muzykatradycyjna.pl

W roku 2026 redakcja portalu muzykatradycyjna.pl zbiera opowieści zawołanych kolędników z całej Polski. Mówią nam o kolędowaniu, o kolędach, grają i śpiewają. Hej kolęda! W tej pocztówce Inez Girek opowiada o kolędzie, która od mistrza Jana Wnuka przechodzi z rąk do rąk i leci w daleki świat. ★ Orkiestra Podróżniacy – to 21-osobowy dęty kolektyw powstay z połączenia grup młodych muzykantów, którzy uczyli się gry na instrumentach dętych w Ogniskach Muzyki Tradycyjnej w Zdziłowicach i Goraju prowadzonych przez Fundację Piszczałka. Jej członkowie poznają tajniki tradycyjnego repertuaru roztoczańskich orkiestr dętych – grają podróżniaki, polki, oberki, walce i fokstroty w starodawnym stylu. Praktykę wykonawczą szlifują podczas spotkań z mistrzami z Orkiestr Dętych ze Zdziłowic i Goraja. Instrumentarium orkiestry to klarnety, trąbki, sakshorny altowe i tenorowe, puzon, saksofon altowy, tuba i baraban. Mimo że młoda, orkiestra grała już do tańca na licznych festiwalach oraz wydała debiutancką płytę z tradycyjnymi melodiami z Roztocza ★ Montaż i mastering: Adam Mart Realizacja: Inez Girek Kolędnicza pocztówka dźwiękowa jest częścią naszego kwartalnika Kolędowanie. Więcej materiałów na https://muzykatradycyjna.pl/kwartalnik/koledowanie/

W roku 2026 redakcja portalu muzykatradycyjna.pl zbiera kolędnicze opowieści z terenu od zawołanych kolędników z całej Polski. Mówią nam o tym, jak i gdzie kolędują, co jest dla nich ważne, grają i śpiewają. Hej kolęda! W tej pocztówce Karol Majerowski i Joanna Sucholas opowiadają o kolędowaniu w Wielkopolsce – zarówno w dużym Poznaniu, jak i malutkiej wiosce Marszewo. ★ Karol Majerowski – dudziarz, trębacz, śpiewak, animator kultury tradycyjnej, prezes Domu Tańca Poznań, członek Fundacji Muzyka Zakorzeniona. Gra m.in. w kapeli Gracze z Łęgu. Jest uczniem Romualda Jędraszaka. Joanna Sucholas – etnobiolożka, zielarka, edukatorka i praktykująca rolniczka agroekologiczna oraz animatorka kultury tradycyjnej, łącząca wątki kulturowe i przyrodnicze. ★ Montaż i mastering: Adam Mart Realizacja: Inez Girek Kolędnicza pocztówka dźwiękowa jest częścią naszego kwartalnika Kolędowanie. Więcej materiałów na https://muzykatradycyjna.pl/kwartalnik/koledowanie/

W roku 2026 redakcja portalu muzykatradycyjna.pl zbiera kolędnicze opowieści z terenu od zawołanych kolędników z całej Polski. Mówią nam o tym, jak i gdzie kolędują, co jest dla nich ważne, grają i śpiewają. Hej kolęda! W niniejszej pocztówce Julita Charytoniuk opowie o swojej historii kolędowania, chodzeniu z gwiazdą podlaskich wsiach z prawosławnymi pieśniami i reakcjach na wizyty kolędników. ★ Julita Charytoniuk – kulturoznawczyni i śpiewaczka. Od lat bada i dokumentuje pieśni Podlasia i Polesia, uczy się od wiejskich mistrzów, nagrywa i wydaje muzykę tradycyjną. Prowadzi warsztaty i koncerty. Członkini zespołów Z Lasu, Batareja. Prowadzi Puszczańską Szkołę Tradycji. ★ Montaż i mastering: Adam Mart Realizacja: Katarzyna Rosik

