Szczyt Europy

Krytyczna zależność od leków. Czy Europa jest gotowa na kryzys, skoro kluczowe dostawy płyną z Azji? Gdzie jest Polska? Na jednym z ostatnich miejsc w Unii pod względem suwerenności lekowej - jak wskazał niedawny raport INNOWO. A bez leków nie ma bezpieczeństwa. Gośćmi podcastu są Hubert Bukowski, współautor raportu i dyrektor ds. badań w Instytucie Innowacji i Odpowiedzialnego Rozwoju, oraz Krzysztof Kopeć, prezes Krajowych Producentów Leków.

Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny. To tutaj, z dala od fleszy i politycznych nagłówków, spotykają się trzy różne światy: pracodawcy, pracownicy i związkowcy. Każdy z własnym interesem, własnym językiem i własną wizją Europy. W tym odcinku rozmawiamy z przedstawicielami każdej ze stron, by sprawdzić, jak dialog społeczny wygląda od środka. Naszymi gośćmi są: Kinga Grafa, zastępczyni dyrektor generalnej ds. europejskich w Konfederacji Lewiatan; Karolina Dreszer-Smalec, prezeska Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych; Justyna Ochędzan, prezeska Wspólnoty Roboczej Związków Organizacji Społecznych WRZOS; oraz Mateusz Szymański, kierownik biura zagranicznego Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”.

Przegrana Viktora Orbána przetasowała europejską scenę polityczną, ale węgierskie głosowanie jest tylko jednym z całej serii wyborów, które zdecydują o przyszłości Unii. Na zmiany w Budapeszcie patrzymy z perspektywy Brukseli, z dystansem podchodząc do radości, której nie potrafią ukryć szefowie unijnych instytucji. Kogo zalała fala po przegranej Orbána, kto na niej popłynie i czy w ogóle można mówić o takim europejskim nurcie? Wraz z profesorem Markiem Migalskim zastanowimy się, czy zwycięstwo Petera Magyara może przekładać się na wybory w innych krajach i czy można mówić o efekcie domina. Porozmawiamy też o tym, jak zmieniało się podejście profesora Migalskiego do Parlamentu Europejskiego, w którym zasiadał jako europoseł kilkanaście lat temu i który nazywał „Parlamentem Antyeuropejskim”.

Czasem zapomniane, czasem niechciane - często kurzą się latami w składzikach unijnych instytucji, dumnie nazywanymi Jaskiniami Ali Baby. Prezenty wręczane szefom unijnych instytucji przez szejków, królów i prezydentów mają swoje pięć minut na dyplomatycznym szczycie, a potem przepadają gdzieś w czeluściach piwnic Rady i Komisji. Zaglądamy tam wraz z osobami protokołu dyplomatycznego - Ragnheidur Roubineau, oraz Ioaną Bobes. To one odpowiadają za wybór prezentów, pakowanie i transport. A nie zawsze łatwo jest przetransportować kamiennego słonia lub beczkę koniaku.

O rewolucji — a przynajmniej o rewolucji w myśleniu o ETS — mówi polski premier, wyraźnie zadowolony z przebiegu dyskusji na unijnym szczycie. To właśnie tam Komisja Europejska dostała zadanie dostosowania systemu handlu emisjami do obecnych, niespokojnych czasów. Ale żeby zrozumieć, na czym mają polegać te zmiany, trzeba najpierw odpowiedzieć na kilka podstawowych pytań: czym jest ETS, jak powstał, kto dziś na nim zarabia, kto najwięcej traci i gdzie w tym wszystkim znajduje się Polska. O tym rozmawiamy z brukselską korespondentką agencji Bloomberg, Ewą Krukowską.

Po raz pierwszy od siedmiu lat otworzyły się zapisy na unijny egzamin, który otwiera drogę do pracy w europejskich instytucjach. Na test - znany w Brukseli jako EPSO - może zapisać się każdy z dyplomem przynajmniej licencjata. Zainteresowanie jest ogromne, a miejsc niewiele, zdać może jedna osoba na 50. O tym jak wygląda egzamin i jak się do niego przygotować oraz jak ważne jest, by zapisało się jak najwięcej Polaków rozmawiamy z ekspertami ze Stałego Przedstawicielstwa Polski przy UE. Naszymi gośćmi są Monika Bondalska i Marcin Chęć.

