Borstvoeding voorbij de protocollen - podcast voor zorgprofessionals

Na elk congres, elke lezing en elk nieuw onderzoek over moedermelk blijf ik me verbazen. Sterker nog: soms snap ik het juist steeds minder.Want hoe meer we ontdekken over de unieke eigenschappen van moedermelk, hoe moeilijker ik het vind te begrijpen dat de gezondheidseffecten van borstvoeding zo vaak als beperkt, onzeker of discutabel worden neergezet.In deze aflevering neem ik je mee in die verwondering. We hebben het over HAMLET-eiwitten die tumorcellen kunnen vernietigen zonder gezonde cellen aan te tasten, over het microbioom van baby's, over bacteriestammen die dreigen uit te sterven en over nieuwe inzichten rondom de thymus. Allemaal ontwikkelingen die mij doen afvragen: hoe kan het dat dit geen betekenis zou hebben voor onze gezondheid op de korte en lange termijn?Ook sta ik stil bij de manier waarop wetenschappelijke bevindingen soms worden genuanceerd, gerelativeerd of ter discussie gesteld. Wanneer is kritische wetenschap gezond? En wanneer wordt twijfel een manier om verandering uit te stellen?Deze aflevering is geen pleidooi voor schuldgevoel. Juist niet. Wel een uitnodiging om nieuwsgierig te blijven naar wat we nog niet weten, naar wat we misschien onderschatten en naar de bijzondere eigenschappen van menselijke melk.📚 Meer theorie vind je in mijn online boek Borstvoeding voorbij de protocollen, kijk op https://myrteibclc.nl/Bronnen en achtergrondinformatieOver de carbon footprint-discussie en de rol van de olie-industrie:https://www.theguardian.com/commentisfree/2021/aug/23/big-oil-coined-carbon-footprints-to-blame-us-for-their-greed-keep-them-on-the-hookOver HAMLET (Human Alpha-lactalbumin Made Lethal to Tumor cells):Svensson M, Düringer C, Hallgren O, Mossberg AK, Håkansson A, Linse S, Svanborg C. Hamlet – a complex from human milk that induces apoptosis in tumor cells but spares healthy cells. Advances in Experimental Medicine and Biology. 2002;503:125-132.DOI: 10.1007/978-1-4615-0559-4_14PMID: 12026011Over de thymus en gezondheid op latere leeftijd:Bernatz S, Prudente V, Pai S et al. Thymic health consequences in adults. Nature. 2026;652:986–994.https://doi.org/10.1038/s41586-026-10242-yConcept, format en inhoud: Myrte van Lonkhuijsen IBCLCPodcastmanagement: Bianca Nooij

Een soepele, zachte, 'lege' borst geeft misschien weinig vertrouwen als moeders al 3 of 4 maanden heel aanwezige volle borsten gewend zijn rond een voedingsmoment. Maar het zegt niets over of er voldoende melk is voor de baby. Met zo'n 15 tot 20 melkklierlobben pér borst wordt er voldoende melk aangemaakt op het moment dat er vraag naar is. Toch lijken we te weinig vertrouwen te hebben in het vrouwenlichaam, misschien door gebrek aan kennis, of inzichten. Want in deze periode begint ook de baby zich anders te gedragen rond de voeding. In deze aflevering hoor je meer over wat er nu gebeurt met borsten en baby's rond 3, 4 maanden en geef ik je een vergelijking met een ander lichamelijk proces dat op eenzelfde soort manier werkt, dat we allemaal kennen en waar we wel op vertrouwen. 📚 Meer theorie vind je in mijn online boek Borstvoeding voorbij de protocollen, kijk op boek.myrteibclc.nl---Concept, format en inhoud: Myrte van Lonkhuijsen IBCLC