Tej zimy redakcja portalu muzykatradycyjna.pl zbiera kolędnicze opowieści z terenu od zawołanych kolędników z całej Polski. Mówią nam o tym, jak i gdzie kolędują, co jest dla nich ważne, grają i śpiewają. Hej kolęda! W tej pocztówce dźwiękowej o kolędowaniu w szczególnych miejscach – bloku socjalnym, Domu Pomocy Społecznej, a także o niezwykłych darach dla kolędników i śląskim kolędowaniu opowiada Iga Fedak. ★ Iga Fedak – etnolożka, etnomuzykolożka, instruktorka tańca ludowego. Uczy tańców tradycyjnych w katowickiej Akademii Muzycznej na studiach podyplomowych z zakresu polskiej muzyki tradycyjnej. W Kapeli Fedaków śpiewa, uczy tańców i gra na barabanie oraz bębenku obręczowym. Kapela Fedaków – rodzinny zespół z Katowic, grający muzykę tradycyjną ze Śląska i innych części kraju, a także autorską muzykę inspirowaną polską muzyką tradycyjną. ★ Montaż i mastering: Adam Mart Realizacja: Katarzyna Rosik Pocztówka z kolędowania jest częścią naszego kwartalnika KOLĘDOWANIE. Więcej materiałów na muzykatradycyjna.pl.

W 2020 roku, w czasie pandemii, redakcja portalu zrealizowała trzy rozmowy online z osobami zajmującymi się muzyką tradycyjną. Postanowiliśmy udostępnić te historyczne już spotkania w formie podkastu. Naszych ówczesnych gości poprosiliśmy, aby opowiedzieli o swoich związkach z tradycyjną muzyką wiejską, z ludźmi ją tworzącymi, krajobrazie społeczno-kulturowym, w którym wybrzmiewała dawniej, oraz jej miejscu we współczesności – o ponownym jej odkrywaniu, poznawaniu i doświadczaniu, a także popularyzowaniu. ♥ W trzecim i ostatnim podkaście o badaniach terenowych od kuchni z Małgorzatą Bieńkowską rozmawia Jagna Knittel. ♥ Małgorzata Bieńkowska – graficzka, od 1985 roku współorganizatorka i uczestniczka badań terenowych Andrzeja Bieńkowskiego, założycielka wydawnictwa Muzyka Odnaleziona i pomysłodawczyni stworzenia Archiwum Muzyki Wiejskiej, koordynatorka procesu archiwizacji i udostępniania – działań fundacji Muzyka Odnaleziona. ♥ Jagna Knittel – etnolożka, śpiewaczka, dokumentalistka, badaczka tradycji wokalnych Polesia, liderka zespołu Z lasu, członkini zespołu Warszawa Wschodnia i Kapeli Walcowej, organizatorka Festiwalu Wszystkie Mazurki Świata. ♥ Montaż i mastering: Adam Mart Rozmowa online została przeprowadzona 20 października 2020 roku. Realizacja: Forum Muzyki Tradycyjnej Mecenat: Dofinansowano ze środków Narodowego Centrum Kultury w ramach programu Kultura w Sieci

W 2020 roku, w czasie pandemii, redakcja portalu zrealizowała trzy rozmowy online z osobami zajmującymi się muzyką tradycyjną. Postanowiliśmy udostępnić te historyczne już spotkania w formie podkastu. Naszych ówczesnych gości poprosiliśmy, aby opowiedzieli o swoich związkach z tradycyjną muzyką wiejską, z ludźmi ją tworzącymi, krajobrazie społeczno-kulturowym, w którym wybrzmiewała dawniej, oraz jej miejscu we współczesności – o ponownym jej odkrywaniu, poznawaniu i doświadczaniu, a także popularyzowaniu. ♥ W pierwszym podkaście „O uczeniu się muzyki tradycyjnej” z Maciejem Filipczukiem rozmawia Marcin Lorenc. Maciej Filipczuk – uczeń Kazimierza Mety, prowadzi warsztaty muzyczne, gra muzykę tradycyjną w formie in crudo (Tęgie Chłopy, Maciej Filipczuk i Goście Weselni), jak również poszukuje nowych form wyrazu zainspirowanych muzyką tradycyjną (RPA, Lautari), Marcin Lorenc – uczeń Tadeusza Kubiaka, animator, dziennikarz, wykonuje muzykę łęczycką i opoczyńską, członek zespołów Kożuch, Odpoczno, RPA, Maciej Filipczuk i Goście Weselni. ♥ Montaż i mastering: Adam Mart Rozmowa online została przeprowadzona 13 października 2020 roku. Realizacja: Forum Muzyki Tradycyjnej Mecenat: Dofinansowano ze środków Narodowego Centrum Kultury w ramach programu Kultura w Sieci

