Speurwerk

In één nacht je bedrijf verwoest, huis verloren en meerdere familieleden vermoord. Het overkwam tientallen mensen in de Irakese stad Hawija. In Speurwerk hoor je hoe Investico-journalisten Emiel Woutersen en Romy van der Burg afreizen naar Irak, waar Nederland in 2015 minstens 85 burgerslachtoffers maakten met een bombardement. Ze bezoeken samen met journalisten van BOOS de plek waar de ramp zich in 2015 voltrok. En proberen te achterhalen waarom slachtoffers na al die jaren nog steeds niet gecompenseerd zijn door de Nederlandse overheid. Ze spreken met lokale bestuurders en ngo's, en bezoeken ook slachtoffers van het bombardement. Wil jij de onderzoeken die in Speurwerk aan bod komen steunen, wil jij de onderzoeksjournalistiek van Investico verder helpen? Wordt dan vriend van Investico. Via deze link kan je een jaarlijkse bijdrage doen om ons te steunen, die is fiscaal aftrekbaar. Je steunt ons al vanaf 1 euro per maand. Presentatie & montage: Sylvana van den Braak, Michelle Salomons & Marieke Rotman Muziek & eindmix: Pepijn Buitenhuis

De wereld staat onder hoogspanning. Trump is opnieuw aan de macht in Amerika en de oorlogen in Gaza en Oekraïne houden de wereld in hun greep. Wat merken we daarvan in Nederland? Investico deed het afgelopen jaar meerdere onderzoeken naar een plek waar dat misschien wel als eerste voelbaar is: de wetenschap. Samenwerking is voor universiteiten een goudmijn: ze komen verder door het delen van kennis en inzichten met de beste wetenschappers over de hele wereld. Maar wanneer kan je dat niet meer verantwoorden? Hoe gaan de Nederlandse universiteiten om met een steeds ondemocratischere wereld? Kan je bijvoorbeeld nog samenwerken met collega’s die gecensureerd worden? En wat doe je als je mede-onderzoeker meevecht in de oorlog in Gaza? In deze speciale aflevering van Speurwerk vertellen Investico-journalisten Bijou van der Borst, Sofyan El Bouchtili en Emiel Woutersen samen met hoofdredacteur Thomas Muntz over hoe de effecten van de veranderende geopolitiek direct voelbaar zijn in de Nederlandse wetenschap. Ze bespreken drie verschillende onderzoeken waarin word gekeken naar hoe Nederlandse universiteiten zich verhouden tot een steeds illiberalere wereld. Ze deden deze onderzoeken samen met Machteld Veen, Emma van Bergeijk en Martijn Roessing voor Trouw, De Groene Amsterdammer, Nu.nl en het hoger onderwijs persbureau. Presentatie & montage: Sylvana van den Braak & Michelle Salomons Muziek & eindmix: Pepijn Buitenhuis

Trigger warning: deze aflevering gaat over mishandeling en huiselijk geweld. Femicide wordt wel de meest voorspelbare moord genoemd. Het grootste deel van de moorden op vrouwen wordt niet gepleegd op een afgelegen weg, maar achter de eigen voordeur: door een partner of ex. Vaak gaat daar een patroon van huiselijk geweld aan vooraf. Maar als slachtoffers daarvan een rechtszaak proberen aan te spannen, levert dat vaak niks op, vond Investico. Voor dit onderzoek kreeg Investico unieke inzage in zogenoemde artikel 12-procedures: de klachten die tegen het Openbaar Ministerie kunnen worden ingediend als zij besluiten om aangiftes niet te vervolgen. Investico reconstrueerde de manier waarop het openbaar ministerie en Nederlandse rechters omgaan met huiselijk geweld. Waarom is het zo moeilijk voor slachtoffers om hun recht te halen? In deze aflevering vertellen Jolanda van de Beld, Belia Heilbron en Bobby Uilen over hun onderzoek naar rechtsvervolging bij huiselijk geweld. Ze deden dat samen met Roland Strijker voor RTL Nieuws, De Groene Amsterdammer en Investico. Lees hier het artikel van Investico of bekijk het item van RTL Nieuws. Mis ook Bouta's laatste zet niet. Een podcastserie over de verdwijning van Desi Bouterse, de oud-president van Suriname en veroordeelde van de Decembermoorden, in samenwerking met Argos en De Groene Amsterdammer. Presentatie & montage: Sylvana van den Braak, Marieke Rotman & Michelle Salomons Muziek & eindmix: Pepijn Buitenhuis

