Bureau Buitenland

Terwijl de ogen gericht zijn op Frankrijk, is dat niet de enige plek waar mensen de afgelopen maanden de straat op zijn gegaan. Van Spanje en Italië tot Albanië: Europeanen zijn boos over het onderwijs, het gebrek aan woningen en kansen op de arbeidsmarkt in hun landen. In deze uitzending bespreken we de golf van protesten met hoogleraar politieke wetenschappen Catherine de Vries: wat hebben de demonstraties met elkaar gemeen? Met historicus en Frankrijkkenner Niek Pas bespreken we het laatste nieuws over de geweldsescalatie. En we staan uitgebreid stil bij de heviger wordende protesten in Albanië met schrijver en journalist Pieter van Os. Presentatie: Sophie Derkzen

In aanloop naar de Amerikaanse midterms zijn alle ogen gericht op Texas. Volgens velen is die staat het symbool voor de landelijke strijd in de VS. Daar neemt Trumps favoriet Ken Paxton het op tegen de jonge Democraat James Talarico. Weten de Democraten de Lone Star State na bijna dertig jaar voor zich te winnen? Daarover journalist Jan Postma, die net terug is uit Texas. (12:20) West Bank: leven onder bezetting Wat betekent het om te leven onder een bezetting? In haar nieuwe boek Van de Zee en de Rivier vertelt journalist Eva Ludemann hoe geweld, onderdrukking en ontmenselijking het dagelijks leven van Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever bepalen. Ze bracht er ruim zeven maanden door en zag dat sinds 7 oktober 2023 ook daar het leven ingrijpend is veranderd. Eva Ludemann is bij ons in de studio en vertelt over haar ontmoetingen en ervaringen op de West Bank. Presentatie: Laila Frank

Volgens president Trump is er een bestand tussen Oekraïne en Rusland, om elkaars energiesectoren niet langer aan te vallen. Trump heeft hier zelf belang bij, want volgens hem zijn de dieselprijzen enorm gestegen - niet omdat de VS zelf Iran aanvielen - maar omdat Oekraïne de Russische olieraffinaderijen bestookt. Hoe pakt dit bestand uit op de grond? Daarover Oekraïne verslaggever Michiel Driebergen, die ook een reportage maakte. (13:30) Gaat Max Verstappen in Rwanda racen? Rwanda haalt de Formule 1 binnen, en daarmee komen coureurs als Max Verstappen straks door de groene heuvels van Oost-Afrika gescheurd. Het kleine land verzamelt het ene sportevenement na het andere en presenteert zich als modern en efficiënt, maar achter die façade schuilt een omstreden regime. Waarom gaat de sportwereld daarin mee, en wat levert het Rwanda op? Daarover MO-Magazine journalist en Afrika-kenner Elien Spillebeen. Presentatie: Laila Frank

De Houthi’s hebben afgelopen weekend meerdere aanvallen uitgevoerd op vliegvelden in Saoedi-Arabië, met zeker twaalf doden en honderden gewonden tot gevolg. De Saoedi’s reageerden al snel door Jemen te bombarderen en dreigen met een krachtig antwoord. Wat willen de Houthi’s nu met deze aanvallen bereiken? En hoe kwetsbaar blijkt Saoedi-Arabië, dat zich lange tijd profileerde als een veilige haven in een onrustige regio? Daarover arabist Leo Kwarten. (11:53) Kantelpunt voor de Amazone Het lijkt erop dat de tweede ronde van de presidentsverkiezingen in Brazilië winst oplevert voor Flavio Bolsonaro. En dat lijkt slecht nieuws voor het Amazone-regenwoud, dat nog altijd zucht onder illegale ontbossing, mijnbouw en klimaatverandering. Onder zittend president Lula wordt geprobeerd het gebied en z’n inheemse gemeenschappen te beschermen, maar wat betekent een Braziliaanse ruk naar rechts voor een toch al kwetsbare Amazone? Daarover geograaf en criminoloog Tim Boekhout van Solinge die zelf regelmatig in het gebied werkt om ontbossing te voorkomen. Presentatie: Nadia Moussaid

