Macro met Boot en Mujagić | BNR

Als er voor het einde van het jaar geen akkoord is over de Europese begroting, dan is het eigenlijk ‘business as usual'. Dat zegt Steven Brakman, hoogleraar Internationale Economie aan de Rijksuniversiteit Groningen. ‘Dan wordt het laatste jaar zoals we dat kennen voortgezet, geen nieuw beleid dus.’ See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het IMF heeft zijn nieuwe World Economic Outlook gepubliceerd, en alle aandacht gaat zoals altijd naar de ramingen: de wereldeconomie groeit volgend jaar iets harder dan gedacht, maar de toch al magere verwachtingen voor de eurozone zijn opnieuw verlaagd. Macro-econoom Edin Mujagić ziet het somber in voor Europa. ‘De achterstand van Europa op de VS is alleen maar groter geworden.’  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het IMF en de Wereldbank komen deze week bijeen in Bangkok. Ondanks de vele economische schokken van de afgelopen jaren houdt de wereldeconomie zich verrassend goed staande. Toch reist IMF-baas Kristalina Georgieva af met een boodschap van donkere wolken: de hoge schuldenlasten van een flink aantal landen. Macro-econoom Edin Mujagić deelt die zorg. ‘Oorlogen stoppen een keer, maar die hoge schuldenlast loopt niet vanzelf weg.’ See omnystudio.com/listener for privacy information.

Edin Mujagić toverde het hoekje Macro om tot een vragenuurtje. Luisteraars Ben, Martin, Christiaan, Herbert én Jan kregen bondig antwoord op hun vragen. Tipje van de sluier: 'Normaal is het zo dat je de rente verhoogt als centrale bank om lenen minder interessant te maken en sparen interessanter te maken. Maar dat zet nu geen zoden aan de dijk, omdat lenen niet zozeer duurder wordt door de renteverhoging van de ECB, maar doordat lange rentes oplopen nu de ECB zo lang heeft gewacht met de renteverhoging! Het mechanisme is stuk, want je spaarrente is reëel gezien negatief en dat maakt sparen nog altijd onaantrekkelijk. Dus het feit dat de inflatie te hoog is, zou ik zien als bewijs voor het feit dat de beleidsrente van de ECB nog altijd te laag staat.' Aldus Edin Mujagić.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De politieke onrust in Frankrijk maakt het steeds moeilijker om de overheidsfinanciën op orde te krijgen. Tegelijkertijd voorkomt het Franse lidmaatschap van de eurozone dat de financiële markten het land nog harder afstraffen. Dat stelt econoom Arnoud Boot. Volgens hem zit Frankrijk zowel financieel als economisch klem. ‘Als je eenmaal een groot tekort en een grote staatsschuld hebt, zijn gigantische ombuigingen nodig om überhaupt de juiste richting uit te gaan.’  See omnystudio.com/listener for privacy information.

'Dit is geen dekking, maar boekhoudkundig zwendel', zo omschreef hoogleraar economie en overheidsfinanciën Bas Jacos van de Vrije Universiteit Amsterdam de nieuwe box 3-plannen van het kabinet. Macro-econoom Arnoud Boot is niet veel beter gehumeurd als het gaat om dit fiscale plan. 'De hele saga rondom box 3 is het tegenovergestelde van wat je van een overheid verwacht.' See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Franse tienjarige rente nadert de 4,9 procent en ligt daarmee boven de Italiaanse, die op 4,5 procent staat. Frankrijk is het schoolvoorbeeld van hoe je met jarenlang onverantwoord beleid in een neerwaartse spiraal terechtkomt, stelt macro-econoom Edin Mujagić. Inmiddels is zijn eigen beleggingsportefeuille ook de klos. ‘Ik ben een groot fan van L'Oréal,  maar heb toch een flink stuk moeten verkopen, en dat komt niet doordat ik geen vertrouwen heb in het merk.’  See omnystudio.com/listener for privacy information.

De tienjaarsrentes op Amerikaanse en Europese staatsobligaties zijn de afgelopen jaren flink opgelopen. Toch liggen deze historisch gezien aan de lage kant. Dat zegt econoom Edin Mujagić. ‘We zijn gewend geraakt om de rente te vergelijken met wat we in het vorige decennium hebben gezien, maar dat decennium is niet representatief.’  See omnystudio.com/listener for privacy information.

De rente op staatsleningen loopt op en de renteverschillen tussen landen worden groter. De OESO waarschuwt dat dit komt door zorgen over de houdbaarheid van staatsschulden, en roept landen op daar meer aan te doen. Opvallend, vindt macro-econoom Edin Mujagić, want dezelfde OESO adviseerde overheden na de pandemie juist om volop te blijven lenen. 'Je hebt wel bijgedragen aan het creëren van dit probleem.'  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Bijna iedereen in de samenleving is het erover eens: een Nationale Investeringsinstelling (NII), als pot gevuld met 3 miljard voor nuttige doelen, is een goed idee. Zelfs tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen is er nauwelijks over gediscussieerd. Maar geld moet wel goed worden besteed. Traditioneel disciplineert het Centraal Planbureau juist de keuzes die we maken met dit soort potten. Maar macro-econoom Arnoud Boot ziet dat het CPB die kans laat liggen in zijn nieuwe rapport over het NII, getiteld De Nationale Investeringsinstelling: Doelen en Keuzes. 'Dit gaat over de besteding van miljarden. Ik roep het CPB op: corrigeer dit, bouw een commitment-argument in, want dit wordt cruciaal als het gaat om de vraag hoe je dit geld goed uitgeeft.'See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Nederlandse politiek moet zich veel meer richten op de weerbaarheid van Nederland. Dat stelt econoom Arnoud Boot na de Algemene Politieke Beschouwingen. Volgens hem ging het afgelopen week te veel over het verdelen van geld en te weinig over de vraag hoe Nederland zich kan wapenen tegen economische en geopolitieke onzekerheid. ‘We moeten naar een groter thema en het grotere thema is die weerbaarheid.’ See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het is veelzeggend dat de miljoenennota dit jaar de thematische titel 'Welvaart opnieuw verdienen' heeft gekregen, zegt macro-econoom Edin Mujagic. 'Dat impliceert dat er welvaart is ingeleverd, daar maak ik me zorgen over.' See omnystudio.com/listener for privacy information.