Stuurloos

Wat als je liefde voor het onderwijs net zo groot is als je frustratie? De ouders van Volkskrant-journalist Geart van der Pol botsen geregeld over hun vak, vooral door de felheid van zijn vader. In Streng in de leer onderzoekt hij, samen met podcastmaker Laura Hisken, de onderwijs­overtuigingen van zijn ouders en wat die zeggen over de problemen in het onderwijs.  In het onderwijs staan aanhangers van gepersonaliseerd leren en gedisciplineerde kennisoverdracht vaak tegenover elkaar. Door de vrijheid van onderwijs krijgen beide stromingen veel ruimte om hun eigen visies in de praktijk te brengen. Tegelijkertijd lijkt de samenleving maar geen grip te krijgen op allerlei problemen in het onderwijs, zoals kansenongelijkheid en ondermaatse basisvaardigheden. Podcast: Laura Hisken en Geart van der Pol Muziek, sounddesign en mixage: Rinkie BartelsMet medewerking van: Irene de Zwaan Eindredactie: Corinne van Duin en Daan HofsteeIllustraties: Sophia Twigt Video: Lisette SpiegelerDistributie: Kelly de JongSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Sjoerd Warmerdam houdt zich, als D66-Kamerlid én als ambtenaar, aan het motto: niets over ons, zonder ons. Mensen over wie beleid gaat, moeten meebeslissen. Zoals Mariia Zhernovnikova, een Oekraïense vluchteling die hij aanstelde als beleidsadviseur toen hij Oekraïners aan werk moest helpen en die inbelt in deze aflevering. Warmerdam stelt de hoog-opgeleidenziekte aan de kaak om steeds maar weer te vragen ‘hebben we hier wel aan gedacht?’, en schetst zijn ideale liberale samenleving: ‘Het is een bende, maar het werkt.’ Presentatie: Kustaw BessemsMontage: Rinkie BartelsRedactie: Corinne van Duin Onze journalistiek steunen? Dat kan het beste met een (digitaal) abonnement op de Volkskrant, daarvoor ga je naar www.volkskrant.nl/podcastactieSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Susan Top streed jarenlang voor de gedupeerden van de gaswinning in Groningen. Nadat ze dacht dat ze niet meer verder kwam en het bijltje erbij neergooide, behaalde BBB die enorme overwinning bij de provinciale statenverkiezingen en vroeg BBB haar om - partijloos – gedeputeerde te worden in de provincie Groningen. De bureaucratie heeft meer leed aangericht dan de aardbevingen, gelooft ze. En het gevecht om dat te veranderen blijft taai. Kan ze in haar nieuwe positie het verschil wél maken? Presentatie: Kustaw BessemsMontage: Rinkie BartelsRedactie: Corinne van Duin Onze journalistiek steunen? Dat kan het beste met een (digitaal) abonnement op de Volkskrant, daarvoor ga je naar www.volkskrant.nl/podcastactie See omnystudio.com/listener for privacy information.

Geert Schmitz merkte dat de overheid door geld uit te delen gemeenschappen stuk maakt. In zijn gemeente, het Limburgse Peel en Maas, vragen ze elf kerkdorpen om zichzelf zo veel mogelijk te besturen. Schmitz was lang strateeg van de gemeente en is een van de geestelijk vaders van deze ‘zelfsturing’. De rest van Nederland kan hiervan leren, meent hij. Bijvoorbeeld dat de overheid dingen mis moet durven laten gaan. Niet te snel ingrijpen, kijk eerst maar of de gemeenschap in actie komt en spring alleen bij waar nodig. ‘Iedereen heeft recht op zijn eigen verdriet.’Kom 1 juni naar de Balie in Amsterdam voor een live ontmoeting met Stuurloos-gasten Albert Jan Kruiter, Willeke Slingerland en Ewoud Kieft. En met host Kustaw Bessems die die avond ook zijn boek Stuurloos presenteert, waarin richtingwijzers staan voor een beter bestuur. Reserveer je plaatsen hier. Presentatie: Kustaw BessemsMontage: Rinkie BartelsRedactie: Pim Huberts en Corinne van Duin Onze journalistiek steunen? Dat kan het beste met een (digitaal) abonnement op de Volkskrant, daarvoor ga je naar www.volkskrant.nl/podcastactieSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Historicus en schrijver Ewoud Kieft bespreekt aan de hand van de PVV-verkiezingswinst en de Rutte-jaren hoe de democratie is uitgehold en wat er nu dreigt, maar ook: waar zijn laatste hoop zit. Kieft, die zich onder meer specialiseerde in het oorlogsenthousiasme van begin twintigste eeuw en in Hitlers Mein Kampf, vindt dat je moet oppassen met makkelijke historische vergelijkingen en dat je inhoudelijk de confrontatie moet aangaan met die mensen waar je het verst vanaf staat. Wie dat niet meer doet, geeft in feite de democratie op. 