In Miami praten de Amerikaanse gezanten Witkoff en Kushner vandaag met Oekraïense onderhandelaars en Europese veiligheidsadviseurs over ‘nieuwe ideeën’ om zo de slepende oorlog te doorbreken. Washington wil een doorbraak vóór de tussentijdse verkiezingen en Oekraïne heeft hier baat bij voordat de strenge winter het land in zijn greep krijgt. Maar wil Moskou wel? Daarover Ruslandkenner Hubert Smeets en journalist van de VRT Jens Franssen. (10:04) Het leven in Iran onder dreiging De Amerikaanse President Trump is niet van plan om Iran aan te vallen vóór de verkiezingen volgende maand. Dat schrijft hij op Truth social. Eerder meldde Amerikaanse media juist dat het leger zich wel degelijk paraat maakt voor grootschalige aanvallen op Iran op korte termijn. Wat betekent die onzekerheid voor de mensen in Iran? En hoe ziet hun leven eruit op dit moment? Te gast zijn de Iraanse Nederlanders Matin Abassi en Katayoun Arian. Presentatie: Laila Frank

Wat is na drie jaar de impact van 7 oktober, en alles wat daarop volgde, op de Israëlische samenleving. Hoe heeft deze terroristische aanval de samenleving veranderd en in hoeverre wordt Netanyahu hier nog op afgerekend bij de komende verkiezingen? Maar 7 oktober en de daaropvolgende genocide in Gaza hebben ook ingrijpende gevolgen voor de Palestijnse samenleving. Hoe werken die drie jaar later door? Hierover vanuit Israël religiewetenschapper en Israël-kenner Martine van den Berg, die ook onderzoek doet naar traumaverwerking, en de Palestijns-Nederlandse politicoloog Radi Suudi. Presentatie: Nadia Moussaid.

Erdogan noemt Netanyahu een 'terrorist' en Netanyahu Erdogan een 'tiran'. Ook bij de VN maakten ze elkaar onlangs voor rotte vis uit. Maar blijft het bij een woordenstrijd tussen Israël en Turkije? In Syrië maar ook in de Hoorn van van Afrika komen ze gevaarlijk dicht in elkaars vaarwater. Met Midden-Oosten-kenner Fernande van Tets en geopolitiek kaartenmaker Thomas van Linge. Presentatie: Sophie Derkzen

De Indiase Cockroach Janta Party’, ook wel bekend als de Kakkerlakken-beweging, gaat vandaag opnieuw de straat op. De invloedrijke Gen Z-beweging dwong afgelopen zomer de minister van Onderwijs tot aftreden. Nu eisen ze het vertrek van de hoogste verkiezingsbaas in het land. En dat zet de regering van premier Modi in het nauw. Daarover Aletta André, oud-correspondent India. (10:07) Politieke revanche Bolsonaro in Brazilië? Komende zondag zijn er in Brazilië presidentsverkiezingen. Die worden met argusogen gevolgd door president Trump. Als een van de laatste linkse bolwerken in Latijns-Amerika kan Brazilië een ruk maken naar rechts. En daarmee in handen vallen van familie Bolsonaro. Die heeft nauwe banden met het Witte Huis en leek even uitgespeeld na een mislukte couppoging. Te gast is journalist Hans Veltmeijer, schrijver van het boek De Tropische Trump. Presentatie: Nadia Moussaid

Al dagen gaan Franse scholieren en docenten de straat op tegen lege lerarenkamers en scholen die uit elkaar vallen, en op verschillende plekken komt het tot botsingen met de politie. Ook verpleegkundigen, brandweer en ander overheidspersoneel leggen het werk neer, net nu de premier morgen een begroting presenteert die moet bezuinigen op een recordschuld. Hoe lang houdt de regering het vol als zowel de straat als het parlement zich tegen haar keert? In Bureau Buitenland: Frankrijk-correspondent Eva Rammeloo. (11:52) Vrouwelijke premier: Marokko lukt het wel Een historisch moment: voor het eerst in de geschiedenis krijgt Marokko een vrouwelijke premier en dat kan Nederland nog niet zeggen. Vorige week won Fatima Zahra El Mansouri de verkiezingen waarop de Marokkaanse koning haar als leider van de nieuwe regering koos. Wat betekent haar benoeming voor de positie van vrouwen in Marokko? En, zal het deze kersverse premier lukken iets te doen aan de grote sociaaleconomische problemen in het land? Daarover te gast Nadia Bouras, historicus aan de Universiteit Leiden. Presentatie: Nadia Moussaid

