U Polaków za Olzą | Radio Katowice

Troje uczniów Polskiego Gimnazjum im. Juliusza Słowackiego w Czeskim Cieszynie reprezentuje swoją szkołę podczas Młodzieżowych Oblad Organizacji Narodów Zjednoczonych – International Model United Nations – w Nowym Jorku. To prestiżowe spotkanie młodych ludzi z całego świata, którzy wcielają się w role dyplomatów i debatują nad najważniejszymi problemami współczesności. Połączymy się z jednym z uczestników – Mateo Ruckim – i zapytamy, jak wygląda taka symulacja obrad ONZ od kulis. Odwiedzimy też Polską Szkołę Podstawową w Lutyni Dolnej. Z dyrektor Sabiną Suchanek porozmawiamy o egzaminach dziewiątoklasisty, programie promującym aktywność fizyczną wśród uczniów oraz o wprowadzonym zakazie używania telefonów komórkowych w szkole.

W audycji:- kurs narciarski dla uczniów Polskiej Szkoły Podstawowej w Czeskim Cieszynie zorganizowany na Złotym Groniu w Istebnej,- zapowiedź 51. Zjazdu Gwiaździstego, najważniejszej zimowej imprezy sportowej dla uczniów polskich szkół na Zaolziu,- spotkanie z zaolziańską noblistką, czyli Justyną Szewczyk, uczennicą Polskiej Szkoły Podstawowej im. S. Hadyny w Bystrzycy. Zaolziański Nobel organizowany przez Fundację Volens i Kongres Polaków w Rep. Czeskiej to wyjątkowy projekt literacki, którego celem jest promocja języka i kultury polskiej wśród młodzieży z Zaolzia.

Gościem audycji jest Ewa Szczerbowa znana jako Jewka Trzyńczanka. Rozmawiamy o jej książce "Pokryncóne chodniczki", zbiorze opowiadań pisanych gwarą, osadzonych w realiach Zaolzia i Trzyńca. Autorka opowiada o codziennym życiu, pamięci i tożsamości regionu, widzianych z perspektywy zwykłych ludzi.

Ponownie sięgamy do „Archiwum Z" – niezwykłej opowieści o rodzinnych pamiątkach Polaków z Zaolzia. Tym razem zaglądamy do Lutyni, do domu Anny Macury, która zgromadziła imponującą kolekcję dokumentów, zdjęć i wspomnień przekazywanych w jej rodzinie z pokolenia na pokolenie. Wśród rodzinnych skarbów są m.in. listy i pocztówki z początku XX wieku, w tym jedna szczególna – wysłana z Lussinpiccolo, dzisiejszego Mali Lošinja w Chorwacji. To właśnie tam, w słynnym adriatyckim sanatorium, w 1913 roku leczyła się jej krewna Anna Pawlas.

Tym razem w audycji „U Polaków za Olzą” zajrzymy do książek, ale nie zabraknie także akcentów muzycznych. W poniedziałek 20.10.2025 w Czeskocieszyńskiej Księgarni u Wirthów odbyło się spotkanie z Katarzyną Jackowską-Enemuo i Mateuszem Szemrajem – autorami książki „Między Ziemią a Niebem”. To drugie wydarzenie z cyklu spotkań z polskimi pisarzami, któremu patronuje Radio Katowice. Projekt organizowany jest we współpracy z Fundacją „Laja” i Instytutem Rozwoju Języka Polskiego.To jednak nie jedyne czytelnicze wydarzenie. W minionym tygodniu Szymon Brandys wziął udział w biesiadzie literackiej w Ośrodku Kultury Strzelnica w Czeskim Cieszynie. To coroczna wielka akcja czytelnicza na Zaolziu, organizowana przez Stowarzyszenie Przyjaciół Polskiej książki w Republice Czeskiej oraz miejscowe biblioteki.