Nederlandse orthodox christelijke organisaties zetten zich al decennialang in voor Israël. De steun beperkt zich niet tot internationaal erkend Israëlisch grondgebied, maar gaat ook naar illegaal bezet gebied op de Westelijke Jordaanoever: van het huisvesten van kolonisten, tot rusthuizen voor Israëlische soldaten, beveiligingscamera’s en drones. Eén stichting biedt zelfs aan om vuurwapens te financieren, blijkt uit onderzoek van Investico, De Groene Amsterdammer, Het Nederlands Dagblad en BOOS. In deze aflevering vertellen Allart van der Woude, Romy van der Burgh en Marieke Rotman over hun onderzoek naar financiële steun aan kolonisten op de Westelijke Jordaanoever. Lees hier het artikel van Investico, het artikel van het Nederlands Dagblad of kijk de uitzending van BOOS. Wil jij de onderzoeken die in Speurwerk aan bod komen steunen, wil jij de onderzoeksjournalistiek van Investico verder helpen? Wordt dan vriend van Investico. Via deze link kan je een jaarlijkse bijdrage doen om ons te steunen, die is fiscaal aftrekbaar. Je steunt Investico al vanaf 1 euro per maand. Mis ook Bouta's laatste zet niet. Een podcastserie over de verdwijning van Desi Bouterse, de oud-president van Suriname en veroordeelde van de Decembermoorden, in samenwerking met Argos en De Groene Amsterdammer. Presentatie & montage: Michelle Salomons & Sylvana van den Braak Muziek & eindmix: Pepijn Buitenhuis

Het wordt voor burgers steeds lastiger om hulp te vinden als zij een conflict hebben met een overheidsinstantie. Het aantal sociaal advocaten dat zich hierin specialiseert is in vier jaar tijd met meer dan de helft gehalveerd. Op sommige plekken is er geen sociaal zekerheidsadvocaat meer over, blijkt uit onderzoek van Platform Investico en De Groene Amsterdammer. In deze aflevering vertellen Charlotte Arnoldy, Rens van der Beek, Or Goldenberg, Sahra Mohamed en Bobby Uilen over hun onderzoek naar de steeds verder afgebrokkelde rechtsbescherming in Nederland. Wil jij de onderzoeken die in Speurwerk aan bod komen steunen, wil jij de onderzoeksjournalistiek van Investico verder helpen? Wordt dan vriend van Investico. Via deze link kan je een jaarlijkse bijdrage doen om ons te steunen, die is fiscaal aftrekbaar, ook met een eenmalige bijdrage zijn we heel erg blij. Presentatie & montage: Michelle Salomons & Sylvana van den Braak Muziek & eindmix: Pepijn Buitenhuis

Gevaarlijk en zwaar werk in slachthuizen, de bouw of distributiecentra wordt vaak uitgevoerd door de ruim 700 duizend arbeidsmigranten die in Nederland verblijven. Tijdens dit werk worden krijgen zij relatief vaak een ongeluk, en dat komt niet alleen doordat het werk gevaarlijk is. Honderden arbeidsmigranten spannen na een ongeval een letselschadezaak aan tegen hun werkgever. In deze aflevering vertellen Machteld Veen, Sylvana van den Braak en Freyan Bosma over Investico’s onderzoek, gedaan in samenwerking met Argos, het Poolse Onet, het Roemeense Context en Balkan Insight. Wil jij de onderzoeken die in Speurwerk aan bod komen steunen, wil jij de onderzoeksjournalistiek van Investico verder helpen? Wordt dan vriend van Investico. Via deze link kan je een jaarlijkse bijdrage doen om ons te steunen, die is fiscaal aftrekbaar, ook met een eenmalige bijdrage zijn we heel erg blij. Presentatie & montage: Michelle Salomons & Sylvana van den Braak Muziek & eindmix: Pepijn Buitenhuis

