PTTPB - Wiedza ma znaczenie

Czy można zmniejszyć ryzyko rozwoju traumy jeszcze zanim pojawią się jej konsekwencje? Jak wspierać osoby narażone na ekstremalny stres i które działania rzeczywiście przynoszą efekty?W tym odcinku rozmawiamy z prof. Bogdanem Zawadzkim, dr hab. Agnieszką Popiel prof. uniwersytetu SWPS i dr Ewą Pragłowską o programie „Skuteczne Działanie w Stresie” – unikalnym przedsięwzięciu opartym na ponad 20 latach wspólnych badań nad stresem traumatycznym, odpornością psychiczną i profilaktyką zaburzeń potraumatycznych.Nasi goście opowiadają o własnym modelu poznawczym rozumienia i leczenia traumy, wynikach badań prowadzonych w Polsce oraz praktycznych wnioskach dla osób pracujących w zawodach wysokiego ryzyka, organizacji, instytucji publicznych i systemu ochrony zdrowia.To rozmowa o tym, jak przekładać wiedzę naukową na skuteczne działania profilaktyczne oraz dlaczego wsparcie po doświadczeniach traumatycznych powinno opierać się na dowodach naukowych, a nie wyłącznie na intuicji.Zapraszamy do wysłuchania wszystkich zainteresowanych zdrowiem psychicznym, profilaktyką, psychologią stresu oraz budowaniem systemowych rozwiązań wspierających osoby narażone na traumę.Montaż: Eugeniusz Karlov

W tym odcinku przyglądamy się awiofobii jako fobii specyficznej, która bywa społecznie normalizowana, a przez to diagnostycznie i terapeutycznie łatwa do przeoczenia. Rozmawiamy o tym, gdzie przebiega granica między normatywnym niepokojem przed lotem a klinicznie istotnym lękiem, jak rozumieć współwystępowanie awiofobii z innymi trudnościami lękowymi oraz jakie przekonania i mechanizmy poznawczo-behawioralne najczęściej podtrzymują problem. Ważnym wątkiem odcinka są strategie radzenia sobie, które pozornie pomagają, ale w rzeczywistości utrwalają lęk — od unikania i zamartwiania się, po alkohol, kompulsywne sprawdzanie statystyk czy nadmierne .monitorowanie sygnałów zagrożenia. Szczególne miejsce zajmuje praktyka ekspozycji: omawiamy, jak budować hierarchię terapeutyczną, jak pracować z ekspozycją wyobrażeniową, nagraniami, symulatorami czy VR oraz dlaczego skuteczność terapii zależy nie tylko od samej konfrontacji z bodźcem, ale także od rezygnacji z jawnych i ukrytych zachowań zabezpieczających. To odcinek o bardzo praktycznym wymiarze — pokazujący, dlaczego samo „przetrwanie lotu” nie musi oznaczać zmiany klinicznej i jak prowadzić terapię tak, by rzeczywiście osłabiać lęk, a nie tylko pomagać pacjentowi go doraźnie wytrzymać.Gościni: Mirela Batog - psycholożka, certyfikowana psychoterapeutka poznawczo-behawioralnaMontaż: Eugeniusz Karlov

Psychoterapia to coś więcej niż rozmowa – to odpowiedzialna, kliniczna interwencja, która realnie wpływa na zdrowie i życie pacjentów. W tym odcinku przyglądamy się, czym naprawdę jest psychoterapia jako profesjonalna dziedzina, dlaczego jej regulacja staje się dziś kluczowa i co powinna zmienić w praktyce.Rozmawiamy o standardach kształcenia, roli superwizji i odpowiedzialności zawodowej, a także o tym, kto powinien móc szkolić się w psychoterapii. Porządkujemy często mylone pojęcia – czym różni się psycholog od psychoterapeuty i dlaczego dyplom to dopiero początek drogi.Poruszamy też temat Evidence-Based Practice – czyli jak łączyć naukę, doświadczenie i potrzeby pacjenta – oraz wyjaśniamy, kiedy integracja podejść ma sens, a kiedy staje się ryzykownym eklektyzmem.To odcinek o jakości, odpowiedzialności i przyszłości psychoterapii – zarówno dla specjalistów, jak i osób korzystających z pomocy.Gość: Przemysław Bąbel - profesor psychologii na Uniwersytecie Jagiellońskim.Montaż: Eugeniusz Karlov