Pocztówka dźwiękowa o pieśni i legendzie obrazu Matki Boskiej Świętorodzinnej – przebywającej w sanktuarium w Poświętnem Studziannej, które zostało wybudowane na specjalne życzenie Maryi, która objawiła się pewnemu murarzowi: Nie bój się, nie będzie ci nic, ani temu urzędnikowi, tylko żebyś Mi kaplicę zbudował, bom godna poczciwszego miejsca. Za folwarkiem po prawej stronie idąc do tej wioski, niedługo ta kaplica będzie, bo tam będą i zakonnicy. Powstanie na wzgórku, gdzie spoczywają ukochane przez mego Syna oblubienice Śpiewają Maria Siwiec, śpiewaczka z Gałek k. Rusinowa, oraz śpiewaczki z Przystałowic Małych, a opowiada Katarzyna Rosik. Pieśń w audycji: – „O prześliczny obrazie” (fragment), wyk. Maria Siwiec, nagr. Rosik 2025 – „O prześliczny obrazie” (fragment), wyk. śpiewaczki z Przystałowic Małych, nagr. Rosik 2014 Historia i legendy obrazu Matki Boskiej Świętorodzinnej: – Piotr Zwoliński, Kult obrazu Matki Bożej Studziańskiej w XVII – XIX w., w: Łódzkie Studia Teologiczne 5, 1996 https://bazhum.muzhp.pl/media/texts/odzkie-studia-teologiczne/1996-tom-5/lodzkie_studia_teologiczne-r1996-t5-s243-288.pdf – Legenda o pannach z Małoszyc i świętym wiórze https://ziemiaodrowazow.com/gmina-rusinow/kosciol-sw-andrzeja-w-nieznamierowicach/ – Misterium w Nieznamierowicach 2010 Serce Dzwonu https://www.youtube.com/watch?v=4P4VsJ6m1So Polecamy: – Maria Siwiec https://www.facebook.com/maria.siwiec.75 https://www.facebook.com/siwcowa – „O prześliczny obrazie” – tekst https://www.posag.info/serce-dzwonu-ix-2016/ – Koło tradycji: z Małgorzatą Dubasiewicz o świętych obrazach https://muzykatradycyjna.pl/do-sluchania/kolo-tradycji-dubasiewicz/ Realizacja: Katarzyna Rosik Mastering: Adam Mart Audycja została zrealizowana przez Forum Muzyki tradycyjnej w ramach zadania „Wywiad swobodny – rozmowy o kulturze tradycyjnej” w 2025 r. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. Na zdjęciu: Obraz Matki Boskiej Świętorodzinnej w Nieznamierowicach (kopia obrazu z Poświętnego/Studziannej). Fot. Rosik 2025

Perygrynacje świętych obrazów – zarówno ogólnopolskie wędrówki kopii obrazu Matki Bożej Częstochowskiej, jak i mniejsze, parafialne – to wydarzenia ze stosunkowo niedługą historię, ale w wielu miejscach stały się ważnym przeżyciem duchowym i społecznym, świętem rodzinnym. Nierozerwalnym elementem tych spotkań były modlitwy i śpiew. O tym jak wyglądały perygrynacje obrazów w Gałkach k. Rusinowa opowiada śpiewaczka Maria Siwiec w rozmowie z Katarzyną Rosik, jej uczennicą. Pieśni w audycji: wyk. Maria Siwiec, nagr. Rosik 2025 – „Pieśń o wojnie tureckiej” (fragment) – „Ta salatyńska szczęśliwa wioska” (fragment) – „Była żona uczciwa” (fragment) – „Spójrz bracie i siostro z pokorą” (fragment) – „Posłuchajże wierny ludu, otrzyj dusze z grzechu brudu” (fragment) – „Kiedy ranne wstają zorze” (fragment) W audycji udział wzięły: Maria Siwiec, Katarzyna Rosik Polecamy: – Maria Siwiec https://www.facebook.com/maria.siwiec.75 https://www.facebook.com/siwcowa – Koło tradycji: z Małgorzatą Dubasiewicz o świętych obrazach https://muzykatradycyjna.pl/do-sluchania/kolo-tradycji-dubasiewicz/ Mastering: Adam Mart Na zdjęciu: Maria Siwiec przed kościołem w Nieznamierowicach. Fot. Rosik 2025 Audycja została zrealizowana przez Forum Muzyki Tradycyjnej w ramach zadania „Wywiad swobodny – rozmowy kulturze tradycyjnej” w 2025 r. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.