Ariana begon na drie dagen met een combinatie van aanleggen, bijvoeden en kolven: triple feeding noemen we dat. Ondanks de inspanningen kwam de melkproductie niet op gang zoals gehoopt, en triple feeding houd je niet lang vol. Dit leidde tot spanning en stress voor Ariana.Naast dat sommige vrouwen wél heel goed melk laten stromen voor een baby en niet voor een apparaat, is de belangrijkste boodschap hier dat de mentale en fysieke ontspanning bij kolven cruciaal is. Door de juiste technieken en schema's toe te passen, zoals 'powerkolven' of clusteren, kan de productie worden verhoogd. Boots bijvoorbeeld de natuurlijke, ietwat Spaanse, eetpatronen van een baby na en vooral niet te vergeten: chocola en pauzes zijn essentieel.📚 Meer theorie vind je in mijn online boek Borstvoeding voorbij de protocollen, kijk op boek.myrteibclc.nlHet verhaal van Ariana en Bram is casus 1.---Concept, format en inhoud: Myrte van Lonkhuijsen IBCLCPodcastmanagement: IJlien Havenaar

'Wat vind jij van het voeden van een oudere baby?' Mare werkt bij een consultatiebureau en haar vraag bleek de opening tot een mooi gesprek over haar eigen ongemak als zorgprofessional rond langer voeden. Maar wat is 'langer' voeden eigenlijk? Wat is dan normaal, of excessief? En hoe zijn we er van nature op ingericht, ten opzichte van de hedendaagse sociale norm.Ik geef je praktische tips over de begeleiding van ouders die een oudere baby voeden (6 maanden of langer) en hoe je kunt omgaan met peuters met een eigen willetje, die mama's shirt dan zelf wel omhoog trekken. Grenzen stellen, als dat nodig is, kan uitdagend zijn. 📚 Meer theorie vind je in mijn online boek Borstvoeding voorbij de protocollen, kijk op boek.myrteibclc.nl---Concept, format en inhoud: Myrte van Lonkhuijsen IBCLCPodcastmanagement: IJlien Havenaar

Iets nieuws: ik start met af en toe een mini-feed.Mini-feeds zijn korte afleveringen tussendoor over dingen die me opvallen en die ik graag met je wil delen. Deze keer: Het lijkt erop dat vrouwen geen informatie krijgen over het beschermende effect van borstvoeding geven voor hun eigen gezondheid uit angst om ze onder druk te zetten. Kennelijk wordt borstvoeding gezien als zo belastend dat de gezondheidswinst daarbij in het niet zou vallen?

Is het wel genoeg? Een vraag die bij bijna elk consult terugkomt. Wat betekent ‘genoeg’ eigenlijk? Genoeg om te groeien, te troosten, te genieten, of om gewoon samen te zijn?Jij en ik hebben ook weleens dagen waarin zo vol van plezier of liefde zijn, dat er maar weinig eten bij past. En op andere dagen wil je jezelf helemaal volstoppen met voedsel. Wat is genoeg voor een baby? Er komt binnenkort een apparaat op de markt waarmee moeders kunnen meten hoeveel hun baby uit de borst gedronken heeft. Maar wie bepaalt dan wat genoeg is? En kan het zijn dat ook baby's weleens een flink ontbijt nemen en een lichte lunch?Luister mee en laat je inspireren om verder te denken dan normen en protocollen. Borstvoeding is immers meer dan alleen een kwestie van cc's.📚 Meer theorie vind je in mijn online boek Borstvoeding voorbij de protocollen, kijk op boek.myrteibclc.nl---Concept, format en inhoud: Myrte van Lonkhuijsen IBCLCPodcastmanagement: IJlien Havenaar

Ik spreek met enige regelmaat zorgprofessionals die, vaak met de beste intenties, aannemen dat borstvoeding te zwaar is voor moeders met psychische kwetsbaarheid, zoals een angststoornis. Zo ook de huisarts in het praktijkvoorbeeld in deze aflevering. Maar is dat beeld wel terecht?Welke rol kunnen hormonen als oxytocine en prolactine spelen in ontspanning, binding en het reguleren van angst? Voeden kan juist zorgen voor rustmomenten, die vergelijkbaar zijn met mindfulness.Want met de juiste begeleiding kan borstvoeding niet alleen de gezondheid bevorderen, maar ook het zelfvertrouwen en het herstel van moeders ondersteunen.📚 Meer theorie vind je in mijn online boek Borstvoeding voorbij de protocollen, kijk op boek.myrteibclc.nl---Concept, format en inhoud: Myrte van Lonkhuijsen IBCLCPodcastmanagement: Noisy Media

