OSW - Ośrodek Studiów Wschodnich

Od kilku tygodni w Albanii odbywają się protesty. Niezadowolenie spowodowane decyzją o wybudowaniu luksusowego kurortu przez zięcia Donalda Trumpa w ważnym dla środowiska naturalnego miejscu przerodziło się w ogólnokrajowe antyrządowe wystąpienia. Edi Rama próbuje przeczekać kryzys i liczy na wygaśnięcie protestów. Jaka jest skala wystąpień w Albanii i czego możemy się spodziewać? O tym mówi ekspert OSW Michał Kucharski.

Przedstawiciele państw członkowskich negocjują wieloletnie ramy finansowe Unii Europejskiej. W obliczu wojen, kryzysów i nadszarpnięcia największych gospodarek wspólnoty dyskusja jest wyjątkowo zażarta, a dodatkowo Komisja Europejska próbuje przeforsować większą centralizację. Czego możemy się spodziewać i jak w najbliższych latach Unia Europejska może się zmienić? Na te pytania odpowiada Konrad Popławski.

Donald Trump przed wyborami połówkowymi w Stanach Zjednoczonych nasilił swoje działania w sprawie rosyjskiej inwazji na Ukrainę. Ogłosił w ostatnim czasie, że Rosja sprzeda Amerykanom paliwo. Zarządził też zawieszenie broni. O tym, w co gra Trump i co to oznacza dla Rosji i Ukrainy, mówią eksperci Ośrodka Studiów Wschodnich Tadeusz Iwański i Ernest Wyciszkiewicz.

Coraz głośniej mówi się o powrocie Rosjan na Igrzyska Olimpijskie. Na innych europejskich i światowych turniejach reprezentanci Rosji już występują. Jak wygląda sport w Rosji, w jaki sposób Kreml go wykorzystuje i dlaczego tak trudno usunąć Rosjan z międzynarodowych turniejów? O sporcie w Rosji opowiada ekspert OSW Filip Rudnik.

To pierwsze z zapowiedzianych spotkań Prezydenta USA Donalda Trumpa z chińskim przywódcą Xi Jinpingiem. Po rozmowach z Waszyngtonie nie usłyszeliśmy wielu konkretów, ale przyszłość relacji Waszyngtonu z Pekinem, jak i wszystkich ich konsekwencji, staje się coraz bardziej niepokojaca. O tym, jak przebiegało spotkanie i czego możemy się spodziewać mówią Jakub Jakóbowski i Andrzej Kohut.

Aleksandar Vucić podał się do dymisji, tym samym zrezygnował ze stanowiska prezydenta Serbii. Teraz wystartuje jako lider swojego ugrupowania w wyborach parlamentarnych. Jego celem jest stanowisko premiera rady ministrów, a co za tym idzie - jeśli wygra wybory - będzie dalej rządził krajem. O tym, w jakiej sytuacji jest Serbia i jakie szansce na zwycięstwo ma Aleksandar Vucić wyjaśnia Jan Nowinowski.

W Pentagonie trwa wielka przebudowa. Donald Trump i sekretarz obrony Pete Hegseth wymieniają najwyższych rangą dowódców, ograniczają liczbę stanowisk generalskich i zapowiadają koniec tego, co określają jako „woke” w amerykańskich siłach zbrojnych.Czy chodzi wyłącznie o walkę z biurokracją i programami DEI? Czy za masowymi zmianami personalnymi kryje się również próba stworzenia bardziej lojalnego wobec prezydenta dowództwa?Hegseth chce sił zbrojnych opartych na „warrior ethos” – etosie wojownika, większej zdolności bojowej, nowych technologiach i szybszym podejmowaniu decyzji. Jednocześnie Stany Zjednoczone stoją przed wyzwaniami związanymi z Chinami, NATO i przyszłością amerykańskiej obecności w Europie.Co naprawdę dzieje się w Pentagonie? O tym rozmawiamy z Andrzejem Kohutem-ekspertem OSW.

W wyborach landowych w Meklemburgii-Pomorzu Przednim, które miały miejsce 20 września, partia CDU odniosła historyczną porażkę. Nie przekroczyła progu wyborczego i nie wejdzie do parlamentu kraju związkowego. Zwyciężyła AfD, uzyskując 38,2% głosów. Z kolei w Berlinie sukces odniosła Lewica (Die Linke), uzyskując 25,7% poparcia. O wynikach wyborów oraz ich skutkach dla polityki lokalnej jak i federalnej mówią eksperci OSW Anna Kwiatkowska i Kamil Frymark.

Społeczeństwa Azji Centralnej przechodzą teraz wielką zmianę. Wysokie wskaźniki demograficzne, duże oczekiwania i autorytarne systemy które mogą się nie podobać wszystkim młodym obywatelom sprawiają, że obserwacja przemian przechodzących w regionie jest niezwykle ważna. O tym, jak dziś funkcjonuje Azja Centralna mówią Krzysztof Strachota, Zuzanna Krzyżanowska i Mariusz Marszewski. Więcej o regionie można dowiedzieć się z raportu "Azja Centralna - nowe otwarcie", link poniżej: Azja Centralna – nowe otwarcie

Dekret Putina przerzuca na rosyjski biznes obowiązek zapewnienia infrastrukturze krytycznej ochrony przed ukraińskimi atakami. Tym samym Putin przyznał, że odpowiedzialne za to organy państwowe nie są w stanie jej zapewnić. Co to oznacza? Czy w Rosji znowu zobaczymy prywatne armie na wzór Grupy Wagnera? O tym mówi ekspertka OSW Iwona Wiśniewska.

Naddniestrze obchodzi 36. rocznicę ogłoszenia tzw. niepodległości. Po ponad trzech dekadach funkcjonowania separatystycznego parapaństwa jego sytuacja wygląda jednak coraz trudniej. Wojna Rosji przeciwko Ukrainie, kryzys energetyczny i załamanie dotychczasowego modelu gospodarczego sprawiają, że region staje przed największym wyzwaniem od czasu wojny z 1992 roku.Jednocześnie Kiszyniów krok po kroku zwiększa kontrolę nad gospodarką Naddniestrza. Od 2024 roku tamtejsze firmy muszą uiszczać opłaty celne, a od września 2026 roku część importowanych towarów została objęta mołdawskim VAT-em i akcyzą. Do 2030 roku system podatkowy ma zostać w pełni ujednolicony.Czy to początek końca gospodarczego odrębności Naddniestrza? Czy można mówić o „pełzającej reintegracji” regionu z Mołdawią? Jak głęboki jest kryzys Naddniestrza i przede wszystkim- czy sam Kiszyniów jest gotowy na pełne zjednoczenie z lewym brzegiem Dniestru?O sytuacji w Naddniestrzu, polityce Mołdawii i perspektywach reintegracji rozmawiamy z Kamilem Całusem, analitykiem OSW.