📖 Alle lessen uit deze podcast verschijnen ook in boekvorm. Vooruitbestellen van het boek Stuurloos kan via www.dasmag.nl/stuurloos Het nummer Yesterday's Dish komt van de plaat De Tiengemeten Sessies van Goesting, met Ewoud Kieft op zang en gitaar en verder: Paul Crucq, viool en achtergrondzang, Arno Hooijboer, contrabas, Thomas Geijtenbeek, elektrische gitaar en Jan Pieter Staal, drums. Presentatie: Kustaw BessemsMontage: Rinkie BartelsRedactie: Geart van der Pol en Corinne van Duin Onze journalistiek steunen? Dat kan het beste met een (digitaal) abonnement op de Volkskrant, daarvoor ga je naar www.volkskrant.nl/podcastactie See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoe kan het dat we steeds maar weer hetzelfde proberen, ook al levert het niet het gewenste resultaat op? Dat vroeg Sharon Stellaard zich af die twintig jaar in de jeugdzorg werkte, van crisisopvang tot beleid. Ze besloot erop te promoveren en kwam tot een ontluisterende conclusie, vertelt ze aan Kustaw Bessems. Haar ontdekkingen zijn belangrijk voor elk denkbaar terrein. Het interview dat Stellaard in maart dit jaar aan de Volkskrant gaf. De klassieker van bestuurskundige Aaron Wildavsky waar Sharon Stellaard zo van geniet heet Implementation, geschreven met Jeffrey L Pressman en voor het eerst uitgebracht in 1973. Presentatie: Kustaw BessemsMontage: Rinkie BartelsRedactie: Geart van der Pol, Corinne van Duin en Julia van Alem Onze journalistiek steunen? Dat kan het beste met een (digitaal) abonnement op de Volkskrant, daarvoor ga je naar www.volkskrant.nl/podcastactieSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Paul ‘t Hart, die al 40 jaar het openbaar bestuur onderzoekt en ambtenaren adviseert, vindt dat dit ook wel eens gezegd mag worden: in Nederland gaat het overgrote deel van wat het openbaar bestuur moet doen ‘redelijk tot zeer goed’. Dat wil niet zeggen dat deze hoogleraar niks te wensen over heeft. Hij richt zijn pijlen op politici, die zich uitsloven voor de camera ten koste van goed beleid. Houdt een pleidooi voor praktijkkennis, hèt recept voor goede maatregelen. En legt uit dat Den Haag niet alles kan bepalen, terwijl ze het zware werk aan gemeenten uitbesteden. Presentatie: Kustaw BessemsMontage: Rinkie BartelsRedactie: Geart van der Pol, Corinne van Duin en Julia van AlemOnze journalistiek steunen? Dat kan het beste met een (digitaal) abonnement op de Volkskrant, daarvoor ga je naar www.volkskrant.nl/podcastactieSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze speciale zomeraflevering vertelt Kustaw Bessems wat voorlopig de belangrijkste antwoorden zijn op de vraag: hoe krijgen wij als Nederlanders een beter bestuur? Dat doet hij aan de hand van de interviews tot nu toe. Na de zomer is Stuurloos weer terug met een nieuwe gast vol nieuwe ideeën. Presentatie: Kustaw BessemsMontage: Rinkie BartelsRedactie: Corinne van Duin en Julia van AlemOnze journalistiek steunen? Dat kan het beste met een (digitaal) abonnement op de Volkskrant, daarvoor ga je naar www.volkskrant.nl/podcastactieSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering een hoopgevend verhaal van een niet-alledaagse dominee. Jan Veldhuizen had door dat in de gemeente Enschede mensen die thuis zorg nodig hebben en mensen in de bijstand niet kregen waar ze recht op hadden. Samen met andere vrijwilligers bracht de voormalige manager bij een multinational daar verandering in. Dat is tot op de dag van vandaag een enorme strijd, vertelt hij