Betrouwbare Bronnen

Het kleine eiland Cyprus was in de eerste helft van 2026 voorzitter van de Europese Unie. Het grote eiland Ierland in de tweede helft. De Ieren krijgen het zwaar, de agenda van grote uitdagingen voor Europa is overvol. Jaap Jansen en PG Kroeger bespreken de agenda en kijken naar de rijke historie en cultuur. *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje en wij zoeken contact. *** De Ieren hebben het werkschema voor het komend half jaar stevig in de grondverf gezet. Kernprioriteit noemen zij de concrete uitwerking van het recente pakket van maatregelen - One Europe, One Market - om het rapport-Draghi en de voltooiing van de Europese interne markt uit te voeren. Heel belangrijk voor Nederland wat betreft de investeringen in R&D en innovatie, in groene chemie en voor de door het kabinet zeer gewenste vervolmaking van de Europese Kapitaalmarktunie. Opvallend is hoe – niet NAVO-lidstaat - Ierland de Europese defensie en de bijbehorende geopolitieke aanpak voluit steunt. Nadruk leggen ze op hybride dreigingen en de bedreiging van maritieme en kritische infrastructuren. Dit doen ze ook op het concreet maken van 'Europese waarden'. Inzet voor samenwerking met het Mondiale Zuiden moet de EU profileren tegenover China en Amerika. Nadrukkelijk is ook de inzet voor online bescherming en bestrijding van disinformatie en commerciële exploitatie van zwakkeren. Ierse Eurocommissaris Michael McGrath benut dit voorzitterschap voor zijn rechtsstatelijke portefeuille, het ‘Europees schild voor de democratie' initiatief, ook tegen machtige in Ierland gevestigde techbro's. Zwaarste klus, erkennen de Ieren zelf als eersten, zal de afronding zijn van het politiek touwtrekken rond het Meerjarig Financeel Kader, de EU-begroting voor 2028-2034. Een onhandige poging op de valreep door Cyprus zette de zaak op scherp. Zelfs Rob Jetten werd gedwongen zich als strenge frugal op te stellen. Achter de schermen wordt gewerkt aan een compromisdoorbraak. PG stipt aan hoe juist Nederland daarbij een wezenlijke rol kan spelen. In de Europese historie heeft Ierland een heel eigen, tragische plaats. Eeuwenlang werd het land koloniaal onderworpen en uitgeperst door een machtige Engelse elite, zoals John Lennon & Yoko Ono bezongen in The Luck of the Irish. Het leek op het rurale Rusland van die tijden. Eind 18e eeuw leidden de agrarische en de industriële revolutie tot hongersnood, burgeroorlog en een massale exodus naar onder meer Amerika. De bittere erfenis van 'the Troubles' werkt politiek ook nu nog door, zoals merkbaar bij de reacties op Brexit. Maar Ierland kent ook een grootse culturele erfenis. Die stamt uit de eeuwen van de vroegmiddeleeuwse Keltische beschaving. Haar magische, epische gedichten en verhalen drukten een meeslepend stempel op de legendes in het Europa van de riddercultuur. Het beroemdste liefdesepos werd de belangrijkste opera van de 19e eeuw, Tristan en Isolde. *** Verder kijken Persconferentie Iers voorzitterschap *** Verder luisteren 596 – Obstakels op weg naar een echt groene chemie 595 – Voedselzekerheid in een wankele wereld 585 - 'Nostalgie is geen strategie': Canada breekt met Amerika en kiest voor de EU 575 - Nederland staat niet langer op het menu, maar zit aan tafel 574 – Hormuz: eeuwenoud brandpunt van de wereld 571 - Het kabinet-Jetten in een geopolitieke orkaan 567 - De geschiedenis beukt op Europa's deur. Caroline de Gruyter over zondagskinderen in een ruige wereld 553 - Cyprus EU-voorzitter, juist nu Europa er alleen voor staat 528 - ‘Europa, ontwaak!’ Manfred Weber en de eenzaamheid van Europa 497 – De krankzinnige tarievenoorlog van Donald Trump  484 - Hoe Trump chaos veroorzaakt en de Europeanen in elkaars armen drijft 446 - Doe wat Draghi zegt of Europa wacht een langzame doodsstrijd 427 - Europa wordt een grootmacht en daar moeten we het over hebben *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:22:17 – Deel 2 00:42:26 – Deel 3 01:09:52 – EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) heeft het kabinet een stevige opdracht meegegeven. Zorg voor een langetermijnstrategie voor voedselzekerheid. Nederland moet hier zelfs het voortouw nemen omdat het op dit terrein wereldwijd economisch en logistiek tot de toonaangevende landen behoort. Het briefadvies ‘Voedselzekerheid in een wankele wereld: een agenda voor Nederland’ schetst zo’n agenda. Niet alleen voor bewindslieden die zich met landbouw, handelsrelaties en ontwikkelingssamenwerking bezig houden, maar ook voor bedrijven, organisaties en kenniscentra die vanuit ons land wereldwijd vaak een prominente rol spelen. En het is ook een vraagstuk van economische veiligheid en weerbaarheid. Jaap Jansen en PG Kroeger praten hierover met de schrijver van