Anastazja Sidor snuje opowieść o roku obrzędowym i o tym, co z niego zostało – co współcześni Litwini kultywują, o czym pamiętają. Od zimowego kolędowania, poprzez wiosenne chodzenie po Allelui, rytualne huśtanie na wielkich huśtawkach, noc świętojańską i inne obrzędy. Jako twórczyni krajek o tradycyjnych skomplikowanych wzorach mówi również o symbolach w nich ukrytych. Opowiada: Anastazja Sidor – etnografka, badaczka i animatorka kultury litewskiej, twórczyni krajek. Audycję zrealizowała: Julita Charytoniuk – śpiewaczka, bębnistka, kulturoznawczyni, animatorka kultury. Od kilkunastu lat prowadzi badania terenowe w Polsce oraz na Polesiu ukraińskim i białoruskim. Dokumentuje i wykonuje pieśni, opracowuje i wydaje płyty z muzyką tradycyjną. Prowadzi warsztaty śpiewu, często we współpracy z wiejskimi wykonawcami, od których wciąż się uczy. Współtworzy zespoły: Z Lasu, Biele, Polesie_PL, Kapela Batareja. Pieśni w audycji: – „Tu vanagėli / Ty jastrzębiu” – pieśń śpiewana przez młodzież podczas huśtania się na huśtawce w czasie Wielkanocny, wyk. zespół folklorystyczny ALNA z Puńska, z albumu Punsko folkloro ansamblis „ALNA”, nagr. Radio Białystok 1999–2000. – „Kriaučiukas / Szewczyk” – zabawa z przyśpiewką, wyk. zespół folklorystyczny ALNA z Puńska, z albumu Punsko folkloro ansamblis „ALNA”, nagr. Radio Białystok 1999–2000. Polecamy: Stowarzyszenie Litewskiej Kultury Etnicznej w Polsce Mastering: Adam Mart Zdjęcie: Krajki utkane przez Anastazję Sidor. Fot. Julita Charytoniuk Audycja została zrealizowana przez Forum Muzyki Tradycyjnej w ramach zadania „Wywiad swobodny – rozmowy kulturze tradycyjnej” w 2025 r. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.

Rola kobiet i dziewczynek w obrzędzie kolędowania nie jest oczywista. Dawniej była to domena męska, kolędowali mali chłopcy, kawalerowie oraz żonaci mężczyźni. Z czasem w kolędniczych orszakach zaczęły pojawiać się młode dziewczęta, a dziś zupełnie naturalnym jest obchodzenie domów w składach dowolnych. Początkowo do kolędowania dołączały panienki wyczekujące zamążpójścia, odwiedzające kawalerów z kolędami życzącymi. W audycji pani Janina Dyjach wspomina lokalną wersję tego zwyczaju – młodsze dziewczynki, chodzące po domach 5 stycznia w wigilię Trzech Króli, ośpiewujące z kolędą życzącą starszych od siebie kawalerów, którzy próbują przed nimi czmychnąć. Opowieść jest spleciona ze wspomnieniami dziecinnych zabaw oraz spotkań ze starszymi od siebie mieszkańcami. Opowiada: Janina Dyjach (1942) – śpiewaczka ze Zdzisławic w gminie Dzwola, seniorka słynnego zespołu śpiewaczego „Jarzębina” z Kocudzy. Audycję zrealizowała: Inez Girek – animatorka kultury z Roztocza, zaangażowana w badania terenowe oraz dokumentację i popularyzację tradycji wiejskich orkiestr dętych. Wiceprezeska Fundacji Piszczałka oraz członkini Stowarzyszenia Dom Tańca. Pieśni w audycji: – Kolęda życząca „Za okienkiem, za maleńkiem”, wyk. Janina Dyjach, nagr. Inez Girek, 2025. Realizacja: Inez Girek Mastering: Adam Mart Audycja została zrealizowana przez Forum Muzyki tradycyjnej w ramach zadania „Wywiad swobodny – rozmowy o kulturze tradycyjnej” w 2025 r. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.