aan Kustaw Bessems, maar het kán dus wel: het systeem verbeteren. Ze bespreken welke lessen zijn te trekken uit deze ervaring. Presentatie: Kustaw BessemsMontage: Rinkie BartelsRedactie: Corinne van Duin en Eva van LeeuwenOnze journalistiek steunen? Dat kan het beste met een (digitaal) abonnement op de Volkskrant, daarvoor ga je naar www.volkskrant.nl/podcastactieSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Sandra Palmen was de hoogste juridisch adviseur bij de afdeling toeslagen van de belastingdienst, de afdeling die duizenden gezinnen in de ellende stortte. Zij sloeg al in 2017 alarm, maar er werd niet naar haar geluisterd. Ze werd op een zijspoor gezet en haar advies bleef jaren verborgen voor de buitenwereld. Aan Kustaw Bessems vertelt ze hoe het was om te zien dat gedupeerde gezinnen daardoor jaren onnodig leden en welke lessen zijn te leren. Zelf past ze die tegenwoordig toe door andere rijksambtenaren een groter rechtsstatelijk bewustzijn bij te brengen. Presentatie: Kustaw BessemsMontage: Rinkie BartelsRedactie: Corinne van Duin en Eva van LeeuwenOnze journalistiek steunen? Dat kan het beste met een (digitaal) abonnement op de Volkskrant, daarvoor ga je naar www.volkskrant.nl/podcastactie See omnystudio.com/listener for privacy information.

Door problemen van mensen op te lossen leert ‘actieonderzoeker’ Albert Jan Kruiter veel meer dan wetenschappers die afstand houden, vertelt hij aan Kustaw Bessems. Zoals mensen die zorg nodig hebben of in de schulden zitten, die geen huis hebben of verslaafd zijn. Ze hebben te maken met een kluwen van instanties. Wat blijkt: vaak wordt beweerd dat regeltjes een oplossing in de weg zitten, terwijl dat helemaal niet waar is. Kruiter en zijn collega's trekken lessen uit de praktijk waarmee het hele systeem kan worden verbeterd. En hun ideeën kosten vaak maar veel minder geld én minder werk. Gedichten van Lieke Marsman Presentatie: Kustaw BessemsMontage: Rinkie BartelsRedactie: Corinne van Duin en Sofia RobbenOnze journalistiek steunen? Dat kan het beste met een (digitaal) abonnement op de Volkskrant, daarvoor ga je naar www.volkskrant.nl/podcastactieSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Topambtenaren geven zelden interviews, dat laten ze aan hun politieke bazen. Abigail Norville, op een na hoogste ambtenaar op het ministerie van Volksgezondheid, doet dat wel. Aan Kustaw Bessems vertelt ze hoe zij als zwarte vrouw door extra hoepels heeft moeten springen en hoe ze probeert jongeren van buiten het Haagse een kans te geven omdat juist die kunnen helpen voorkomen dat de overheid over burgers heen walst. Én ze erkent hoezeer ze worstelt om te voldoen aan de verzoeken van journalisten om openbaarheid. Presentatie: Kustaw Bessems Montage: Rinkie Bartels Redactie: Corinne van Duin en Sofia Robben Onze journalistiek steunen? Dat kan het beste met een (digitaal) abonnement op de Volkskrant, daarvoor ga je naar www.volkskrant.nl/podcastactieSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Al voordat boeren woedend bij een minister voor de deur stonden en toen Caroline van der Plas nog niet aan talkshowtafels zat, waarschuwde hoogleraar Caspar van den Berg al voor de kloof tussen stad en platteland. Aan Kustaw Bessems legt hij uit dat het bestuur zich heeft blindgestaard op de boze burger uit de oude stadswijken en het te vaak bij het vertolken van sentimenten laat. Intussen kun je in een dorp nergens pinnen, is het ziekenhuis ver weg hebben velen het gevoel dat hun manier van leven wordt afgepakt. Presentatie en interview: Kustaw Bessems Montage: Rinkie Bartels Redactie: Corinne van Duin en Sofia Robben Het onderzoek waar Caspar van den Berg over vertelt deed hij samen met Annemarie Kok en staat in het rapport Regionaal Maatschappelijk Onbehagen: naar een rechtsstatelijk antwoord op perifeer ressentiment, is hier te vinden. See omnystudio.com/listener for privacy information.