Terapia poznawczo-behawioralna osób z ADHD i ASD wymaga czegoś więcej niż prostych „adaptacji narzędzi”. W tym odcinku przyglądamy się, jak klasyczny model CBT zmienia się w kontakcie z neuroróżnorodnością – na poziomie konceptualizacji, relacji terapeutycznej i doboru interwencji.Rozmawiamy o tym, dlaczego mechaniczne stosowanie protokołów bywa niewystarczające, jak unikać patologizowania różnic neurorozwojowych oraz w jaki sposób prowadzić CBT w duchu afirmującym neuroróżnorodność. To pogłębiona analiza procesu terapeutycznego – z perspektywy praktyki klinicznej.Gościni: Karolina Ziegart- Sadowska - psycholożka, certyfikowana psychoterapeutka pozbawczo-behawioralna. Twórczyni Akademii Różnorodności.Gościni: Marta Cieśla - psycholożka, certyfikowana psychoterapeutka poznawczo-behawioralna. Twórczyni Akademii Różnorodności.Montaż: Eugeniusz Karlov

Odcinek o tym, jak „empatyczne” chatboty potrafią brzmieć bardziej wspierająco niż człowiek - i dlaczego to bywa jednocześnie ulgą oraz pułapką. Z perspektywy klinicznej rozkładamy na czynniki pierwsze „emocjonalny solipsyzm”: sytuację, w której AI zawsze potwierdza, zawsze jest dostępna i nigdy nie stawia granic, przez co może wzmacniać unikanie, zaniżać tolerancję na dyskomfort relacyjny i rozmywać sens realnej konfrontacji, która jest sercem terapii.W odcinku poruszamy też wątek „fałszywej empatii” (deceptive empathy) — dlaczego system może perfekcyjnie naśladować ton współczucia, nie mając doświadczenia cielesnego ani współregulacji, oraz jak to wpływa na oczekiwania pacjentów wobec terapeutów.Gość: dr n. med. Artur Wiśniewski – lekarz psychiatra (w tym psychiatra dzieci i młodzieży) oraz certyfikowany psychoterapeuta poznawczo-behawioralny, związany także z działalnością dydaktyczną i superwizyjną z PTTPB. W pracy klinicznej zajmuje się m.in. diagnozą i leczeniem trudności neurorozwojowych (np. ADHD/ASD) u dzieci, młodzieży i dorosłych.Montaż: Eugeniusz Karlov

Jak zamienić eskalację w zrozumienie, a napięcie w realną bliskość?W tym odcinku pokazujemy DBT jako skuteczny model pracy z parami w chronicznym konflikcie. Rozmawiamy o wzorcach eskalacji, regulacji emocji, uprawomocnieniu i konkretnych interwencjach, które pomagają parom wyjść z walki „kto ma rację” w stronę bezpieczeństwa, kontaktu i więzi.Gościni: Magdalena Tylko – psycholożka i psychoterapeutka poznawczo-behawioralna (PTTPB), zaangażowana w rozwój i upowszechnianie DBT w Polsce. Superwizorka w trakcie szkolenie Członkini Zarządu PTDBT. Prowadzi szkolenia i wykłady oraz działa w zespołach szkoleniowych związanych z DBT (w tym środowiskiem prof. Alana Fruzzettiego).Montaż: Eugeniusz Karlov