Komen verdachten uit een ‘goed milieu’ er beter vanaf als ze een misdrijf begaan? In deze aflevering van Speurwerk vertellen Romy van der Burgh, Anouk Duijst en Anouk Kootstra over hun onderzoek naar klassenjustitie in Nederland. Ze ontdekten dat voor precies hetzelfde misdrijf, laagopgeleiden met een migratie-achtergrond vaker naar de cel gaan dan hoogopgeleiden zonder migratieachtergrond. Het OM gaat dan vaker over tot vervolging, de rechter verklaart je vaker schuldig en stuurt je vaker naar de gevangenis. De journalisten spraken met rechters, officieren en advocaten over hoe het kan dat deze groep er in het strafrecht slechter vanaf komt. Investico deed dit onderzoek samen met NOS op 3, mede voor De Groene Amsterdammer. De geannoteerde versie met uitgebreide onderzoeksverantwoording van Investico lees je hier. Abonneer je hier op de nieuwsbrief van Investico en ontvang als eerste onze onderzoeksverhalen in je mailbox. Wil jij de onderzoeken die in Speurwerk aan bod komen steunen, wil jij de onderzoeksjournalistiek van Investico verder helpen? Word dan vriend van Investico. Via deze link kan je een jaarlijkse bijdrage doen om ons te steunen, die is fiscaal aftrekbaar, ook met een eenmalige bijdrage zijn we heel erg blij. Presentatie & montage: Sylvana van den Braak & Michelle Salomons Muziek & eindmix: Pepijn Buitenhuis

In mei dit jaar kondigde minister Weerwind onverwachts aan dat adopties vanuit het buitenland per direct werden stopgezet. Nederlanders konden sowieso nog maar uit een paar landen adopteren, waaronder een paar Europese landen. In Europa ging het om Hongarije, Bulgarije en Portugal. De laatste jaren kwamen de meeste geadopteerde kinderen uit Hongarije. In deze aflevering van Speurwerk vertellen Machteld Veen en Charlotte Werkman over hun onderzoek naar adopties vanuit Hongarije en Bulgarije. Ze ontdekten dat de Nederlandse overheid belangrijke en kritische informatie weghield uit gepubliceerde rapporten, en de landen desondanks in 2022 en 2024 nog voorzagen van een positief advies op het gebied van adopties. Investico deed dit onderzoek samen met Zembla, het Vlaamse weekblad Knack, het Hongaarse medium Atlaszo en de krant 24chasa uit Bulgarije, ook voor De Groene Amsterdammer en dagblad Trouw. De geannoteerde versie met uitgebreide onderzoeksverantwoording van Investico lees je hier. Abonneer je hier op de nieuwsbrief van Investico en ontvang als eerste onze onderzoeksverhalen in je mailbox. Wil jij de onderzoeken die in Speurwerk aan bod komen steunen, wil jij de onderzoeksjournalistiek van Investico verder helpen? Word dan vriend van Investico. Via deze link kan je een jaarlijkse bijdrage doen om ons te steunen, die is fiscaal aftrekbaar, ook met een eenmalige bijdrage zijn we heel erg blij. Presentatie & montage: Sylvana van den Braak & Michelle Salomons Muziek & eindmix: Pepijn Buitenhuis

Ruim honderdduizend mensen slikken veel te lang verslavende slaap- en kalmeringsmiddelen. De groep mensen die verslaafd is aan deze middelen kunnen niet bij zorgverleners terecht, een deel hiervan is zelfs helemaal van de radar verdwenen. In deze aflevering vertellen Bijou van der Borst en hoofdredacteur Thomas Muntz over Investico’s onderzoek naar slaap- en kalmeringsmiddelen. Het onderzoek is gepubliceerd in De Groene Amsterdammer en Trouw. De geannoteerde versie met alle gebruikte bronnen lees je hier. Wil jij de onderzoeken die in Speurwerk aan bod komen steunen, wil jij de onderzoeksjournalistiek van Investico verder helpen? Wordt dan vriend van Investico. Via deze link kan je een jaarlijkse bijdrage doen om ons te steunen, die is fiscaal aftrekbaar, ook met een eenmalige bijdrage zijn we heel erg blij. Presentatie & montage: Michelle Salomons & Sylvana van den Braak Muziek & eindmix: Pepijn Buitenhuis