Jak daleko jesteśmy w stanie sięgnąć pamięcią, jeśli chodzi o tradycje kolędnicze? Pani Janina Dyjach przechowuje wspomnienia swojego ojca z początków XX wieku, sprzed pierwszej wojny światowej. Jako młody chłopiec chodził z samego rana po szczodrakach, z oracyjkami dla gospodarzy oraz uszytą przez mamę torbą do zbierania wyjątkowych darów. Niegdyś powszechny na Roztoczu, archaiczny zwyczaj szczodrakowania zapisał się jedynie w archiwach oraz ostatnich wspomnieniach. Opowieść wieńczy kolejny skarb pamięci, w przeciwieństwie do szczodraków, wyspiewany – XVII-wieczna kolęda o Ewie. Opowiada: Janina Dyjach (1942) – śpiewaczka i tancerka ze Zdzisławic w gminie Dzwola, seniorka słynnego zespołu śpiewaczego „Jarzębina” z Kocudzy. Audycję zrealizowała: Inez Girek – animatorka kultury z Roztocza, zaangażowana w badania terenowe oraz dokumentację i popularyzację tradycji śpiewaczych oraz wiejskich orkiestr dętych. Wiceprezeska Fundacji Piszczałka oraz członkini Stowarzyszenia Dom Tańca. Pieśni w audycji: – „Ach, zła Ewa”, wyk. Janina Dyjach, nagr. Inez Girek, 2025. Realizacja: Inez Girek Mastering: Adam Mart Audycja została zrealizowana przez Forum Muzyki tradycyjnej w ramach zadania „Wywiad swobodny – rozmowy o kulturze tradycyjnej” w 2025 r. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. Na zdjęciu: Współczesny szczodraczek-kołaczek. Fot. Inez Girek

Na największy odpust w okolicy – w dniu Matki Boskiej Zielnej – do Puńska przyjeżdżają tłumy. Są wśród nich zwolennicy jarmarku sztuki ludowej, na którym można kupić tradycyjne rękodzieło i spróbować lokalnych potraw; dla innych atrakcją są występy zespołów śpiewaczych z okolic Puńska i z Litwy. Niezmiennie od kilkudziesięciu lat odbywa się tam konkurs wieńców dożynkowych przygotowywanych przez instytucje, zespoły i rodziny. Opowiada: Anastazja Sidor – etnografka, badaczka i animatorka kultury litewskiej, twórczyni krajek. Audycję zrealizowała: Julita Charytoniuk – śpiewaczka, bębnistka, kulturoznawczyni, animatorka kultury. Od kilkunastu lat prowadzi badania terenowe w Polsce oraz na Polesiu ukraińskim i białoruskim. Dokumentuje i wykonuje pieśni, opracowuje i wydaje płyty z muzyką tradycyjną. Prowadzi warsztaty śpiewu, często we współpracy z wiejskimi wykonawcami, od których wciąż się uczy. Współtworzy zespoły: Z Lasu, Kapela Batareja, Pieśni Piękne, Biele. Pieśni w audycji: – „Už jūrų marių už mėlynųjų/A niebieskimi morzami”, pieśń miłosna, wyk. zespół folklorystyczny GIMTINĖ z Puńska, nagr. Julita Charytoniuk, sierpień 2025. – „Oi, tu rugeli/Oj, ty żytko”, wyk. zespół folklorystyczny ALNA z Puńska, z albumu Punsko folkloro ansamblis „ALNA”, nagr. Radio Białystok 1999–2000. Realizacja: Julita Charytoniuk Mastering: Adam Mart Audycja została zrealizowana przez Forum Muzyki tradycyjnej w ramach zadania „Wywiad swobodny – rozmowy o kulturze tradycyjnej” w 2025 r. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego” Na zdjęciu: Anastazja Sidor. Fot. Piotr Łozowik