Onderzoek wijst uit... dat je met 3 voedingen per dag je productie niet op peil houdt. Dat het na het verdwijnen van de zuigreflex ook alle hoop op voeden aan de borst verdwijnt. En dat moeder met bijvoorbeeld hypoplastisch borstweefsel, waarschijnlijk nooit voldoende kunnen voeden om hun kindje goed te laten groeien.En toch...En toch, kom ik regelmatig verhalen tegen waarbij dat wél gebeurt. In deze aflevering 3 verhalen over de ervaringen van moeders en baby's die de wetenschappelijke verwachtingen tartten. Zou het kunnen dat vertrouwen, plezier en liefde factoren zijn die we niet kunnen meten, maar die een enorm effect kunnen hebben?📚 Meer theorie vind je in mijn online boek Borstvoeding voorbij de protocollen, kijk op boek.myrteibclc.nl---Concept, format en inhoud: Myrte van Lonkhuijsen IBCLCPodcastmanagement: Noisy Media

Op de NICU (Neonatale Intensive Care Unit) is bijna niets zoals thuis, waar je na een (relatief) goede bevalling terechtkomt. De omstandigheden vragen om veel aanpassing, zowel voor ouders als voor zorgverleners.Margriet de Winkel-Reijneker, lactatiekundige in het Geboortecentrum van het WKZ (Wilhelmina Kinderziekenhuis) in Utrecht, neemt ons mee in haar bijzondere werk op deze unieke plek. Ze deelt inspirerende momenten waarin alles op z’n plek lijkt te vallen en er écht iets goed gaat.We bespreken hoe belangrijk borstvoeding kan zijn, juist voor moeders van premature of ernstig zieke baby’s. Margriet vertelt waarom handkolven en het gebruik van de juiste kolfschilden essentieel zijn, en hoe onmisbaar de rol van partners is in het kolfproces.Daarnaast hebben we het over de borstvoedingscirkel, waarin de verschillende fases worden beschreven die een prematuur kindje doorloopt. Hier zie je een voorbeeld van die cirkel: https://boek.myrteibclc.nl/wp-content/uploads/2025/01/BV-cirkel.png Met hartelijk dank aan Margriet de Winkel-Reijneker, Neonatologie Verpleegkundige en Lactatiekundige binnen het Geboortecentrum van het WKZ Utrecht.📚 Meer theorie vind je in mijn online boek Borstvoeding voorbij de protocollen, kijk op boek.myrteibclc.nl---Concept, format en inhoud: Myrte van Lonkhuijsen IBCLCPodcastmanagement: Noisy Media

Slapen is voor een moeder van een pasgeborene cruciaal, en er gaan vele adviezen de ronde die ervoor zorgen dat moeders de nacht door kunnen slapen. Uitrusten is inderdaad belangrijk, maar een aantal van die adviezen werkt voor zowel moeder als baby averechts. Vooral in de eerste week, als baby nog zo moet wennen aan het leven buiten. En dan zijn er de beruchte tweede nacht en derde dag, waar veel ouders onbekend mee zijn.We bespreken doorslapen van de moeder aan de hand van een casus van Steffie, waarover zij aan het einde van de aflevering nog een update toevoegt. Blijf dus vooral luisteren na de afkondiging.📚 Meer theorie vind je in mijn online boek Borstvoeding voorbij de protocollen, kijk op boek.myrteibclc.nl---Concept, format en inhoud: Myrte van Lonkhuijsen IBCLCPodcastmanagement: Noisy Media