Czy i jak bezpiecznie korzystać z AI w psychoterapii CBT? W tym odcinku rozmawiamy o etycznych i klinicznych wyzwaniach związanych z wykorzystaniem sztucznej inteligencji w praktyce terapeutycznej. Poruszamy tematy odpowiedzialności terapeuty, zgody poinformowanej, ryzyka halucynacji modeli oraz granic użycia AI w pracy z pacjentem. Odwołując się do europejskich i międzynarodowych regulacji, zastanawiamy się, jakie standardy można wdrożyć w polskich gabinetach już dziś i jak mogłaby wyglądać „mapa drogowa” dla środowiska CBT w Polsce. Odcinek pełen praktycznych wniosków i jasnych take-aways dla terapeutów, którzy chcą świadomie i odpowiedzialnie odnaleźć się w świecie nowych technologii.Gość: dr n. med. Artur Wiśniewski – lekarz psychiatra (w tym psychiatra dzieci i młodzieży) oraz certyfikowany psychoterapeuta poznawczo-behawioralny, związany także z działalnością dydaktyczną i superwizyjną z PTTPB. W pracy klinicznej zajmuje się m.in. diagnozą i leczeniem trudności neurorozwojowych (np. ADHD/ASD) u dzieci, młodzieży i dorosłych. Montaż: Eugeniusz Karlov

W najnowszym odcinku Podcastu PTTPB „Wiedza ma znaczenie” przedstawiamy wykład prof. Davida Clarka pt. „Osiąganie masowych korzyści społecznych z terapii psychologicznych opartych na dowodach: aspekty naukowe” który wygłosił podczas Jubileuszowej Konferencji PTTPB w Warszawie. Dzięki uprzejmości prof. Clarka możemy udostępnić publicznie ten wykład, zawierający wiedzę przydatną zarówno dla psychoterapeutów jak również polityków i urzędników szukających wzorców najlepszych światowych standardów efektywnych działań. Skuteczne terapie psychologiczne zostały opracowane dla wszystkich powszechnych problemów zdrowia psychicznego, i społeczeństwo ceni sobie bardziej tą formę leczenia w porównaniu do leków. Jednakże w większości krajów leki są znacznie łatwiej dostępne. Prof. Clark opowiada o programie Terapii Słowem NHS dla Lęku i Depresji (NHS Talking Therapies for Anxiety and Depression - dawniej znanej jako “IAPT”), który sprawił, że terapia psychologiczna dla zaburzeń lękowych i depresji stała się znacznie bardziej dostępna w Anglii i który jest obecnie kopiowany w wielu innych krajach. Obecnie ponad 670 000 osób rocznie poddawanych jest leczeniu w ramach tego programu. Dostępne są dane dotyczące wyników dla 99% leczonych pacjentów. Około 50% wyzdrowiało całkowicie, a około 7 na 10 wykazało znaczną poprawę. Korzyści z terapii są powszechne, a oprócz poprawy zdrowia psychicznego pacjentów, program Terapii Słowem NHS dla Lęku i Depresji zmniejsza inne koszty opieki zdrowotnej oraz pomaga w rozwoju gospodarki narodowej. Omówione zostaną również podobne inicjatywy w kilku innych krajach oraz argumenty, które pomagają przekonać rządy do inwestowania w terapie psychologiczne. David M Clark Emerytowany profesor psychologii eksperymentalnej na Uniwersytecie Oksfordzkim Jest dobrze znany ze swojej pionierskiej pracy nad zrozumieniem i psychologicznym leczeniem zaburzeń lękowych: zwłaszcza lęku napadowego, lęku społecznego, lęku o zdrowie i PTSD. Ostatnio skupił się również na tym, jak rozpowszechniać skuteczne terapie psychologiczne w systemach opieki zdrowotnej i jest jednym z architektów angielskiego programu Improving Access to Psychological Therapies (IAPT) (niedawno przemianowanego na NHS Talking Therapies for Anxiety and Depression). Jest członkiem British Academy, UK Academies of Medical Sciences and Social Sciences, British Association of Behavioural Psychotherapies oraz Association for Psychological Science (USA). Wyróżnienia obejmują Distinguished Scientist / Lifetime Achievement Awards od Brytyjskiego, Kanadyjskiego i Amerykańskiego Towarzystwa Psychologicznego. To ostatnie określiło jego pracę jako czysty geniusz z zastosowaniem w świecie rzeczywistym.Montaż: Eugeniusz Karlov