Over Leven

Mpanzu Bamenga is mensenrechtenjurist en Tweede Kamerlid voor D66. In 1994 kwam Mpanzu als achtjarige met zijn moeder en broer aan in Nederland, na een vlucht uit Congo. Dertien jaar lang leeft het gezin ongedocumenteerd in ons land. Dit is een periode vol onzekerheid, maar ook de tijd waarin het vuurtje bij Mpanzu wordt aangewakkerd om zich in te zetten voor mensenrechten. Hij besluit een juridische opleiding te volgen. Zijn diploma-uitreiking belooft een bijzonder moment te worden: Mpanzu’s zus Irène zal overkomen uit Amerika en na jaren van gemis gaan ze elkaar weer zien. Maar het loopt anders: de Amerikaanse grenspolitie houdt Irène staande en sluit haar op in een cel. Ze krijgt haar medicatie niet. Irène krijgt een hartstilstand en sterft. Eerst was Mpanzu Bamenga woedend, maar daarna vormde de gebeurtenis de brandstof om zich daadwerkelijk hard te maken voor mensenrechten. En daarin heeft hij al veel bereikt: Bamenga won een rechtszaak tegen de staat tegen etnisch profileren. Hoe draagt hij zijn verleden met zich mee in zijn strijd voor een rechtvaardiger wereld?

Cabaretier Ayoub Kharkhach groeit op in een Marokkaans-Nederlands gezin in Gouda. Terwijl zijn klasgenoten het liefst kattenkwaad uithalen op straat, zit Ayoub binnen op zijn kamer en verzamelt Pokémon plaatjes. Op zijn elfde staat zijn leven op zijn kop: Ayoub krijgt de diagnose kanker. Terwijl zijn moeder hem overlaadt met eten en liefde, wordt hij steeds zieker en brengt maanden door in het ziekenhuis. Ayoub overleeft de ziekte ternauwernood. Als hij weer op de been is, besluit hij zijn dromen niet langer uit te stellen: hij wil zingen en muziek maken, hoewel dat in zijn geloof niet vanzelfsprekend is. Op social media noemt hij zichzelf de ‘Marokkaanse nachtegaal’. In 2024 wint hij zowel de jury- als de publieksprijs van het Amsterdams Kleinkunstfestival. Nu is er zijn eerste avondvullende theatervoorstelling: ‘En verbiedt de vogels om te fluiten’, waarin hij zingend en vertellend de bezoekers door zijn leven loodst. Hoe hebben de gebeurtenissen uit zijn jeugd zijn kijk op het leven en de dood beïnvloed?

Het is een pijnlijk jubileum dat ze nooit had willen beleven: tien jaar geleden werd de dochter van Nadia Rashid ontvoerd door haar ex-man. Op klaarlichte dag, en met veel geweld. Dochter Insiya is inmiddels twaalf, en woont bij haar vader in India. Nadia Rashid vecht al tien jaar keihard om haar dochter terug te krijgen. Ze gelooft niet in vechten met haar vuisten, maar wel in de juridische strijd. De Nederlandse rechtbank stelde haar in het gelijk en veroordeelde haar ex-man tot 8,5 jaar cel. Maar haar dochter krijgt ze daarmee niet terug, want Nederland heeft geen uitleveringsverdrag met India. Dus hoe nu verder? Nadia blijft geloven in rechtvaardigheid en besluit om rechten te gaan studeren. Inmiddels werkt ze als advocaat. Hoe houd je vertrouwen in rechtvaardigheid en een goede afloop, als je al zo lang je dochter moet missen?

Journalist en presentator Noraly Beyer moest vorig jaar afscheid nemen van haar geliefde, acteur Joost Prinsen, die op 3 november overleed. Hoewel ze dertig jaar alleen was en absoluut niet op zoek naar een nieuwe liefde, beleefde Noraly Beyer met Joost Prinsen nog een grootse liefde, die vijf jaar duurde. Afscheid nemen loopt als een rode draad door haar leven: al op 11-jarige leeftijd verloor ze haar vader, waarna haar moeder haar naar Nederland stuurde om door te leren. Na de Decembermoorden in 1982 moest Noraly Beyer gedwongen afscheid nemen van Suriname. Heel Nederland leerde haar kennen als presentator van het NOS Journaal, waar ze 23 jaar werkte. Hoe is het om op latere leeftijd de liefde te vinden, en weer te verliezen?