In deze aflevering bespreek ik de complexe uitdagingen van reflux bij baby's en de beperkingen van standaardprotocollen. Ik deel de casussen van Samuel, een prematuur en licht dysmatuur geboren baby, en Sannae die ging spugen terwijl de borstvoeding nét lekker liep. De pijn bij moeder was eindelijk weg, maar nu kregen ze te maken met een nieuw probleem: de reflux.Spugen is bij baby's door hun snelle groei en kleine maaginhoud veelvoorkomend, maar als baby en ouders daar ongelukkig van worden, is een aanpassing vaak wel nodig. Het helpt om daarbij te kijken naar de oorzaak van het spugen. Is het misschien te veel voeding, te zwaar of te snel? Of is het gastro-oesophogale refluxziekte?Ik geef inzichten in effectief voedingsmanagement, zoals kleinere, frequentere voedingen, aangepaste voedingshoudingen en coaching, om refluxklachten te verminderen en van een ongelukkige baby dan in elk geval wel een blije spuger te maken.📚 Meer theorie vind je in mijn online boek Borstvoeding voorbij de protocollen, kijk op boek.myrteibclc.nl.---Concept, format en inhoud: Myrte van Lonkhuijsen IBCLCPodcastmanagement: Noisy Media

Dat had nét even anders gekund, en het borstvoeden voor moeder en baby een heel stuk fijner en relaxter gemaakt.In deze aflevering spreek ik met collega Inge de Vries. We bespreken een casus met van die momenten waarop je als lactatiekundige denkt: oeh, als daar nu net even wat anders was gezegd, dan had het probleem waarvoor ik hier ben niet bestaan. Er overigens volledig vanuit gaande dat elke zorgprofessional de beste zorg wil leveren, en alles dus uit goede bedoelingen gedaan en gezegd wordt. Toch willen we deze momenten graag bespreekbaar maken, om ouders en baby's en nog betere start samen te geven als het gaat om borstvoeding. Het zijn, zoals je in deze aflevering hoort, soms subtiele wijzigingen: de manier waarop je iets brengt (want wat doet het woord 'honger' in combinatie met 'je baby' met een nieuwbakken moeder?) en goed gebruik van de groeicurve voor borstgevoede baby's van het TNO. Die vind je trouwens hier: https://www.tno.nl/media/8614/gewichtsverlies010dagen2.pdf📚 Meer theorie vind je in mijn online boek Borstvoeding voorbij de protocollen, kijk op boek.myrteibclc.nl.---Concept, format en inhoud: Myrte van Lonkhuijsen IBCLCPodcastmanagement: Noisy Media

De erfenis van 200 jaar slecht borstvoedingsmanagement is dat borstvoeding veelal als zwaar, moeilijk en een belasting voor moeder, baby en de zorg wordt ingeschat.Maar kijk eens naar de literatuur en de kunst van vóór 1850. Borstvoeding wordt daarin geassocieerd met overvloed en goddelijkheid. Pas toen ons leven, in de moderne tijd met stoomtreinen en fabrieken, op allerlei schema's moest gaan lopen, werd ook borstvoeding als mechanisch benaderd en moesten baby's vooral opgevoed worden tot nuttige leden van de maatschappij.In deze aflevering lees ik onder andere voor uit een boekje uit 1946 dat borstvoeding aanraadt en omarmt, maar vervolgens met adviezen komt waardoor het gegarandeerd mislukt. En ik maak een metafoor met een ontspruitend tomatenplantje, dat ik zelf deze week probeerde uit te laten groeien (spoiler: dat mislukte).Niet alleen ouders, maar ook wij als zorgprofessionals mogen het vertrouwen in een vrouwenlichaam en dit natuurlijke proces terugkrijgen. Ook als het in de eerste paar -toch al zware- weken met een baby investeren is. Dat is lastig, na 5 generaties afbreuk, maar niet onmogelijk. 📚 Meer theorie vind je in mijn online boek Borstvoeding voorbij de protocollen, kijk op boek.myrteibclc.nl---Concept, format en inhoud: Myrte van Lonkhuijsen IBCLCPodcastmanagement: Noisy Media