Terwijl de macht in Venezuela grotendeels in handen blijft van de Verenigde-Staten, neemt de onrust onder de bevolking toe. Op meerdere plaatsen kwamen mensen de straten op tegen de regering vanwege de voortdurende stroomuitval. Ook eisten de demonstranten dat oppositieleider Maria Corina Machado terugkeert naar Venezuela en dat er nieuwe presidentsverkiezingen komen. Hoe gaat dit verder in Venezuela? Hierover collega en Latijns-Amerikakenner Edwin Koopman. (10:01) Hoe Rusland via Kirgistan sancties ontduikt Niet alleen via de enorme schaduwvloot probeert Rusland de westerse sancties te ontduiken. Het Centraal-Aziatische land Kirgistan speelt inmiddels een sleutelrol in de doorvoer van allerlei goederen naar Rusland die dan toch terechtkomen in de defensie-industrie. Deze 'Kirigistan route' loopt onder andere via cryptomunten, lokale banken, nepbedrijven en het Russische A7: een bedrijf dat is opgericht door een veroordeelde fraudeur, politicus en ondernemer. De Europese Unie probeert sinds kort Kirgistan harder aan te pakken om de ontduiking van sancties tegen te gaan. Maar gaat deze aanpak ook werken? Wij vragen het journalist Thijs Broekkamp, die Kirgistan goed kent. Presentatie: Nadia Moussaid.

In Europa rinkelen de alarmbellen over een mogelijke Russische escalatie op Europese bodem. Het laatste waarschuwingssignaal komt uit Denemarken. Volgens de Deense inlichtingendienst groeit de kans op een beperkte Russische aanval op een lidstaat van de NAVO, en dat op korte termijn. Waar is het Kremlin op uit? We vragen het Ruslandkenner Hubert Smeets van platform Raam. (07:32) Extremisme in Israël De film Naza zorgt voor grote ophef in Israël. De makers worden bedreigd met het intrekken van hun nationaliteit, en kunnen uit gevaar voor eigen veiligheid niet meer in het land verblijven. Dat roept vragen op over de vrijheid van meningsuiting in Israël. Hoe groot is het extremisme én hoeveel ruimte is er om vrij te spreken? Te gast zijn artistiek leider Jaïr Stranders en schrijver Natascha van Weezel. Presentatie: Nadia Moussaid

Een jaar geleden gingen duizenden Marokkaanse jongeren de straat op tegen corruptie en eisten zij betere zorg en beter onderwijs. Vandaag kiest Marokko een nieuw parlement, maar volgens kiezersonderzoek gaat bijna niemand van de 18- tot 24-jarigen naar de stembus. Hoe komt het vertrouwen in de politiek onder die jongeren zo laag? En: hoe vertaalt de onvrede van een generatie zich als demonstreren niets oplevert en stemmen ook geen optie is? Daarover collega Noumidia Massaoudi, net terug uit Marokko, waar ze jongeren sprak in aanloop naar de verkiezingen. (10:59) De ‘deal’ rond Groenland De VS, Denemarken en Groenland hebben bij de VN in New York een gloednieuw akkoord getekend. De VS mag meer militaire bases op het Groenland vestigen, krijgt militair meer grip op het eiland en concurrerende grootmachten als China en Rusland worden buiten de deur gehouden. De Deense premier Frederiksen spreekt opgelucht van "een deal die eeuwig kan duren". Want begin dit jaar dreigde Trump nog met annexatie. Hebben de Denen en Groenlanders een goed akkoord gesloten of heeft Trump na alle dreigementen toch vooral zijn zin gekregen? Journalist Olaf Koens duidt alle geopolitieke haken en ogen. Presentatie: Sophie Derkzen

De Amerikaanse regering bereidt nieuwe sancties voor tegen het gehele Internationaal Strafhof en zal die binnenkort opleggen. Terwijl de druk vanuit Washington steeds verder lijkt te worden opgevoerd om het hof af te breken, blijft het vanuit Europa opvallend stil. Wat kunnen gastland Nederland en de andere lidstaten doen om het hof te beschermen? Daarover Alette Smeulers, Hoogleraar Internationale Misdrijven aan de Rijksuniversiteit Groningen. (08:54) Eindspel bondskanselier Merz Opnieuw lijdt de CDU van bondskanselier Merz een historische nederlaag bij de Duitse deelstaatverkiezingen. De grote winnaars zijn de uiterst rechtse AFD en de uiterst linkse Linke. Daarmee lijkt er een nieuwe politieke realiteit te ontstaan in Duitsland, wat vergaande gevolgen kan hebben voor de positie van Merz. Wat wordt zijn eindspel? We vragen het Volkskrant-correspondent Peter Giesen en Hanco Jürgens van het Duitsland Instituut. Presentatie: Sophie Derkzen.