Je gebruikt het elke dag de hele dag, maar denkt er waarschijnlijk nooit over na: het internet. Hoe is dat eigenlijk geregeld? En hoe werkt het precies? Tijdens dit onderzoek duiken Michelle Salomons, Linda van der Pol en Romy van der Burgh diep in het wereldwijde web. Dit onderzoek begint op een plek die het mogelijk maakt dat we elke dag online kunnen zijn, een plek waar je hoogstwaarschijnlijk wel eens een keer bent geweest: Amsterdam Centraal IIn deze aflevering van Speurwerk hoor je hoe Investico ruim duizend bedrijven, organisaties en overheidsinstanties analyseerden, die door een directe of indirecte verbinding met Nederlandse partijen internet kunnen aanbieden. Sommige daarvan zijn direct gelinkt aan autoritaire regimes en partijen die op internationale sanctielijsten staan. Denk aan Europese internetproviders die diensten leveren aan Russische bedrijven die de oorlog in Oekraïne faciliteren, maar ook aan omstreden Chinese of Iraanse partijen. Investico deed dit onderzoek samen Bellingcat voor De Groene Amsterdammer en dagblad Trouw. De geannoteerde versie met uitgebreide onderzoeksverantwoording van Investico lees je hier. Abonneer je hier op de nieuwsbrief van Investico en ontvang als eerste onze onderzoeksverhalen in je mailbox. Wil jij de onderzoeken die in Speurwerk aan bod komen steunen, wil jij de onderzoeksjournalistiek van Investico verder helpen? Word dan vriend van Investico. Via deze link kan je een jaarlijkse bijdrage doen om ons te steunen, die is fiscaal aftrekbaar, ook met een eenmalige bijdrage zijn we heel erg blij. Presentatie & montage: Sylvana van den Braak & Michelle Salomons Muziek & eindmix: Pepijn Buitenhuis

Begin december was het weer voorpaginanieuws: de leesvaardigheid van Nederlandse tieners zakt opnieuw naar een dieptepunt. Eenderde van de vijftienjarigen heeft een zwakke taalvaardigheid, blijkt uit internationaal onderzoek. Hierdoor hebben ze een risico laaggeletterd het onderwijs te verlaten en functioneren ze vervolgens minder goed in de maatschappij. Nederland doet het in het internationale Pisa-onderzoek op de Grieken na het slechtst. Dat is niet zo gek, de leesmethodes hier werken niet, en het erge is dat we dat al vijftien jaar weten. In deze aflevering van Speurwerk hoor je Machteld Veen en podcastmakers Michelle Salomons en Sylvana van den Braak over hun onderzoek naar de Nederlandse onderwijsmarkt. Ze treffen een markt zonder drempels, waarin iedereen die dat wil een lesmethode kan uitbrengen. Inhoudelijke eisen zijn er nauwelijks. Leerkrachten moeten zich door deze commerciële markt worstelen en beslissen welke materialen ze in hun klaslokaal willen gebruiken. De invloed van die commerciële markt bereikt ook het klaslokaal. Investico deed dit onderzoek samen met De Groene Amsterdammer, mede voor dagblad Trouw. De geannoteerde versie met uitgebreide onderzoeksverantwoording van Investico lees je hier. Abonneer je hier op de nieuwsbrief van Investico en ontvang als eerste onze onderzoeksverhalen in je mailbox. Wil jij de onderzoeken die in Speurwerk aan bod komen steunen, wil jij de onderzoeksjournalistiek van Investico verder helpen? Word dan vriend van Investico. Via deze link kan je een jaarlijkse bijdrage doen om ons te steunen, die is fiscaal aftrekbaar, ook met een eenmalige bijdrage zijn we heel erg blij. Vind jij Speurwerk leuk? Dan is De Groene Amsterdammer Podcast, met Kees van den Bosch, misschien ook iets voor jou. Luister hier! Presentatie & montage: Sylvana van den Braak & Michelle Salomons Muziek & eindmix: Pepijn Buitenhuis

