาดบางสิ่ง กลัวการไม่เป็นที่ยอมรับ กลัวไม่ได้เป็นคนสำคัญ เป็นอาการร่วมของยุคสมัยสำหรับคน Gen Y และ Gen Z สังคมแบบไหนที่ทำให้เรา FOMO, ทำไมเราจึงเจ็บปวดเพราะ FOMO, อาการ FOMO ที่นำเราไปถึงขั้นการซื้อขาย ‘ตัวตน’ ในโลกออนไลน์เป็นแบบไหน และทำไมนรกจึงคือคนอื่นในความหมายแบบเดียวกับของ ฌ็อง-ปอล ซาร์ตร์ นักปรัชญาชาวฝรั่งเศส Shortcut ปรัชญา เอพิโสดนี้ ชวนทำความเข้าใจ FOMO ที่เชื่อมโยงกับวิถีชีวิตในโลกโซเชียลอย่างแยกไม่ขาด เมื่อเราต่างเจ็บปวดจากการเปรียบเทียบชีวิตกับคนอื่นในโลกโซเชียล และสูญเสียอิสรภาพเพราะเอาตัวเองไปตั้งอยู่บนการยอมรับและความคาดหวังของคนอื่น ทางออกของเรื่องนี้อยู่ตรงไหน? ชวนคิด ชวนถาม กับ ภาคิน นิมมานนรวงศ์ และ ฟาง-รัฐโรจน์ จิตรพนา

ชมวิดีโอ EP นี้ใน YouTube เพื่อประสบการณ์การรับชมที่ดีที่สุด https://youtu.be/pDC30JNnMmA Shortcut ปรัชญา เอพิโสดนี้ ต่อเนื่องจากเอพิโสดที่แล้ว อยู่กับ ธงชัย วินิจจะกูล นักวิชาการด้านประวัติศาสตร์เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ กับคำถามที่ค้างไว้ว่า แล้วชาติเกิดขึ้นเมื่อไร พ่วงกับคำถามสำคัญว่าทำไมชาติจึงทรงพลัง รวมถึงแง่มุมความรู้สึก Sense of Belonging หรือความรู้สึกยึดโยงของมนุษย์ที่อาจทำให้เราไม่อาจไม่มี ‘ชาติ’ ชวนคิด ชวนถาม กับ ธงชัย วินิจจะกูล, ภาคิน นิมมานนรวงศ์ และ ฟาง-รัฐโรจน์ จิตรพนา

ชมวิดีโอ EP นี้ใน YouTube เพื่อประสบการณ์การรับชมที่ดีที่สุด ⁠https://youtu.be/hDrFOlXs08U⁠ เวลาถูกถามว่าเราคือใคร เรามักตอบด้วยชื่อ แต่จริงๆ ‘ชื่อ’ ไม่ใช่เรา เพราะคนชื่อเหมือนกับเราเป๊ะๆ ก็เป็นคนละคนกับเรา หรือถึงเราเปลี่ยนชื่อ เราก็ยังรู้สึกว่าเราเป็นคนเดิม ถ้าอย่างนั้น ‘ตัวตน’ ของเราคืออะไรกันแน่? ในทางพุทธศาสนาอาจสรุปได้ทันทีว่า ‘ตัวตนไม่มีจริง’ แต่ถ้าไม่มีจริง แล้วอะไรคือสิ่งที่ทำให้เราต่างจากคนอื่น Shortcut ปรัชญา เอพิโสดนี้ คุยเรื่องตัวตนผ่านแนวคิดของนักปรัชญาอย่าง เดวิด ฮิวม์ และ จอห์น ล็อก รวมถึงชวนคิดต่อว่า แล้วใครบ้างมีผลต่อการสร้างตัวตนของเรา ชวนคิด ชวนถาม กับ ภาคิน นิมมานนรวงศ์ และ ฟาง-รัฐโรจน์ จิตรพนา

ชมวิดีโอ EP นี้ใน YouTube เพื่อประสบการณ์การรับชมที่ดีที่สุด https://youtu.be/t0Cd3akpFzw ทุกคนต้องตายในวันหนึ่ง เรารู้แต่ก็กลัวที่จะตาย ‘ยังไม่ถึงวันของฉันหรอก’ คิดแบบนั้น แล้วเราก็เบือนหน้าหนีจากความตาย เราจึงไม่ค่อยได้ทบทวนชีวิตในมุมของความตายเท่าไรนัก และการจินตนาการถึง ‘ความตายที่ดี’ บนเตียงอันเงียบสงบที่รายล้อมด้วยคนที่พร้อมดูแลเราจนถึงลมหายใจสุดท้าย ก็ดูเป็นเรื่องไกลเกินเอื้อมในหลายกรณี เราอาจผลักความตายให้ไกลตัว แต่ลึกๆ เราก็รู้ว่ามันใกล้เพียงหนึ่งลมหายใจ Shortcut ปรัชญา เอพิโสดนี้ ชวนคุยเรื่องความตาย ทั้งในระดับส่วนตัวและระดับสาธารณะ ทำไมเราจึงกลัวตาย ความตายสวยงามจริงไหม การคิดเกี่ยวกับความตายให้อะไรเรา แล้วความตายที่ดีเป็นอย่างไร? ชวนคิด ชวนถาม กับ ภาคิน นิมมานนรวงศ์ และ ฟาง-รัฐโรจน์ จิตรพนา

ชมวิดีโอ EP นี้ใน YouTube เพื่อประสบการณ์การรับชมที่ดีที่สุด ⁠https://youtu.be/_9p7Wcc-eMU⁠ หลายคนอาจเคยได้ยินข่าว GPT-4o หรือ AI ที่พัฒนาจนสามารถหัวเราะ ร้องเพลง สอนหนังสือ และมองเห็นโลกในแบบเดียวกับมนุษย์ ยิ่ง AI ขยับเข้าใกล้ความเป็นมนุษย์มากเท่าไร เราก็ยิ่งมีคำถามว่า แล้วมนุษย์ต่างอะไรกับ AI? เมื่อลองถามคำถามนี้กับ AI หนึ่งในคำตอบที่ได้คือ ‘มนุษย์มีเจตจำนงเสรี ในขณะที่ AI ไม่มี’ Shortcut ปรัชญา เอพิโสดนี้ จึงอยากชวนคุยเรื่อง ‘เจตจำนงเสรี’ คำที่ดูเข้าใจยากคำนี้มีความหมายอย่างไร ในแวดวงปรัชญาจนถึงวิทยาศาสตร์เขามองเรื่องนี้ในมุมไหน ตกลงแล้วเรามีหรือไม่มีเจตจำนงเสรี และข้อถกเถียงนี้นำไปสู่ผลสรุปแบบใด? ชวนคิด ชวนถาม กับ ภาคิน นิมมานนรวงศ์ และ ฟาง-รัฐโรจน์ จิตรพนา

No description provided.