Rozpoczynając cykl o Zapomnianych Instytucjach, zaglądamy do Europejskiego Komitetu Regionów. To tu kilkanaście razy w roku przyjeżdżają samorządowcy z całej Europy, próbując wpłynąć na unijne prawo i przypomnieć o swojej regionalnej perspektywie. Tutaj znajdziemy też prezydentów polskich miast i miasteczek, radnych i marszałków. To im oddajemy głos w tym odcinku, by oprowadzili nas po tym tajemniczym i mało znanym miejscu. O tym, na czym polega ich praca w Brukseli i czy ktoś liczy się z ich zdaniem, rozmawiamy z Aleksandrą Dulkiewicz, prezydent Gdańska, Piotrem Kuczerą, prezydentem Rybnika, Jarosławem Stawiarskim, marszałkiem województwa lubelskiego, Rafałem Trzaskowskim, prezydentem Warszawy i Hanną Zdanowską, prezydent Łodzi.

Dziś zaglądamy do Czechosłowacji. Tak, wiemy że taki kraj nie istnieje od 33 lat, ale współpraca między Pragą a Bratysławą układa się bardzo dobrze, a produkująca sprzęt wojskowy Czechoslovak Grup, została właśnie najdroższą firmą regionu. Wraz z Wojciechem Stobbą, korespondentem Polskiego Radia w Pradze, opowiemy jak radzi sobie Andrej Babisz po wyborach, a jak Robert Fico przed wyborami, bo jeden i drugi musi ostatnio zmagać się z politycznymi aferami.

To był tydzień którego mogło nie być. Po groźbach Donalda Trumpa Europa przeszła w tryb kryzysowy, zastanawiając się jak odpowiedzieć prezydentowi USA. Obserwowaliśmy te wydarzenia z bliska, w Brukseli, w Strasburgu oraz w Davos i razem z Maciejem Worochem, korespondentem Faktów TVN, zastanawiamy się co doprowadziło do nagłego zwrotu Donalda Trumpa, który wycofał się z zapowiedzi dodatkowych taryf i relacje transatlantyckie przetrwały ten szalony tydzień. Przynajmniej o jeden dzień dłużej.

Europejscy liderzy, szefowe rządów, komisarze i europosłowie - oto lista 15 Europejek i Europejczyków, których warto obserwować w 2026 roku. W najnowszym odcinku naszego podcastu zastanawiamy się kto będzie miał największy wpływ na wydarzenia tego roku, jakie tematy będą dominować, kto może dojść do władzy, a kto może ją stracić.

Wyjątkowy i eksperymentalny odcinek podcastu. Wchodzimy w miejsca, gdzie dziennikarze zwykle nie mają dostępu i pytamy o to, o co dziennikarze na szczycie nie mają czasu zapytać. Godzina po godzinie opisujemy kulisy Szczytu Unii Europejskiej. Jak wygląda sala posiedzeń, a jak pokój polskiej delegacji, dlaczego pierogi stały się nieoczekiwanym bohaterem rozmów. Opowiadamy też o sekretnej komunikacji premierów z delegacjami za pomocą… jednego przycisku. Rozmawiamy z ambasador Polski przy Unii Agnieszką Bartol, rzecznikiem rządu Adamem Szłapką, także z Magdaleną Buchowską z biura prasowego Rady oraz dziennikarkami – Magdaleną Cedro z PAP i Grażyną Wiatr z Radia Zet.

To dwa intensywne tygodnie dla europejskiej dyplomacji. Od zaprezentowania rosyjsko-amerykańskiego planu pokojowego dla Ukrainy, europejscy politycy robili co mogli, by zasiąść przy stole rozmów. W Szczycie Europy przedstawiamy dzień po dniu, co działo się za kulisami tych rozmów i kluczowych postaciach tych negocjacji, zarówno w unijnych instytucjach jak i w Kwaterze Głównej NATO. Europa, choć sfrustrowana, że pozostaje na marginesie rozmów, nie pozostaje bezczynna - opowiemy jak szuka pieniędzy dla Ukrainy oraz na własne zbrojenia w funduszu SAFE. Rozmawiamy o nim z prezesem Polskiej Grupy Zbrojeniowej Adamem Leszkiewiczem, pełnomocniczką rządu ds. funduszu Magdaleną Sobkowiak-Czarnecką, a także wiceministrem obrony Pawłem Zalewskim.

W tym odcinku przyglądamy się relacjom Unii Europejskiej z Afryką, które coraz mniej przypominają klasyczną pomoc rozwojową. Europa zmienia ton, Afryka zmienia tempo, a na stole leżą miliardy euro, surowce, zielona energia i nowe szanse. W Afryce rozpychają się jednak między innymi Chiny a Rosja szerzy dezinformację. O tym wszystkich rozmawiamy z dyrektorem generalnym w Komisji Europejskiej Maciejem Popowskim oraz ambasadorem Krzysztofem Olendzkim. W tym odcinku mówimy też o zmianie na stanowisku sekretarza generalnego konserwatystów w Europarlamencie.