In 2019 stond Nederland op zijn kop: er ging een streep door alle vergunningen van veehouders en bouwprojecten. Het Nederlandse stikstofbeleid was in strijd met Europese natuurbeschermingswetten. Deze stikstofcrisis is nog volop gaande, maar het volgende probleem dient zich alweer aan. In de jaren 80 en 90 kwam er veel vervuild water vanuit Frankrijk en België over de Nederlandse grens drijven. Onder druk van Nederland kwamen er daardoor strenge regels voor de kwaliteit van water in Europa. De deadline om al het water op orde te hebben: 2027. Maar wat blijkt? Bijna geen enkel stukje water in Nederland is schoon genoeg. Bijou van der Borst, Simon Dequeker, Emiel Woutersen onderzoeken giftige stoflozingen, bekijken vergunningen die zo verouderd zijn dat ze nog getypt werden op een typmachine en bezoeken Jelmer Buys, vertegenwoordiger van twee milieuverenigingen, die zelf de vervuiling in een Nederlandse rivier ging testen. Investico deed dit onderzoek samen met Het Financieele dagblad, mede voor dagblad Trouw en de Groene Amsterdammer. De geannoteerde versie met uitgebreide onderzoeksverantwoording van Investico lees je hier. Abonneer je hier op de nieuwsbrief van Investico en ontvang als eerste onze onderzoeksverhalen in je mailbox. Wil jij de onderzoeken die in Speurwerk aan bod komen steunen, wil jij de onderzoeksjournalistiek van Investico verder helpen? Word dan vriend van Investico. Via deze link kan je een jaarlijkse bijdrage doen om ons te steunen, die is fiscaal aftrekbaar, ook met een eenmalige bijdrage zijn we heel erg blij. Vind jij Speurwerk leuk? Dan is De Groene Amsterdammer Podcast, met Kees van den Bosch, misschien ook iets voor jou. Luister hier! Presentatie & montage: Sylvana van den Braak & Michelle Salomons Muziek & eindmix: Pepijn Buitenhuis

Frauderen met de uitwonende beurs van studiefinanciering: doen alsof je niet meer thuis woont, om meer geld van DUO te krijgen. Vroeger was dat heel makkelijk. Daarom kreeg DUO in 2012 een fraudesysteem. Controleurs legden sindsdien bijna vijfentwintigduizend huisbezoeken af, bijna tienduizend studenten moesten hun studiefinanciering terugbetalen en kregen een boete. Maar was dat allemaal terecht? Belia Heilbron, Anouk Kootstra en Bas Belleman vertellen in deze podcast over hoe het rammelende fraudesysteem van DUO onschuldige studenten als fraudeur bestempelt. De student die hier slachtoffer van is, heeft vaak een migratieachtergrond, ontdekte Investico. Ze spraken met 32 advocaten die studenten bijstonden, ruim 97% van hen had een migratieachtergrond. Investico deed dit onderzoek samen met NOS op drie en Het Hoger Onderwijs Persbureau. Ook is het hele verhaal te lezen in De Groene Amsterdammer en dagblad Trouw. De geannoteerde versie met uitgebreide onderzoeksverantwoording van Investico lees je hier. Abonneer je hier op de nieuwsbrief van Investico en ontvang als eerste onze onderzoeksverhalen in je mailbox. Wil jij de onderzoeken die in Speurwerk aan bod komen steunen, wil jij de onderzoeksjournalistiek van Investico verder helpen? Wordt dan vriend van Investico. Via deze link kan je een jaarlijkse bijdrage doen om ons te steunen, die is fiscaal aftrekbaar, ook met een eenmalige bijdrage zijn we heel erg blij. Presentatie & montage: Sylvana van den Braak & Michelle Salomons Muziek & eindmix: Pepijn Buitenhuis