Ricardo ‘Rico’ McDougal schrijft twintig jaar geleden muziekgeschiedenis wanneer hij met de rapformatie Opgezwolle de Nederlandstalige hiphop op de kaart zet. Maar achter de schermen voert Rico een eenzame strijd: tegen zijn verslaving. Jarenlang weet hij die verborgen te houden. Inmiddels is Rico open over zijn verleden – en over het besef dat verslaafd zijn nooit helemaal ophoudt. Hoe leef je met die realiteit? En wat vraagt dat van je, als man en als vader?

Hassnae Bouazza is vier jaar als zij naar Nederland verhuist. Haar vader is arbeidsmigrant en werkt in een ijzervlechterij. Hassnae wordt journalist, haar broer Hafid een succesvol schrijver. Haar ouders zijn inmiddels overleden, en vooral de dood van haar moeder laat bij Hassnae een grote leegte achter. Hoe leef je als je verweesd bent in een land waar sommigen je nog altijd als een vreemde zien?

Suzanne Bosman is journalist. Ze was lange tijd het gezicht van RTL Nieuws, en presenteert nu Radio EenVandaag. Haar werk en privéleven komen dertig jaar geleden samen als ze Hans ontmoet, een collega. De twee worden verliefd, ze trouwen en krijgen kinderen. Vier jaar geleden maakt Hans, schijnbaar uit het niets, een einde aan zijn leven. Hoe rouw je wanneer je behalve met verdriet ook met vragen achterblijft?

Floor van Welie heeft al vroeg in haar kinderjaren gedachten over dood willen. Na jaren van psychisch lijden is ze het leven moe en vraagt ze euthanasie aan. Door opnames en therapie vindt Floor haar levenslust weer terug en voelt ze zich weer regelmatig gelukkig. Maar, gelijktijdig kampt Floors zusje Jozien ook met ernstige psychische problemen. In 2022 vraagt Jozien om euthanasie en geven de artsen haar wat ze verlangt.

Ambulancechauffeur Annemiek Valent rijdt tijdens een nachtdienst nietsvermoedend naar een dodelijk auto-ongeluk. Het slachtoffer blijkt haar eigen 19-jarige zoon te zijn. En net wanneer Annemiek haar leven weer ’n beetje op orde krijgt, slaat het noodlot een tweede keer toe. Hoe leef je verder na zo’n groot trauma? Hoe maak je weer zin in het leven als je kind er niet meer is? En kun je op een dag dan toch weer in de ambulance stappen?

Wat begint met een vlekje, eindigt met een doodsbericht. Claudia van Deudekom staat nog midden in het leven wanneer ze de diagnose uitgezaaide huidkanker krijgt. Ze heeft hooguit nog een paar jaar te leven. Maar, tegen alle verwachtingen in is ze nu al enkele jaren tumorvrij. Hoe leef je als je denkt dat het einde nabij is? Wat doet het met een mens als het onvermijdelijke einde plotseling uitblijft?

Veertien jaar lang is Milouska Meulens het gezicht van het Jeugdjournaal. Een generatie kinderen groeit met haar op. Haar wortels liggen op Curaçao, haar carrière maakt ze in Nederland, als journalist en als schrijver. Op foto’s en tv is er altijd de lach. Maar wanneer zij zelf nog een kind is, maakt Milouska iets verschrikkelijks mee. Iets dat haar leven zal beïnvloeden. Moet je je als migrant meer bewijzen dan een ander? En: hoe vergeef je je vader wanneer hij geprobeerd heeft je moeder te vermoorden?

Aysha Meis de Groot maakte vorig jaar haar debuut als solozangeres. Opgegroeid in een muzikale familie met vader Marcel en opa Boudewijn de Groot. Meis verloor als kind haar moeder aan maagkanker, en moest zelf haar maag laten verwijderen. Over deze ingrijpende gebeurtenissen schreef ze liedjes voor haar debuutalbum Zwart/Wit. Maar hoe neem je zo'n ingrijpende beslissing? En, mag je spijt hebben van iets dat je leven redt?

Egbert Myjer is oud- rechter bij het Europese hof voor de rechten van de mens in Straatsburg. Hij maakt zich zorgen over aantasting van de rechtsstaat in sommige delen van Europa. Volgens Myjer zouden we het Europese Hof moeten koesteren als iets zeer waardevols. Myjer werd recent, samen met zijn vrouw, slachtoffer vaneen ernstig auto-ongeluk. Zijn vrouw Marja ondervindt er nog altijd veel problemen van. Myjer is de vader van cabaretier Jochem Myjer.