het advies, Jorrit Oppewal (AIV), en Daan Wensing, ceo van Initiatief Duurzame Handel, waarin bedrijven en organisaties die bezig zijn met agrogrondstoffen en voedselketens hun krachten bundelen. *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje  en wij zoeken contact. *** Jorrit Oppewal benadrukt dat voedsel en de grondstoffen daarvoor geopolitieke factoren zijn geworden. Daarom moet Nederland strategische samenwerkingsrelaties ontwikkelen. En dit houdt veel meer in dan 'klantrelaties' bij agrarische producten. Namelijk kennisdeling, netwerkopbouw, intensivering van contacten – ook diplomatiek - en nadrukkelijke wederkerigheid. Een langdurig perspectief van samenwerking met landen en regio’s in het Mondiale Zuiden (Afrika, Azië en Latijns-Amerika). De Verenigde Naties willen honger uitbannen, maar het aantal mensen met honger is de afgelopen jaren juist toegenomen. Daan Wensing schetst hoe de IDH-partners vanaf de Covid-pandemie in hun handelsketens tal van disrupties ondergingen. "Tot nu toe ging het nét niet mis.” Alle betrokkenen beseffen dat de afhankelijkheden groot, complex en riskant zijn. Ook bij agrogrondstoffen. De Iran-oorlog met de blokkade van de Straat van Hormuz bleek meteen de grondstoffenketen rond kunstmest lam te leggen. “Rampzalig voor Afrika en Azië en dus meteen ook voor ons." Ook voor grondstoffen als soja en palmolie, die voor allerlei producten nodig zijn, geldt die kwetsbaarheid. En het gaat om veel meer dan alleen de bekende producten uit de supermarkt. Omdat de VS en China hun eigen gang gaan en de multilaterale organisaties in het slop zitten, moet Nederland coalities sluiten met andere ‘middenmachten’. IDH bouwt aan het soort strategische partnerschappen waar de AIV over schrijft. "Zuid-Afrika is – via ons land - voor tropische groenten en fruit een groot leverancier aan Europa. Wij hebben daar een coalitie gevormd met bedrijven die met de kennis en netwerken bij ons grote stappen kunnen zetten. Daarmee zetten wij ook een soort 'soft power' in, waarmee intensieve relaties verder verdiept worden." De klassieke werkwijze van de ‘polder' krijgt in zulke samenwerkingspatronen een eigen, nieuwe variant. De term daarvoor is 'the Dutch Diamond'. "Belangrijk is dat we zo daarin samenwerken, dat het niet de indruk wekt, dat wij heel arrogant wel even komen vertellen hoe het moet", zegt Jorrit Oppewal. In het eigen actieplan van IDH, 'Agrohandel, zeker, veerkrachtig en duurzaam’ komt de alertheid ook naar voren. Daan Wensing: "We moeten beseffen dat we in een andere wereldorde leven waarin we met het Mondiale Zuiden gelijkwaardige partnerschappen vormen. Voor die partners is toegang tot de Europese Unie essentieel. Vaak voelen zij nog: "Wij staan achter in de rij.” Geopolitiek beschouwen zij de EU als net zo'n 'supermacht' als China of Amerika. Voor voedselzekerheid is Nederland voor hen vaak het gezicht van de EU. Ook dat gegeven maakt het voor de Nederlandse economie, bedrijven en kennisorganisaties cruciaal, het beleid Europees af te stemmen en hoog op de agenda te zetten. Grote langetermijn EU-programma's voor investeringen en connecties, zoals de Global Gateway – het Europese antwoord op het Chinese Belt & Road Initiative - krijgen in ons land opmerkelijk weinig aandacht. Voor de ketens en partnerschappen op dit terrein vormen ze een grote kans, mits we dat wereldwijd samen aanpakken. In de tweede helft van 2029 is Nederland EU-voorzitter. IDH pleit ervoor dat het nu vast begint met de voorbereiding van een speciale topconferentie over voedselzekerheid van de EU met die strategische partners. De Tweede Kamer ziet veel in het idee: deze week bleek brede steun voor een motie erover. Wensing: "We kunnen daar zoveel uitstekende vormen van samenwerking agenderen, met India, met Nigeria - en hopelijk ook met nieuwe partners erbij – zodat we als Europa met hen de strategische samenwerkingsverbanden fors versterken.” *** Verder lezen   *** Verder luisteren 593 - Oud-Eurocommissaris Franz Fischler blikt terug en kijkt vooruit 585 - 'Nostalgie is geen strategie': Canada breekt met Amerika en kiest voor de EU 575 - Nederland staat niet langer op het menu, maar zit aan tafel 574 – Hormuz: eeuwenoud brandpunt van de wereld 537 – De kracht van de vijf Nederlandse zeehavens 458 - De gedroomde nieuwe wereldorde van Poetin en Xi 446 - Doe wat Draghi zegt of Europa wacht een langzame doodsstrijd 431 - Handelsland Nederland staat op het spel 427 - Europa wordt een grootmacht en daar moeten we het over hebben 409 - Nederland wereldwijd handelspartner, ook van communistisch Vietnam *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:28:24 – Deel 2 00:54:14 – Deel 3 01:14:43 – EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.